Nghị quyết số 11-NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng hàng hóa tập trung, xanh, thông minh, bền vững giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2035 xác định rõ mục tiêu hình thành các vùng sản xuất hàng hóa tập trung khoảng 70.000 ha gồm: 40.000 ha mắc ca, trên 20.000 ha cà phê, 3.000 ha cây ăn quả (dứa, chanh leo), 6.500 ha rau màu. Đưa Điện Biên thành tỉnh có diện tích mắc ca lớn nhất cả nước, cà phê Arabica thứ 2 cả nước.

Địa phương này đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng đối với diện tích đất kém hiệu quả, trong đó: thực hiện chuyển đổi trên đất nương kém hiệu quả sang các cây trồng có giá trị kinh tế cao như: mắc ca, cà phê, dứa và cây ăn quả; chuyển đổi diện tích lúa nước một vụ, hai vụ hiệu quả thấp sang trồng các cây ngắn ngày, cây có giá trị kinh tế cao như chanh leo, dứa, hoa, rau, cây màu, dược liệu...phù hợp với điều kiện từng vùng.

Cà phê được xác định là cây trồng chủ lực tại tỉnh.

Đối với cà phê: Quản lý, chăm sóc tốt diện tích hiện có; mở rộng diện tích tại các vùng có điều kiện phù hợp, tái canh diện tích cà phê già cỗi, kém hiệu quả. Đẩy mạnh gieo ươm giống từ cây đầu dòng, trồng xen với cây mắc ca và cây ăn quả. Xây dựng nhà máy chế biến tại các xã: Tuần Giáo, Na Son, Nà Hу.... Các xã phát triển trên 1.000 ha gồm: Mường Ảng, Quài Tở, Mường Mùn, Pú Nhung, Chiềng Sinh, Xa Dung....;

Các xã phát triển từ 500 ha đến 1.000 ha: Nà Tấu, Búng Lao, Na Son, Pu Nhi, Mường Luân, Tuần Giáo, Nà Hỳ, Si Pa Phìn, Sín Chải, Nậm Kè, Mường Chà, Sáng Nhè,...; Các xã phát triển từ 300 ha đến dưới 500 ha: Mường Lạn, Tìa Dình, Phình Giàng, Na Sang, Mường Pồn, Quảng Lâm,... Các xã còn lại: dưới 300 ha.

Đối với cây mắc ca: Quản lý, chăm sóc tốt diện tích hiện có; mở rộng diện tích tại các vùng có điều kiện phù hợp thông qua hai hình thức: doanh nghiệp liên kết với người dân hoặc thuê đất để trồng mắc ca; trồng xen với cây cà phê. Xây dựng nhà máy chế biến tại các xã: Chiềng Sinh, Thanh Yên, Mường Nhé,...

Các xã phát triển trên 1.000 ha: Na Son, Mường Luân, Mường Nhà, Tuần Giáo, Quài Tở, Mường Mùn, Pú Nhung, Chiềng Sinh, Sín Thầu, Mường Nhé,...; Các xã phát triển từ 500 ha đến 1.000 ha: Mường Pồn, Thanh Nưa, Núa Ngam, Mường Ảng, Mường Toong, Nậm Kè, Mường Chà, Chà Tở, Si Pa Phìn, Sáng Nhè, Mường Phăng, Xa Dung, Pu Nhi, Tìa Dình, Phình Giàng, Na Sang, Mường Tùng, Nậm Nèn, Quảng Lâm, Tủa Chùa,...; các xã còn lại: Dưới 500 ha.

Cụ thể hóa Nghị quyết 11, tháng 3/2026, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 1850/KH-UBND về tổ chức trồng mới cây cà phê, mắc ca và thử nghiệm mô hình phát triển kinh tế không gian tầm thấp năm 2026 trên địa bàn tỉnh Điện Biên. Mục tiêu phát triển 12.000ha cà phê, mắc ca. Phong trào phát triển vùng nguyên liệu cà phê, mắc ca nhanh chóng lan tỏa trên phạm vi toàn tỉnh.

