Trên địa bàn thành phố Đồng Nai hiện có 71 hồ chứa thủy lợi, trong đó có nhiều hồ chứa có dung tích lớn như: Hồ Đa Tôn, dung tích 23 triệu m3; hồ Cầu Mới tuyến VI, dung tích 27 triệu m3; hồ Sông Mây 17 triệu m3; hồ Gia Ui 16 triệu m3…Trước dự báo về tình hình mưa bão trong năm 2026, một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao năng lực ứng phó với thiên tai trên địa bàn tỉnh là đảm bảo an toàn các công trình thủy lợi.

Theo đó, UBND thành phố yêu cầu các đơn vị quản lý, vận hành, khai thác hồ chứa nước thủy lợi trên địa bàn: Rà soát, đánh giá toàn diện việc vận hành các hồ chứa thủy lợi theo quy trình vận hành và công tác tổ chức thực hiện trong thời gian qua, đảm bảo an toàn công trình, vùng hạ du và phục vụ cấp nước đa mục tiêu.

Đối với hồ chứa có cửa van: Cần ưu tiên dung tích hữu ích của hồ để cắt lũ cho hạ du; sử dụng một phần dung tích phòng lũ trên mực nước dâng bình thường của hồ để nâng cao khả năng cắt, giảm lũ cho hạ du. Trước khi thực hiện xả lũ hồ chứa phải thông báo đến các cơ quan, địa phương và đơn vị khu vực hạ du hồ chứa để chủ động phương án ứng phó, phòng tránh thiệt hại.

Trước khi thực hiện xả lũ hồ chứa phải thông báo đến các cơ quan, địa phương và đơn vị khu vực hạ du hồ chứa.

Phân công nhiệm vụ, trách nhiệm rõ ràng đến từng đơn vị, cá nhân để đảm bảo an toàn cho công trình và hạ du. Rà soát, thực hiện đầy đủ quy định về quan trắc công trình, quan trắc khí tượng thủy văn chuyên dùng, tính toán dòng chảy đến hồ, quan trắc hạ lưu hồ chứa và quy trình kỹ thuật vận hành cửa van.

Về công tác bảo đảm an toàn đập, hồ chứa nước ứng phó với tình huống khẩn cấp và quản lý khai thác phục vụ sản xuất, dân sinh: Khi thực hiện xả điều tiết lũ các hồ chứa nước thủy lợi, phải tuân thủ nghiêm túc quy định thời gian tối thiểu thông báo trước khi vận hành xả lũ theo quy trình vận hành được cấp có thẩm quyền phê duyệt; thông tin, cảnh báo kịp thời đến các các cơ quan liên quan, Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự cấp tỉnh, cấp xã biết, để thông báo đến người dân trong khu vực bị ảnh hưởng chủ động phòng tránh;

Bên cạnh đó, cần tính toán đến giải pháp truyền tin, cảnh báo khi không có sóng điện thoại, mất điện; cập nhật dữ liệu, chia sẻ dữ liệu quan trắc, vận hành công trình; quy chế phối hợp với chính quyền cấp xã và đơn vị liên quan ở hạ du để theo dõi, giám sát, cung cấp thông tin liên quan phục vụ quản lý, vận hành;

Triển khai cập nhật số liệu vết lũ để cập nhật hoặc rà soát, xây dựng mới phương án ứng phó thiên tai cho công trình, hành lang thoát lũ và phương án ứng phó với tình huống khẩn cấp các hồ chứa sát với thực tế, bảo đảm theo phương châm “bốn tại chỗ” và phù hợp với tình hình cụ thể vận hành chính quyền địa phương 2 cấp.

Đối với các công trình thủy lợi, như: Hồ Sóc Xiêm (thuộc xã Tân Hưng, do Công ty TNHH MTV Cao su Bình Long quản lý), hồ Công ty Vê Đan (thuộc xã Phú Riềng, do Công ty CPHH Vedan Việt Nam quản lý) do tổ chức, cá nhân tự đầu tư xây dựng, có trách nhiệm quản lý, vận hành, khai thác và bảo vệ, thực hiện giải pháp bảo đảm an toàn đập, vùng hạ du hồ chứa nước theo đúng các quy định hiện hành.

