Hai lợi thế của Việt Nam lọt nhóm 10 thế giới

Báo cáo Chỉ số Phát triển Du lịch và Lữ hành (TTDI) 2026 do Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) công bố ngày 25/9 cho thấy Việt Nam đạt 4,15 điểm, xếp thứ 52 trong 110 nền kinh tế, tăng 7 bậc so với kỳ đánh giá trước. Trong khu vực Đông Nam Á, Việt Nam đứng sau Singapore, Indonesia, Malaysia và Thái Lan. Dù chưa thuộc nhóm dẫn đầu khu vực, Việt Nam có 7 trụ cột nằm trong nhóm 35 nền kinh tế có thứ hạng cao nhất thế giới, trong đó nổi bật nhất là sức cạnh tranh về giá đứng thứ 7 và an toàn, an ninh xếp thứ 9.

Sức cạnh tranh về giá của Việt Nam tăng 8 bậc so với kỳ đánh giá trước. Đây là một lợi thế rõ rệt trong bối cảnh WEF ghi nhận khoảng 3/4 số nền kinh tế được xếp hạng suy giảm sức cạnh tranh về giá trong giai đoạn 2024-2026 do chi phí du lịch tăng. Việc giữ được mức chi phí hợp lý vì vậy giúp Việt Nam duy trì sức hút trong mắt khách quốc tế, nhất là khi giá vé, lưu trú và nhiều dịch vụ du lịch tại nhiều thị trường đã tăng đáng kể.

Chỉ số an toàn và an ninh còn tăng mạnh hơn, thêm 18 bậc để đưa Việt Nam lên vị trí thứ 9 thế giới. Trong bối cảnh những bất định về kinh tế, địa chính trị và khí hậu ngày càng tác động đến quyết định lựa chọn điểm đến, đây trở thành một lợi thế rõ rệt hơn đối với du lịch Việt Nam.

Trong các trụ cột, an toàn và an ninh đứng thứ 9, sức cạnh tranh về giá xếp thứ 7, trong khi hạ tầng và dịch vụ du lịch chỉ đứng thứ 74 và tác động kinh tế - xã hội xếp thứ 106. (Nguồn: Diễn đàn Kinh tế thế giới).

Tuy nhiên, TTDI không đo trực tiếp lượng khách, mức chi tiêu hay doanh thu của ngành du lịch, mà phản ánh các điều kiện, chính sách và nền tảng hỗ trợ du lịch phát triển. Vì vậy, việc tăng thứ hạng chưa đồng nghĩa những lợi thế về giá hay an toàn đã được chuyển hóa tương ứng thành hiệu quả kinh tế.

Khoảng cách này thể hiện khá rõ khi nhìn vào các trụ cột còn lại. Hạ tầng mặt đất và cảng của Việt Nam đứng thứ 43, nhân lực và thị trường lao động xếp thứ 50. Trong khi đó, hạ tầng và dịch vụ du lịch chỉ đứng thứ 74, sự bền vững về môi trường xếp thứ 76, mức độ ưu tiên cho du lịch đứng thứ 97 và tác động kinh tế - xã hội của du lịch xếp thứ 106 trong tổng số 110 nền kinh tế.

Việc sức cạnh tranh về giá đứng thứ 7 thế giới trong khi hạ tầng và dịch vụ du lịch mới xếp thứ 74 cho thấy dư địa nâng giá trị của ngành còn khá lớn. Nếu phát triển thêm sản phẩm nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí, mua sắm, kinh tế ban đêm, du lịch văn hóa và các trải nghiệm chất lượng cao, mức chi phí cạnh tranh có thể trở thành lợi thế để du khách dành thêm ngân sách cho những hoạt động khác trong chuyến đi. Khi đó, “giá cạnh tranh” không đồng nghĩa với “du lịch giá rẻ”, mà trở thành nền tảng để kéo dài thời gian lưu trú và nâng tổng giá trị chi tiêu.

Hạ tầng và dịch vụ vẫn là khoảng trống cần lấp đầy

Muốn tăng mức chi tiêu của du khách, đầu tư vào hạ tầng và hệ sinh thái dịch vụ là một trong những điều kiện quan trọng. Một điểm đến khó giữ khách lâu hơn nếu thiếu sản phẩm giải trí, cơ sở lưu trú phù hợp, hoạt động mua sắm, giao thông thuận tiện hay những dịch vụ có chất lượng đủ để du khách sẵn sàng chi thêm.

TTDI 2026 ghi nhận hạ tầng vận tải hàng không của Việt Nam tăng lên vị trí thứ 34, còn hạ tầng mặt đất và cảng đứng thứ 43. Đây là những tín hiệu tích cực về khả năng kết nối, nhưng việc hạ tầng và dịch vụ du lịch mới đứng thứ 74 cho thấy phần trực tiếp tác động đến trải nghiệm của khách vẫn còn nhiều khoảng trống.

Ở góc độ doanh nghiệp, nâng chất lượng dịch vụ đồng nghĩa với nhu cầu vốn tăng lên. Các cơ sở lưu trú cần nguồn lực để cải tạo và nâng chuẩn; doanh nghiệp lữ hành phải đầu tư công nghệ, phát triển sản phẩm; các cơ sở vui chơi, mua sắm cũng cần vốn để mở rộng và nâng chất lượng phục vụ. Khả năng tiếp cận nguồn vốn phù hợp, trong đó có tín dụng ngân hàng, vì vậy có vai trò đối với quá trình nâng cấp hệ sinh thái du lịch.

Hạ tầng và dịch vụ du lịch của Việt Nam vẫn còn khoảng cách so với các lợi thế về giá và an toàn, cho thấy dư địa lớn để nâng chất lượng trải nghiệm và mức chi tiêu của du khách.

Dù vậy, nhiều dự án du lịch có thời gian hoàn vốn dài nên dòng vốn vẫn cần gắn với hiệu quả đầu tư, năng lực tài chính và khả năng tạo dòng tiền ổn định của doanh nghiệp. Đây cũng là lý do tăng lượng khách chưa thể là thước đo duy nhất cho chất lượng tăng trưởng của ngành.

Báo cáo TTDI 2026 cho thấy du lịch Việt Nam đang có những nền tảng tương đối rõ, từ chi phí cạnh tranh, mức độ an toàn cao, tài nguyên tự nhiên và văn hóa phong phú cho tới khả năng kết nối ngày càng cải thiện. Nhưng thứ hạng thấp ở hạ tầng dịch vụ và tác động kinh tế - xã hội cũng cho thấy bài toán tiếp theo không còn đơn thuần là đưa thêm khách đến Việt Nam.

Quan trọng hơn là mỗi lượt khách có thể tạo ra bao nhiêu giá trị cho doanh nghiệp, người lao động và địa phương. Vị trí thứ 7 thế giới về sức cạnh tranh giá vì thế mới chỉ là lợi thế đầu vào. Khả năng chuyển lợi thế đó thành thời gian lưu trú dài hơn, mức chi tiêu cao hơn và hiệu quả kinh doanh tốt hơn mới là phép thử thực sự đối với ngành du lịch Việt Nam trong giai đoạn tới.

Nguồn:Du lịch Việt Nam tăng 7 bậc, giá cạnh tranh và an toàn vào nhóm dẫn đầu thế giới