Những năm qua, thành phố đã và đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp: Nâng cao hiệu quả thu gom, xử lý chất thải rắn; đẩy mạnh phân loại rác tại nguồn; thu hút đầu tư công nghệ xử lý tiên tiến; tăng cường truyền thông, nâng cao ý thức cộng đồng; từng bước hình thành mô hình kinh tế tuần hoàn trong quản lý chất thải.

Lãnh đạo UBND TP. Đà Nẵng cho biết, trong giai đoạn tới, khi Đà Nẵng triển khai các định hướng phát triển mới như Khu thương mại tự do, Trung tâm tài chính quốc tế và đô thị thông minh, yêu cầu về hạ tầng kỹ thuật xanh, quản trị môi trường hiện đại và tiêu chuẩn phát triển bền vững càng đặt ra cao hơn. Vì vậy, sự hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm quốc tế và chuyển giao công nghệ trong lĩnh vực quản lý chất thải có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với thành phố.

Đà Nẵng triển khai đồng bộ các giải pháp nâng cao hiệu quả thu gom, xử lý chất thải rắn.

Đà Nẵng là đô thị trung tâm của khu vực miền Trung - Tây Nguyên, thành phố du lịch, dịch vụ và công nghệ cao, đang hướng tới mục tiêu trở thành “thành phố môi trường” và đô thị sinh thái. Tuy nhiên, cùng với tốc độ phát triển kinh tế - xã hội, lượng chất thải rắn sinh hoạt, chất thải công nghiệp, chất thải xây dựng và rác thải nhựa ngày càng gia tăng cả về khối lượng lẫn tính chất phức tạp.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố, đến năm 2030 tổng lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh trên toàn địa bàn thành phố có thể đạt khoảng 3.600 tấn mỗi ngày. Khối lượng rác thải gia tăng nhanh cùng với tốc độ đô thị hóa, phát triển du lịch và gia tăng dân số đang tạo áp lực lớn đối với hệ thống thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải của thành phố.

Thực tế hiện nay, lượng chất thải rắn sinh hoạt tại khu vực đô thị và đồng bằng của thành phố khoảng 2.052 tấn/ngày. Phần lớn lượng rác này vẫn được xử lý chủ yếu bằng phương pháp chôn lấp hợp vệ sinh hoặc tập kết tại các bãi lộ thiên ở 5 khu xử lý, trong đó lớn nhất là Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Khánh Sơn với công suất tiếp nhận khoảng 1.200 - 1.300 tấn/ngày. Ngoài ra, rác thải còn được xử lý tại các khu Tam Xuân 2, Tam Nghĩa, Đại Hiệp và bãi tập kết Cẩm Hà.

Tuy nhiên, công tác quản lý và xử lý rác thải đang gặp nhiều khó khăn. Sau khi mở rộng địa giới hành chính, hệ thống hạ tầng thu gom và xử lý giữa các khu vực chưa thực sự đồng bộ. Đặc biệt tại các vùng nông thôn và miền núi, tần suất thu gom còn thấp, dẫn đến tình trạng rác thải tồn đọng trong khu dân cư. Một số khu vực chưa có trạm trung chuyển, trong khi khoảng cách vận chuyển rác từ nơi phát sinh đến khu xử lý có thể lên tới 30-40 km, làm gia tăng chi phí và giảm hiệu quả thu gom.

Khối lượng rác thải tăng cùng những áp lực trong công tác xử lý, đòi hỏi Đà Nẵng cần có giải pháp chiến lược để nâng cao hiệu quả công tác xử lý rác thải trên địa bàn.

Bên cạnh đó, năng lực tiếp nhận của các bãi chôn lấp đang dần hạn chế, trong khi nhiều dự án xử lý rác bằng công nghệ hiện đại triển khai chậm tiến độ. Tỷ lệ tái chế và thu hồi năng lượng từ rác thải vẫn còn thấp, khiến phương pháp chôn lấp vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong xử lý rác thải. Trước thực trạng này, thành phố đang triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý chất thải.

Đà Nẵng đã phê duyệt quy hoạch thành phố tầm nhìn đến 2050, xác định rõ hệ thống hạ tầng xử lý rác sau sáp nhập. Thành phố cũng xây dựng đề án nâng cao năng lực thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải sinh hoạt, hướng tới mục tiêu 100% chất thải rắn sinh hoạt đô thị được thu gom và xử lý đạt chuẩn vào năm 2030. Ngoài ra, thành phố đẩy mạnh đầu tư các nhà máy xử lý rác bằng công nghệ thu hồi năng lượng với công suất lớn, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý rác thải, đồng thời khuyến khích khu vực tư nhân tham gia đầu tư thông qua các mô hình đối tác công tư.

Theo ý kiến của nhiều chuyên gia, xu hướng phát triển hiện nay là kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn, trong đó rác thải cần được nhìn nhận như một nguồn tài nguyên. Việc công nhận và quản lý rác thải như một loại tài nguyên sẽ tạo cơ sở cho việc tái sử dụng, tái chế và khai thác giá trị từ chất thải, qua đó giảm thiểu ô nhiễm môi trường và nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên.

Trong bối cảnh trên, thành phố cần chuyển mạnh sang mô hình quản lý rác thải tích hợp dựa trên các nguyên tắc của kinh tế tuần hoàn, gồm giảm thiểu - tái sử dụng - tái chế - thu hồi năng lượng - xử lý cuối cùng, với sự tham gia của chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng. thành phố cần xây dựng hệ thống quản lý rác thải theo hướng chủ động, hiện đại, phù hợp với định hướng của Luật Bảo vệ môi trường năm 2020.

Đà Nẵng cần hoàn thiện quy hoạch tổng thể quản lý chất thải rắn đô thị gắn với quy hoạch phát triển đô thị, du lịch và hạ tầng môi trường, bảo đảm sự đồng bộ giữa các khâu thu gom, trung chuyển, tái chế và xử lý. Đồng thời, thành phố cần đẩy nhanh tiến độ các dự án xử lý rác bằng công nghệ hiện đại, đặc biệt là nhà máy đốt rác phát điện, nhằm từng bước giảm phụ thuộc vào chôn lấp, tiết kiệm quỹ đất và tận dụng rác thải như nguồn năng lượng tái tạo

Việc phân loại rác tại nguồn cần được triển khai mạnh mẽ theo lộ trình của Luật Bảo vệ môi trường 2020, gắn với đầu tư hệ thống thu gom và xử lý phù hợp. Thành phố cũng cần khuyến khích doanh nghiệp áp dụng kiểm toán chất thải để đánh giá lượng chất thải phát sinh, từ đó đề xuất giải pháp giảm thiểu, tái sử dụng và tái chế, hướng tới mô hình sản xuất xanh.../.

Nguồn: Đà Nẵng tăng cường quản lý chất thải theo hướng kinh tế tuần hoàn