Khẩn trương rà soát, xây dựng và triển khai kế hoạch thực hiện hoàn chỉnh các nội dung về quản lý an toàn đập, hồ chứa nước theo quy định tại Nghị định số 114/2018/NĐ-CP ngày 04/9/2018 của Chính phủ, trong đó cần sắp xếp thứ tự ưu tiên các nội dung, như: Lập, điều chỉnh bổ sung quy trình vận hành hồ chứa nước; Kiểm định an toàn đập, hồ chứa nước; Cắm mốc phạm vi bảo vệ đập, hồ chứa nước; Lập và thực hiện phương án bảo vệ đập, hồ chứa nước;...

Đối với UBND các phường, xã có hồ chứa nước thủy lợi: Phối hợp với các sở ngành, đơn vị liên quan tăng cường công tác hướng dẫn, tuyên truyền phổ biến và tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý an toàn đập, hồ chứa nước trên địa bàn. Tuyên truyền, cảnh báo cho cộng đồng dân cư sống ở vùng hạ du về rủi ro, phương án ứng phó trước khi hồ tiến hành xả lũ, thiên tai hay cần điều chỉnh vận hành hồ chứa nước trong tình huống khẩn cấp.

Các địa phương chủ động phương án sơ tán người dân đến vị trí an toàn trong trường hợp xảy ra mưa lũ lớn, ngập lụt diện rộng, sạt lở đất.

Chủ động kiểm tra, đôn đốc và tổ chức triển khai kịp thời, hiệu quả công tác phòng, chống thiên tai và cứu hộ, cứu nạn tại cơ quan, địa phương, đơn vị liên quan theo phương châm “bốn tại chỗ”, không để bị động, bất ngờ và không để gián đoạn trong công tác ứng phó khi có thiên tai xảy ra trên địa bàn. Đồng thời, sẵn sàng lực lượng, phương tiện ứng phó khi có thiên tai xảy ra, chủ động phương án sơ tán người dân đến vị trí an toàn trong trường hợp xảy ra mưa lũ lớn, ngập lụt diện rộng, sạt lở đất.

Rà soát, kiểm tra, giám sát và đánh giá an toàn công trình và hạ du đối các hồ chứa nước nhỏ được phân cấp quản lý và và các ao, hồ chứa lớn do tổ chức, cá nhân tự đầu tư xây dựng ở trên cao có nguy cơ gây mất an toàn cho hạ du; chỉ đạo thực hiện các biện pháp nhằm đảm bảo an toàn cho công trình và khu vực hạ du.

UBND thành phố giao Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức kiểm tra, đánh giá hiện trạng các hồ chứa nước sau mùa lũ năm 2025; đôn đốc đơn vị quản lý, vận hành, khai thác hồ chứa nước thủy lợi xây dựng kế hoạch, phương án sửa chữa nhằm đảm bảo an toàn công trình trong mùa lũ năm 2026 và các năm tiếp theo; đối với các hồ chứa có nguy cơ mất an toàn, cần nguồn kinh phí duy tu, sửa chữa lớn, cần có giải pháp xử lý, phải tổng hợp trình UBND tỉnh bố trí kinh phí thực hiện, nhằm bảo đảm an toàn cho công trình và vùng hạ du hồ chứa.

Rà soát, đẩy nhanh tiến độ xây dựng bản đồ ngập lụt vùng hạ du hồ chứa nước, trong đó ưu tiên thực hiện đối với các hồ chứa nước lớn và vừa, nhằm thực hiện có hiệu quả công tác cảnh báo, kiểm soát phạm vi và xác định mức độ ngập lụt vùng hạ du khi hồ chứa xả lũ trong tình huống khẩn cấp hoặc sự cố vỡ đập; làm cơ sở để các cơ quan, địa phương, đơn vị xây dựng các phương án ứng phó với tình huống khẩn cấp theo quy định tại Nghị định số 114/2018/NĐ-CP ngày 04/9/2018 của Chính phủ về quản lý an toàn đập, hồ chứa nước.../.

Nguồn: Đồng Nai yêu cầu rà soát quy trình vận hành hồ chứa thủy lợi trước mùa mưa lũ