Từ cuối tháng 6 đến nay, các địa phương đồng loạt ra quân, đẩy nhanh tiến độ xuống giống. Đến nay, các diện tích trồng mới đang được khẩn trương hoàn thiện, phấn đấu hoàn thành kế hoạch đúng thời vụ, bảo đảm mục tiêu đề ra. Tại xã Tuần Giáo, để người dân yên tâm chuyển đổi cây trồng, cùng với hỗ trợ giống và vật tư nông nghiệp, xã thành lập các tổ công tác bám cơ sở, trực tiếp hướng dẫn từ khâu chuẩn bị đất, bón lót đến kỹ thuật xuống giống, chăm sóc cây sau trồng.

Xã Tuần Giáo được giao trồng mới 140ha cà phê và 140ha mắc ca. Từ giữa tháng 7, khi thời tiết thuận lợi, các thôn, bản đồng loạt ra quân, đưa cây giống lên nương, đẩy nhanh tiến độ trồng mới. Đến ngày 9/8, toàn xã đã hoàn thành gần 360ha cà phê và 150ha mắc ca, vượt đáng kể diện tích kế hoạch được giao. Hiện địa phương đang tiếp tục huy động nhân lực, phương tiện, tranh thủ thời tiết thuận lợi, khẩn trương hoàn thiện những diện tích còn lại, phấn đấu hoàn thành toàn bộ kế hoạch trồng mới trong tháng 8.

Các địa phương tập trung mở rộng vùng trồng cây cà phê, mắc ca theo kế hoạch của UBND tỉnh.

Tại xã Mường Mùn, địa phương tập trung huy động nhân lực, đôn đốc người dân tranh thủ thời tiết thuận lợi, đẩy nhanh tiến độ xuống giống, phấn đấu khép lại mùa vụ trong tháng 8. Năm nay, xã Mường Mùn được giao trồng mới 400ha cà phê và 400ha mắc ca.

Với quyết tâm cao và sự đồng thuận của người dân, ngay từ đầu năm, xã chủ động đặt mục tiêu trồng mới 1.142ha cà phê, gấp gần 3 lần chỉ tiêu tỉnh giao; phấn đấu trồng 424,41ha mắc ca, vượt kế hoạch được giao. Đến nay, toàn xã đã trồng được 1.027,87ha cà phê, đạt gần 90% kế hoạch; mắc ca đạt 297,09ha, tương đương hơn 74% mục tiêu đề ra.

Còn tại xã Búng Lao, nhiều hộ dân đã chuyển đổi diện tích đất sản xuất kém hiệu quả sang trồng cà phê và mắc ca. Đến nay, toàn xã có gần 770ha cà phê, trong đó hơn 450ha đã cho thu hoạch; 250ha mắc ca. Năm 2026 xã Búng Lao được giao trồng mới 400ha cà phê và 400ha mắc ca. Đến thời điểm này, địa phương đã hoàn thành trồng 400ha cà phê và người dân tự trồng thêm 400ha, nâng tổng diện tích cà phê trồng mới lên 800ha .

Theo đánh giá của Sở Nông nghiệp và Môi trường hiện nay sản xuất không diễn ra nhỏ lẻ, manh mún mà từng bước hình thành chuỗi liên kết với doanh nghiệp. Người dân tham gia các dự án được hỗ trợ cây giống, vật tư, hướng dẫn kỹ thuật, đồng thời được doanh nghiệp bao tiêu sản phẩm sau thu hoạch. Đầu ra ổn định giúp người dân yên tâm đầu tư chăm sóc cây trồng lâu dài.

Từ những triền đồi cằn cỗi, màu xanh của cà phê và mắc ca đang phủ xanh nhiều vùng đất ở Điện Biên. Việc mở rộng diện tích trồng cà phê, mắc ca không chỉ là mục tiêu sản xuất, mà còn là bước đi chiến lược nhằm tạo đột phá, hướng tới phát triển bền vững. Thời gian tới, các địa phương đẩy mạnh hướng dẫn, tập huấn kỹ thuật, giúp bà con làm quen với việc chăm sóc, phát triển cây công nghiệp, từ đó, đẩy nhanh công cuộc xoá đói, giảm nghèo bền vững./.

Nguồn: Điện Biên mở rộng vùng sản xuất cây trồng chủ lực