Đồng Tháp được đánh giá là địa phương có hệ sinh thái đất ngập nước đặc trưng và đa dạng sinh học phong phú của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Cụ thể, hệ thống khu bảo tồn của tỉnh gồm nhiều khu vực có giá trị sinh thái đặc biệt như: Vườn Quốc gia Tràm Chim với diện tích 7.313,03 ha - khu Ramsar thứ 4 của Việt Nam; Khu bảo tồn sinh thái Đồng Tháp Mười 106,8 ha; Rừng tràm Gáo Giồng 1.489,34 ha; Khu di tích Gò Tháp 289,8 ha và Khu di tích Xẻo Quít 61,28 ha. Tổng diện tích rừng toàn tỉnh đạt 8.006,08 ha, với tỷ lệ che phủ 1,28%.

Đặc biệt, Vườn Quốc gia Tràm Chim hiện ghi nhận 225 loài chim, chiếm khoảng 1/4 tổng số loài chim của Việt Nam; có 21 loài nguy cấp, quý, hiếm ưu tiên bảo vệ và 71 loài chim di cư. Ngoài hệ chim đa dạng, Vườn Quốc gia Tràm Chim còn có 77 loài cá; Rừng tràm Gáo Giồng có 86 loài cá, trong đó xác định được 5 loài quý hiếm có nguy cơ tuyệt chủng.

Về thực vật, Vườn Quốc gia Tràm Chim có 139 loài thực vật bậc cao thuộc 54 họ; riêng Khu di tích Gò Tháp có 335 loài cây thuốc thuộc 243 chi, trong đó có 31 loài có giá trị bảo tồn cao.

Vườn quốc gia Tràm Chim là nơi cư trú và điểm dừng chân quan trọng của Sếu đầu đỏ.

Với hệ động, thực vật đa dạng, thời gian qua tỉnh Đồng Tháp đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm bảo tồn thiên nhiên, phục hồi hệ sinh thái và phát huy giá trị đa dạng sinh học gắn với phát triển bền vững. Theo đó, thông tin từ Chi cục Kiểm lâm thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường Đồng Tháp, đơn vị đã chủ động phối hợp với các ngành, địa phương triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến động vật hoang dã.

Tuy nhiên, theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, hoạt động săn bắt, mua bán, tiêu thụ động vật hoang dã và khai thác thủy sản trái phép vẫn còn tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp. Đáng chú ý, tình trạng sử dụng ngư cụ cấm, công cụ cấm, xung điện để khai thác thủy sản vẫn xảy ra ở một số nơi. Các đối tượng vi phạm ngày càng sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi nhằm đối phó với lực lượng chức năng. Bên cạnh đó, sự phát triển của các nền tảng mạng xã hội cũng tạo điều kiện để các đối tượng quảng cáo, mua bán trái phép động vật hoang dã, chim di cư và các loài thủy sản nguy cấp, quý hiếm, khiến công tác phát hiện và xử lý vi phạm gặp không ít khó khăn…

Tuy nhiên, song song với công tác bảo vệ động vật hoang dã, Đồng Tháp cũng tăng cường các giải pháp bảo vệ nguồn lợi thủy sản, nhất là đấu tranh với các hình thức khai thác mang tính hủy diệt như sử dụng xung điện để đánh bắt thủy sản. Đơn cử, theo lãnh đạo Công an xã Đồng Sơn cho biết, thời gian qua, lực lượng Công an địa phương thường xuyên tổ chức các đợt tuần tra, kiểm tra trên các tuyến sông, kênh, rạch nhằm phát hiện, xử lý các trường hợp khai thác thủy sản trái phép.

Từ đầu năm đến nay, Công an xã Đồng Sơn đã phát hiện và xử lý 5 vụ liên quan đến hành vi sử dụng xung điện khai thác thủy sản. Theo lãnh đạo Công an xã Đồng Sơn, công tác đấu tranh với hành vi sử dụng xung điện khai thác thủy sản đang được thực hiện quyết liệt theo chỉ đạo của cấp trên.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp, thời gian qua, địa phương đã triển khai nghiêm túc và quyết liệt Kế hoạch số 628 của Bộ Công an và Bộ Nông nghiệp và Môi trường tỉnh về phối hợp tuyên truyền, đấu tranh và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến bảo vệ động vật hoang dã, bảo vệ nguồn lợi thủy sản.

