Đồng Tháp đang từng bước khẳng định quyết tâm phát triển kinh tế theo hướng xanh, bền vững gắn với mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính và bảo vệ môi trường. Những năm gần đây, địa phương tập trung triển khai nhiều giải pháp đồng bộ trong các lĩnh vực nông nghiệp, công nghiệp và đời sống dân sinh nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường.

Trong lĩnh vực nông nghiệp, Đồng Tháp đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao, mô hình sản xuất tuần hoàn, tiết kiệm nước và giảm sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật hóa học. Các mô hình canh tác lúa phát thải thấp, sử dụng năng lượng sạch và tái chế phụ phẩm nông nghiệp đang được nhân rộng tại nhiều địa phương. Bên cạnh đó, tỉnh cũng chú trọng nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư công nghệ thân thiện với môi trường và phát triển năng lượng tái tạo.

Đáng chú ý, để thực hiện mục tiêu phát triển nông nghiệp sinh thái, bền vững, tỉnh Đồng Tháp đang tập trung triển khai Đề án “Sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025 - 2035, tầm nhìn đến 2050” (Đề án). Đây là hướng đi cần thiết và tất yếu trong sản xuất nông nghiệp hiện nay. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) tỉnh Đồng Tháp, địa phương có nhiều lợi thế để triển khai Đề án.

Trước hết là quy mô sản xuất lớn với khoảng 227.000 ha lúa và trên 134.900 ha cây ăn trái. Cùng với đó, hệ thống thủy lợi trên địa bàn tỉnh tương đối hoàn chỉnh và bước đầu đã hình thành được một số mô hình sản xuất giảm phát thải. Bên cạnh đó, địa phương còn có hệ thống hợp tác xã (HTX) nông nghiệp khá phát triển, có kinh nghiệm liên kết với doanh nghiệp trong sản xuất và tiêu thụ. Cũng theo Sở NN&MT, thời gian qua, địa phương đã chủ động chuẩn bị khá sớm cho việc triển khai Đề án.

Đồng Tháp đẩy mạnh triển khai Đề án “Sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025 - 2035, tầm nhìn đến 2050”.

Theo Đề án, Đồng Tháp đặt mục tiêu đến năm 2035 có 100% diện tích lúa trên địa bàn tỉnh được áp dụng quy trình canh tác phát thải thấp, bền vững; giảm tối thiểu 20% lượng phát thải khí nhà kính trong sản xuất trồng trọt so với phương thức canh tác truyền thống.

Tỉnh cũng đặt mục tiêu tối thiểu 60% diện tích cây ăn trái chủ lực được áp dụng quy trình canh tác phát thải thấp, sử dụng hiệu quả nước tưới, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và phụ phẩm trồng trọt; từng bước mở rộng đối với các cây trồng khác phù hợp điều kiện sinh thái và yêu cầu thị trường.

Địa phương sẽ xây dựng và đưa vào vận hành ít nhất 10 mô hình điểm sản xuất trồng trọt phát thải thấp có hiệu quả kinh tế và môi trường rõ rệt, làm cơ sở đánh giá, tổng kết và nhân rộng. Địa phương cũng đặt mục tiêu tối thiểu 70% diện tích trồng trọt phát thải thấp được tổ chức sản xuất thông qua HTX, tổ hợp tác hoặc hình thức liên kết với doanh nghiệp, gắn với truy xuất nguồn gốc và tiêu thụ ổn định; thu nhập của người dân tham gia sản xuất trồng trọt phát thải thấp tăng tối thiểu 30% so với phương thức canh tác truyền thống; tối thiểu 80% vùng sản xuất trồng trọt phát thải thấp được quản lý, giám sát bằng công cụ số như nhật ký điện tử, truy xuất nguồn gốc, quản lý nước, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và theo dõi phát thải.

Ngoài ra, tỉnh sẽ xây dựng và phát triển nhãn hiệu nhận diện đối với sản phẩm chủ lực sản xuất theo quy trình phát thải thấp. Một nền tảng quan trọng là tỉnh tham gia tích cực Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp của vùng Đồng bằng sông Cửu Long; đồng thời, triển khai Dự án TRVC - Chuyển đổi sản xuất lúa theo hướng giảm phát thải và tăng giá trị với sự tham gia của doanh nghiệp, HTX và nông dân.

