Lâm Đồng là một trong những trung tâm sản xuất nông nghiệp lớn của cả nước, nổi bật với nhiều sản phẩm có giá trị cao như rau, hoa, cà phê và trái cây ôn đới. Tuy nhiên, để nông sản địa phương phát huy hết tiềm năng và mở rộng thị trường tiêu thụ, việc phát triển hệ thống logistics đồng bộ đang trở thành yêu cầu cấp thiết.

Hiện nay, chi phí vận chuyển, bảo quản sau thu hoạch và khâu phân phối vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành sản phẩm, ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của nông sản Lâm Đồng trên thị trường trong và ngoài nước. Trước thực tế đó, tỉnh đang chú trọng đầu tư hạ tầng logistics, bao gồm hệ thống kho lạnh, trung tâm đóng gói, bảo quản nông sản, cũng như nâng cấp mạng lưới giao thông kết nối vùng sản xuất với các trung tâm tiêu thụ và xuất khẩu.

Bên cạnh đó, việc hình thành các trung tâm logistics nông nghiệp và ứng dụng công nghệ trong quản lý chuỗi cung ứng cũng được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm, kéo dài thời gian bảo quản và giảm thiểu thất thoát sau thu hoạch. Thanh long, sầu riêng, rau của Lâm Đồng nằm trong top đầu cả nước và là những mặt hàng xuất khẩu lớn của tỉnh, chủ yếu xuất khẩu dưới dạng tươi sống sang thị trường Trung Quốc bằng đường bộ nên đòi hỏi cao về bảo quản lạnh.

Ngoài ra, tại địa phương còn có sản lượng cà phê, tiêu, hạt điều được tiêu thụ và xuất khẩu dưới dạng thô, chủ yếu bằng phương tiện đường bộ. Còn với sản phẩm thủy sản đã từng bước thâm nhập các thị trường tiêu chuẩn cao, có yêu cầu khắt khe về chất lượng, an toàn thực phẩm như: EU, Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản... Dù vậy đến nay, hạ tầng logistics chuyên ngành trên địa bàn tỉnh chưa phát triển đồng bộ và chưa gắn chặt với phát triển chế biến sâu sản phẩm nông nghiệp phục vụ xuất khẩu.

Bên cạnh đó, việc xuất khẩu nông sản Lâm Đồng còn phụ thuộc cảng ngoài tỉnh, thiếu hệ thống ICD (cảng nội địa), kho ngoại quan dẫn đến tình trạng xuất khẩu ủy thác cao. Đặc biệt là hệ thống logistics chuỗi lạnh còn yếu và chưa hình thành trung tâm thương mại - logistics - dịch vụ quy mô đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Lâm Đồng, vì chưa có hệ thống ICD nên việc vận chuyển hàng hóa xuất khẩu của Lâm Đồng đến các cảng biển kéo dài, tốn thời gian, kinh phí và tổn thất sau thu hoạch tăng cao.

Trong khi hệ thống chuỗi lạnh chưa đáp ứng yêu cầu nhóm hàng tươi sống, thủy sản và trái cây xuất khẩu chính ngạch tại các cảng biển. Đối với dịch vụ logistics thì phần lớn do doanh nghiệp ngoài tỉnh cung cấp dẫn đến chi phí tăng đáng kể, nhất là vào mùa vụ cao điểm thường diễn ra tình trạng thiếu phương tiện, container vận chuyển… Chính vì vậy, việc định hướng phát triển hạ tầng logistics trên địa bàn Lâm Đồng rất cần thiết, nhằm hỗ trợ sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm lợi thế đem lại hiệu quả kinh tế.

Hình thành các trung tâm logistics nông nghiệp và ứng dụng công nghệ là giải pháp quan trọng để nâng cao chất lượng sản phẩm nông sản Lâm Đồng. (Ảnh: BĐ).

Nhất là phát triển logistics theo hướng đồng bộ, hiện đại gắn kết với quy hoạch giao thông, hạ tầng thương mại và vùng sản xuất tập trung tại địa phương. Đồng thời, chú trọng xây dựng và đưa vào vận hành một số trung tâm logistics, cảng cạn cấp vùng dọc các tuyến quốc lộ, đường bộ và tuyến cảng biển phục vụ xuất - nhập khẩu. Ưu tiên đầu tư hệ thống kho lạnh, bảo quản, đóng gói, truy xuất nguồn gốc nhằm giảm tổn thất sau thu hoạch cũng như nâng cao chất lượng nông sản xuất khẩu.

Song song với khuyến khích xã hội hóa đầu tư và thu hút doanh nghiệp logistics chuyên nghiệp, địa phương còn ưu tiên phát triển logistics theo hướng xanh, tiết kiệm năng lượng, ứng dụng công nghệ số. Đáng chú ý, mới đây, UBND tỉnh Lâm Đồng đã ban hành Kế hoạch Phát triển thị trường nông sản, sản phẩm OCOP trên địa bàn tỉnh gắn với quảng bá thương hiệu, ứng dụng công nghệ cao, công nghệ mới và chuyển đổi số giai đoạn 2026 - 2030.

Trong đó, có đề ra giải pháp phát triển logistics phục vụ tiêu thụ, xuất khẩu nông sản theo hướng bền vững, hiện đại và đẩy mạnh mở rộng, tìm kiếm thị trường xuất khẩu trọng điểm. Như vậy, tới đây, địa phương sẽ tăng cường kết nối logistics nông nghiệp với hệ thống giao thông liên vùng, cảng biển, cảng hàng không, cửa khẩu biên giới và vùng sản xuất hàng hóa trọng điểm… Theo định hướng, Lâm Đồng sẽ phát triển logistics trở thành ngành dịch vụ hạ tầng quan trọng, hỗ trợ trực tiếp cho sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, công nghiệp chế biến, thương mại, xuất khẩu và du lịch.

Đối với ngành nông nghiệp, tập trung phát triển logistics theo hướng hiện đại, đồng bộ cũng như đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao giá trị gia tăng sản phẩm, góp phần tăng xuất khẩu trực tiếp và giá trị gia tăng nội tỉnh… Việc đầu tư phát triển hạ tầng logistics không chỉ giúp nâng cao hiệu quả vận chuyển và bảo quản nông sản, mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao giá trị và sức cạnh tranh của sản phẩm nông nghiệp Lâm Đồng.

Khi hệ thống logistics được hoàn thiện, nông sản có thể được bảo quản tốt hơn, giảm hao hụt sau thu hoạch và giữ được chất lượng trong quá trình vận chuyển đến các thị trường xa. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh hội nhập kinh tế ngày càng sâu rộng, khi các tiêu chuẩn về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và thời gian giao hàng ngày càng khắt khe.

Bên cạnh việc đầu tư hạ tầng, Lâm Đồng cũng cần tiếp tục thúc đẩy liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp nhằm hình thành chuỗi cung ứng nông sản khép kín, từ sản xuất, chế biến đến phân phối. Đồng thời, việc ứng dụng công nghệ số trong quản lý logistics và truy xuất nguồn gốc cũng sẽ góp phần nâng cao tính minh bạch và hiệu quả của chuỗi cung ứng.

Khi các giải pháp này được triển khai đồng bộ, nông sản Lâm Đồng không chỉ giữ vững vị thế trên thị trường trong nước mà còn có thêm cơ hội mở rộng xuất khẩu. Đây chính là nền tảng quan trọng để địa phương phát triển nông nghiệp hiện đại, bền vững và gia tăng giá trị cho các sản phẩm đặc trưng của địa phương mình.

Nguồn:Đầu tư hạ tầng logistics, tăng sức cạnh tranh cho nông sản