Qua quá trình thực hiện, nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của tổ chức, cá nhân và cộng đồng dân cư từng bước được nâng lên. Đồng thời, công tác bảo vệ động vật hoang dã, chim di cư và nguồn lợi thủy sản trên địa bàn cũng đạt nhiều kết quả tích cực.

Để tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác này, UBND tỉnh Đồng Tháp đã ban hành Kế hoạch số 687/KH-UBND ngày 20-5-2026 về tuyên truyền, đấu tranh, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến bảo vệ động vật hoang dã, bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ nguồn lợi thủy sản và bảo vệ môi trường năm 2026. Cùng với đó, Ban Chỉ đạo 854 tỉnh Đồng Tháp ban hành Kế hoạch số 293 ngày 14-5-2026 về mở đợt cao điểm tuyên truyền, đấu tranh và xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến bảo vệ động vật hoang dã, bảo tồn đa dạng sinh học và bảo vệ nguồn lợi thủy sản trên địa bàn tỉnh, thời gian thực hiện từ ngày 15-5 đến ngày 14-8-2026.

Riêng trong tháng 6-2026, các lực lượng chức năng đã phối hợp tổ chức 62 lượt tuần tra, gồm 38 lượt liên quan đến quản lý, bảo vệ động vật hoang dã và chim di cư; 24 lượt liên quan đến quản lý, bảo vệ nguồn lợi thủy sản. Qua công tác tuần tra, kiểm tra đã phát hiện 48 vụ vi phạm, trong đó có 4 vụ liên quan đến động vật hoang dã và chim di cư, 42 vụ liên quan đến nguồn lợi thủy sản. Lực lượng chức năng đã tháo dỡ, thu gom 2.100 m lưới tàng hình; thu giữ 3 máy túc chim, 10 loa túc chim, 4 bình ắc quy, cùng 12 bộ kích điện. Tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính nộp ngân sách nhà nước là 201 triệu đồng.

Hoạt động thả con giống, tái tạo nguồn lợi thuỷ sản được tỉnh Đồng Tháp triển khai thường xuyên. (Ảnh: BT).

Theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường, thời gian tới, tỉnh tiếp tục triển khai hiệu quả Kế hoạch số 687 của UBND tỉnh- Kế hoạch tuyên truyền, đấu tranh, xử lý góp phần ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến bảo vệ các loài động vật hoang dã, bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ nguồn lợi thủy sản và bảo vệ môi trường năm 2026. Đồng thời, duy trì các đợt cao điểm tuyên truyền, đấu tranh và xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến bảo vệ động vật hoang dã, bảo tồn đa dạng sinh học và bảo vệ nguồn lợi thủy sản.

Trong giai đoạn tiếp theo, tỉnh Đồng Tháp tiếp tục đẩy mạnh triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm bảo tồn thiên nhiên, phục hồi hệ sinh thái và phát huy giá trị đa dạng sinh học gắn với phát triển bền vững. Đây cũng là một trong những nhiệm vụ trọng tâm được tỉnh xác định trong Kế hoạch hành động về đa dạng sinh học tỉnh Đồng Tháp giai đoạn 2026 - 2030 được UBND tỉnh ban hành.

Theo Kế hoạch, Đồng Tháp đặt mục tiêu tăng cường bảo tồn các hệ sinh thái tự nhiên quan trọng, các loài nguy cấp, quý, hiếm; kiểm soát hiệu quả sinh vật ngoại lai xâm hại; phục hồi sinh cảnh tự nhiên; đồng thời đẩy mạnh hợp tác quốc tế, nghiên cứu khoa học và phát triển sinh kế hài hòa với thiên nhiên…/.

Nguồn: Đồng Tháp tăng cường bảo vệ động vật hoang dã và nguồn lợi thủy sản