Qua thực tiễn triển khai, nhiều quy trình canh tác bền vững đã được áp dụng như: Quản lý nước tưới hợp lý; giảm lượng giống gieo sạ; giảm phân bón hóa học, tăng sử dụng phân hữu cơ và sinh học; quản lý dịch hại tổng hợp. Đồng thời, tỉnh cũng từng bước thay đổi tập quán không đốt rơm rạ sau thu hoạch, hướng tới sử dụng rơm rạ làm nguyên liệu cho kinh tế tuần hoàn.

Không chỉ trong sản xuất lúa, Đồng Tháp cũng đang thúc đẩy sản xuất cây ăn trái theo hướng giảm phát thải, tăng cường sử dụng phân hữu cơ, thuốc sinh học, quản lý dinh dưỡng và nước tưới hợp lý, gắn với mã số vùng trồng và truy xuất nguồn gốc cho các sản phẩm chủ lực như: Xoài, sầu riêng, cam, quýt. Theo lãnh đạo Sở NN&MT tỉnh Đồng Tháp, trong định hướng tới, đối với cây lúa, tỉnh sẽ tiếp tục mở rộng sản xuất theo quy trình canh tác bền vững trong khuôn khổ Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Trọng tâm là áp dụng đồng bộ các giải pháp như: Giảm lượng giống gieo sạ; quản lý nước tưới hợp lý; giảm phân bón hóa học, tăng sử dụng phân hữu cơ và sinh học; quản lý dịch hại tổng hợp. Đồng thời, không đốt rơm rạ sau thu hoạch và phát triển các mô hình thu gom, chế biến rơm rạ phục vụ kinh tế tuần hoàn. Tỉnh cũng tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp, HTX và nông dân nhằm tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị, nâng cao chất lượng và giá trị hạt gạo.

Cùng với lúa, địa phương đẩy mạnh canh tác cây ăn trái giảm phát thải. (Ảnh minh hoạ: ST).

Đối với cây ăn trái, Đồng Tháp hiện có khoảng 134.900 ha, với nhiều ngành hàng chủ lực như: Xoài, sầu riêng, cam quýt, nhãn… Trong đó, xoài Cao Lãnh và sầu riêng vùng Cai Lậy - Cái Bè là những sản phẩm trái cây có giá trị xuất khẩu cao. Tỉnh sẽ tập trung xây dựng các mô hình canh tác trái cây giảm phát thải; tăng sử dụng phân hữu cơ, chế phẩm sinh học; quản lý nước, dinh dưỡng hợp lý, giảm phát thải từ phân bón và thuốc bảo vệ thực vật.

Đồng thời, phát triển các vùng sản xuất gắn với mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn xuất khẩu. Điều này nhằm từng bước nâng cao giá trị và tính bền vững của ngành hàng trái cây.

Trong định hướng, tỉnh sẽ xác định việc triển khai Đề án phải gắn với tái cơ cấu ngành trồng trọt theo hướng sinh thái, giảm phát thải và nâng cao giá trị nông sản. Trên cơ sở đó, tỉnh sẽ từng bước xây dựng và nhân rộng các mô hình sản xuất giảm phát thải cho từng loại cây trồng chủ lực. Qua đó hình thành các quy trình canh tác phù hợp với điều kiện sinh thái và đặc điểm của từng ngành hàng. Đồng Tháp cũng sẽ đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý vùng sản xuất; xây dựng hệ thống theo dõi, đo lường và báo cáo giảm phát thải.

Phát triển xanh gắn với giảm phát thải đang trở thành hướng đi tất yếu của Đồng Tháp trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp. Những giải pháp đồng bộ từ sản xuất nông nghiệp, sử dụng năng lượng đến bảo vệ môi trường cho thấy quyết tâm của địa phương trong việc xây dựng mô hình tăng trưởng bền vững và thân thiện với thiên nhiên.

Việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ xanh, phát triển kinh tế tuần hoàn và nâng cao ý thức cộng đồng không chỉ giúp giảm lượng phát thải khí nhà kính mà còn tạo ra giá trị kinh tế lâu dài, nâng cao năng lực cạnh tranh cho địa phương.

Nguồn:Đồng Tháp: Phát thải thấp khu vực sản xuất góp phần thúc đẩy tăng trưởng xanh