Thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, trong đó có Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2025, tỉnh Thái Nguyên đã đạt nhiều kết quả tích cực. Hàng nghìn công trình hạ tầng thiết yếu được đầu tư, nhiều mô hình sinh kế hiệu quả được nhân rộng triển khai góp phần nâng cao đời sống người dân, làm thay đổi rõ nét diện mạo nhiều địa phương vùng cao và tạo nền tảng quan trọng cho sự phát triển bền vững trong giai đoạn tiếp theo.

Thực tế cho thấy, hỗ trợ sinh kế và tạo việc làm là yếu tố then chốt trong công tác giảm nghèo. Tại nhiều địa phương trong tỉnh, các mô hình sản xuất mới đang mang lại hiệu quả rõ rệt, từ chăn nuôi, trồng trọt đến dịch vụ, tiểu thủ công nghiệp. Tại các xã Đồng Hỷ, Võ Nhai, Ba Bể, nhiều hộ dân đã phát triển mô hình trồng cây ăn quả kết hợp du lịch sinh thái, tạo nguồn thu ổn định. Ở các xã Đại Từ, Đại Phúc, La Bằng, Phú Lạc, mô hình sản xuất chè hữu cơ, chè VietGAP không chỉ nâng cao giá trị sản phẩm mà còn mở rộng thị trường tiêu thụ.

Tại xã Côn Minh, sau khi triển khai mô hình chăn nuôi gà thương phẩm trong năm 2025, năm 2026, địa phương tiếp tục lựa chọn triển khai dự án chăn nuôi ngựa sinh sản tại 10/18 thôn, với 38 con ngựa giống hỗ trợ cho 25 hộ nghèo, cận nghèo và hộ mới thoát nghèo. Gia đình anh Hoàng Văn Đức, thôn Bình Minh là một trong những hộ tham gia dự án. Ngoài phần kinh phí đối ứng hơn 4 triệu đồng, gia đình anh đã chủ động chuẩn bị chuồng trại, nguồn thức ăn và chăm sóc vật nuôi với mong muốn đàn ngựa sớm sinh sản, tạo thêm tài sản và nguồn thu nhập lâu dài.

Nhiều hộ dân được hỗ trợ vay vốn, mở rộng quy mô chăn nuôi, nâng cao hiệu quả kinh tế.

Cùng với Côn Minh, nhiều địa phương trong khu vực đã chủ động xây dựng các mô hình sinh kế phù hợp với lợi thế riêng. Năm 2025, xã Xuân Dương triển khai mô hình chăn nuôi dê sinh sản cho hộ nghèo, hộ cận nghèo. Còn tại xã Na Rì đã thực hiện dự án liên kết chăn nuôi gà thịt theo chuỗi giá trị với quy mô 2.050 con và dự án chăn nuôi dê thịt cộng đồng với quy mô 226 con. Sang năm 2026, trên cơ sở đánh giá hiệu quả các mô hình đã triển khai, xã Na Rì tiếp tục mở rộng sang mô hình trồng hồng và chăn nuôi ngựa sinh sản.

Nhờ sự chung tay của cả hệ thống chính trị và cộng đồng xã hội, các hộ nghèo, cận nghèo trên địa bàn tỉnh đã được hỗ trợ kịp thời cả về vật chất và tinh thần. Nhiều hộ sau khi nhận được sự hỗ trợ đã nỗ lực vươn lên, từng bước ổn định cuộc sống, trở thành những tấm gương tiêu biểu trong phát triển kinh tế và thoát nghèo bền vững.

Cùng với Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức thành viên như Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Đoàn Thanh niên… cũng chủ động triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ sinh kế như cung cấp cây, con giống; hướng dẫn kỹ thuật sản xuất; đào tạo nghề cho lao động nông thôn. Qua đó góp phần tạo sinh kế, nâng cao thu nhập cho hội viên, đoàn viên và người dân, hình thành mạng lưới hỗ trợ rộng khắp đến từng thôn, xóm.

Các mô hình kinh tế hiệu quả được nhân rộng sản xuất giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong thực hiện mục tiêu giảm nghèo tại các địa phương.

Sau sáp nhập, tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo của tỉnh vẫn ở mức cao so với mặt bằng chung cả nước. Toàn tỉnh hiện có 32.954 hộ nghèo và cận nghèo, trong đó có 18.568 hộ nghèo (chiếm 4,32%) và 14.386 hộ cận nghèo (chiếm 3,35%).

Đặc biệt, ở khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, điều kiện phát triển kinh tế còn nhiều hạn chế; năng lực sản xuất của người dân còn yếu; việc tiếp cận khoa học - kỹ thuật, thị trường và nguồn vốn còn khó khăn. Các mô hình sinh kế ở một số địa phương còn nhỏ lẻ, thiếu tính liên kết, chưa tạo được hiệu quả bền vững; nguồn lực hỗ trợ chưa đáp ứng nhu cầu thực tế.

Từ thực tiễn đó, việc xây dựng các giải pháp hỗ trợ sinh kế mang tính đồng bộ, hiệu quả và bền vững là yêu cầu cấp thiết. Trên cơ sở tổng kết công tác giảm nghèo giai đoạn 2021 - 2025, Đề án số 02/ĐA-MTTQ-BTT về hỗ trợ sinh kế cho hộ nghèo, hộ cận nghèo giai đoạn 2026 - 2030 được ban hành.

Đề án đặt mục tiêu hỗ trợ tối thiểu 1.000 hộ nghèo, cận nghèo với mức hỗ trợ từ 20 triệu đồng/hộ thông qua cung cấp cây, con giống, vật tư, phương tiện sản xuất. Theo đề án này, sẽ không hỗ trợ trực tiếp bằng tiền mà gắn với phương án sản xuất cụ thể, có giám sát, đánh giá định kỳ để nâng cao hiệu quả thực chất, 100% hộ được tập huấn kỹ thuật, tiếp cận vốn tín dụng ưu đãi.

Mục tiêu của đề án tối thiểu 60% số hộ tham gia sẽ thoát nghèo, hình thành các mô hình sinh kế hiệu quả, có khả năng nhân rộng. Việc triển khai trên thực tế sẽ ưu tiên mô hình gắn với thế mạnh địa phương như chăn nuôi, trồng trọt, kinh tế rừng, tăng cường liên kết sản xuất theo chuỗi.

Để triển khai hiệu quả, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh đề nghị UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ngành, địa phương và các tổ chức chính trị - xã hội tăng cường công tác tuyên truyền về mục đích, ý nghĩa của Đề án; đẩy mạnh vận động nguồn lực xã hội hóa; nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cộng đồng trong công tác giảm nghèo.

Cùng với đó, các địa phương cần thực hiện tốt việc rà soát, lựa chọn đúng đối tượng thụ hưởng; xây dựng các mô hình sinh kế phù hợp với điều kiện thực tế; chú trọng chuyển giao khoa học - kỹ thuật; tăng cường liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm; đẩy mạnh công tác theo dõi, giám sát, đánh giá hiệu quả triển khai./.

Nguồn:Thái Nguyên hỗ trợ sinh kế, hướng mục tiêu giảm nghèo bền vững