Những thay đổi này được kỳ vọng sẽ tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp trong quá trình tuân thủ, đồng thời tác động trực tiếp đến các ngành hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam như gỗ, cà phê, cao su, ca cao và dầu cọ.

Quy định chống phá rừng EUDR có thay đổi mới, doanh nghiệp Việt cần lưu ý. Ảnh minh hoạ.

EC điều chỉnh danh mục sản phẩm thuộc phạm vi EUDR

Theo EC, hai văn bản mới là một phần trong gói đơn giản hóa quy định được công bố từ tháng 5/2026, nhằm tăng tính minh bạch và tạo sự chuẩn bị tốt hơn trước khi EUDR chính thức được áp dụng vào cuối tháng 12/2026 đối với doanh nghiệp lớn và vừa.

Đáng chú ý, Đạo luật ủy quyền đã cập nhật Phụ lục I của EUDR - danh mục các sản phẩm chịu sự điều chỉnh của quy định chống phá rừng.

Theo đó, EC loại bỏ khỏi phạm vi điều chỉnh một số sản phẩm như da bò, da thuộc, lốp xe tái chế, hạt đậu tương dùng làm giống, một số sản phẩm cao su lưu hóa, băng tải, dây curoa truyền động và ghế sử dụng trên ô tô, máy bay. Ngược lại, một số mặt hàng mới được bổ sung gồm cà phê hòa tan, một số dẫn xuất từ dầu cọ và lưỡi bò đông lạnh. Các sản phẩm mới bổ sung sẽ bắt đầu chịu sự điều chỉnh của EUDR từ ngày 30/12/2027, tạo thêm thời gian để doanh nghiệp thích ứng.

EC cho biết việc điều chỉnh được thực hiện sau quá trình tham vấn doanh nghiệp, các quốc gia thành viên và đánh giá tác động nhằm bảo đảm cân bằng giữa mục tiêu bảo vệ rừng với chi phí tuân thủ của doanh nghiệp.

Hoàn thiện hệ thống thông tin phục vụ kê khai

Cùng với việc cập nhật danh mục sản phẩm, EC cũng ban hành Đạo luật thực thi quy định về Hệ thống thông tin EUDR (EUDR Information System).

Đây sẽ là nền tảng điện tử để doanh nghiệp nộp Tuyên bố thẩm định (Due Diligence Statement) hoặc các tuyên bố đơn giản hóa trước khi đưa hàng hóa vào thị trường EU hoặc xuất khẩu từ EU. Hệ thống cũng hỗ trợ kết nối dữ liệu giữa doanh nghiệp và cơ quan quản lý của các nước thành viên, góp phần rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và tăng khả năng truy xuất nguồn gốc.

Theo EC, việc hoàn thiện hệ thống thông tin sẽ giúp doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ kê khai theo quy trình thống nhất, đồng thời nâng cao hiệu quả kiểm tra, giám sát và giảm gánh nặng thủ tục hành chính.

Doanh nghiệp Việt Nam cần chuẩn bị gì?

Đối với Việt Nam, EUDR được đánh giá là một trong những quy định có tác động lớn nhất đến hoạt động xuất khẩu sang thị trường EU, bởi nhiều mặt hàng chủ lực như gỗ và sản phẩm gỗ, cà phê, cao su, ca cao, dầu cọ đều thuộc phạm vi điều chỉnh của quy định này.

Theo EUDR, doanh nghiệp phải chứng minh sản phẩm không có nguồn gốc từ diện tích rừng bị phá hoặc suy thoái sau ngày 31/12/2020, đồng thời bảo đảm tuân thủ pháp luật của quốc gia sản xuất. Hồ sơ phải kèm theo thông tin truy xuất nguồn gốc, bao gồm dữ liệu địa lý của khu vực sản xuất và báo cáo thẩm định rủi ro.

Việc EC tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý và hệ thống kỹ thuật được xem là tín hiệu giúp doanh nghiệp có thêm cơ sở để chuẩn bị trước thời điểm quy định chính thức có hiệu lực. Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng doanh nghiệp Việt Nam vẫn cần chủ động xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc, số hóa dữ liệu vùng nguyên liệu, tăng cường liên kết với nông hộ và cập nhật thường xuyên các yêu cầu kỹ thuật của EU nhằm giảm rủi ro trong hoạt động xuất khẩu.

Trong bối cảnh EU tiếp tục siết chặt các tiêu chuẩn về phát triển bền vững và chống mất rừng, khả năng đáp ứng yêu cầu minh bạch chuỗi cung ứng sẽ trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của nhiều ngành hàng xuất khẩu Việt Nam trong những năm tới.

Nguồn:EC cập nhật quy định chống phá rừng EUDR: Doanh nghiệp Việt cần lưu ý gì?