Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số (Sở Khoa học và Công nghệ) tỉnh Quảng Trị vừa phối hợp với Phòng Kinh tế xã Lệ Thủy và các thôn liên quan tổ chức kiểm tra kết quả triển khai mô hình ứng dụng chế phẩm vi sinh xử lý rác thải tại hộ gia đình trên địa bàn xã.

Mô hình được triển khai từ ngày 10/8/2026 tại 120 hộ dân thuộc 3 thôn Xuân Thượng, Xuân Thủy và Xuân Hạ. Qua kiểm tra, 100% số hộ tham gia vẫn đang thực hiện mô hình. Đánh giá bước đầu cho thấy, việc xử lý rác hữu cơ bằng chế phẩm vi sinh nhận được sự đồng tình của người dân và đang phát huy những hiệu quả nhất định trong thực tế. Mô hình không chỉ góp phần giảm lượng rác phải thu gom, vận chuyển và xử lý mà còn từng bước hình thành thói quen phân loại rác tại nguồn, hướng đến tận dụng rác hữu cơ làm phân bón cho cây trồng.

Mô hình xử lý rác hữu cơ bằng chế phẩm vi sinh được đẩy mạnh triển khai.

Rác hữu cơ được xử lý ngay tại hộ gia đình

Qua kiểm tra thực tế, việc sử dụng chế phẩm vi sinh giúp rác hữu cơ phân hủy nhanh hơn, đồng thời hạn chế đáng kể mùi hôi so với một số phương pháp xử lý truyền thống như sử dụng vôi bột hoặc ủ rác thông thường.

Sau quá trình phân hủy, phần chất hữu cơ có thể được tận dụng làm nguồn phân bón cho cây trồng. Việc xử lý rác ngay tại hộ gia đình vì vậy không chỉ góp phần giảm lượng rác thải đưa đi thu gom, vận chuyển mà còn giúp tận dụng nguồn hữu cơ sẵn có, hạn chế lãng phí tài nguyên từ rác thải sinh hoạt.

Mô hình được triển khai tại 120 hộ dân thuộc 3 thôn Xuân Thượng, Xuân Thủy và Xuân Hạ.

Một trong những kết quả đáng ghi nhận của mô hình là bước đầu tạo chuyển biến trong nhận thức và thói quen của người dân. Thay vì tập kết toàn bộ rác sinh hoạt để đưa đi xử lý, các hộ gia đình được hướng dẫn phân loại, tách riêng rác hữu cơ và xử lý ngay tại nơi phát sinh.

Cách làm này góp phần giảm áp lực lên hệ thống thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải, đặc biệt trong điều kiện khu vực nông thôn còn gặp khó khăn về hạ tầng xử lý chất thải. Đồng thời, nguồn rác hữu cơ sau xử lý có thể quay trở lại phục vụ sản xuất nông nghiệp, góp phần tiết kiệm một phần chi phí mua phân bón.

Từ thực tế triển khai, nhận thức về việc “biến rác hữu cơ thành tài nguyên” đang từng bước được hình thành trong cộng đồng. Khi mỗi hộ gia đình chủ động phân loại và xử lý rác tại nguồn, lượng chất thải cần đưa ra khỏi khu dân cư sẽ được giảm đáng kể, qua đó góp phần xây dựng môi trường sống sạch hơn và nâng cao hiệu quả quản lý chất thải sinh hoạt.

Tiếp tục hoàn thiện quy trình

Bên cạnh những kết quả bước đầu, quá trình kiểm tra cũng cho thấy việc thực hiện mô hình tại một số hộ chưa hoàn toàn đúng quy trình kỹ thuật. Một số trường hợp xử lý rác hữu cơ bằng chế phẩm vi sinh chưa bảo đảm yêu cầu, khiến quá trình phân hủy chưa đạt hiệu quả như mong muốn.

Trước thực tế này, cán bộ kỹ thuật của Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số tỉnh Quảng Trị đã trực tiếp hướng dẫn người dân các bước phân loại rác, bổ sung chế phẩm vi sinh, xử lý rác hữu cơ và duy trì các điều kiện cần thiết để quá trình phân hủy diễn ra hiệu quả. Việc hướng dẫn trực tiếp tại hộ gia đình được xem là cần thiết nhằm giúp người dân nắm rõ quy trình, khắc phục những sai sót trong quá trình thực hiện, đồng thời duy trì mô hình ổn định trong thời gian tiếp theo.

Dự kiến giữa tháng 9/2026, UBND xã Lệ Thủy tiếp tục phối hợp với Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số tỉnh Quảng Trị tổ chức kiểm tra đợt 2. Qua đó, đánh giá kết quả sau thời gian các hộ gia đình tiếp tục thực hiện theo hướng dẫn; đồng thời xác định những khó khăn, tồn tại để có giải pháp khắc phục và hoàn thiện quy trình triển khai.

Với những kết quả bước đầu, mô hình ứng dụng chế phẩm vi sinh xử lý rác hữu cơ tại hộ gia đình đang cho thấy hướng tiếp cận phù hợp với điều kiện thực tế ở khu vực nông thôn. Việc kết hợp phân loại rác tại nguồn với xử lý rác hữu cơ không chỉ góp phần giảm lượng chất thải cần thu gom, xử lý mà còn mở ra hướng tận dụng nguồn hữu cơ phục vụ sản xuất.

Nếu được duy trì, đánh giá và hoàn thiện về quy trình kỹ thuật, mô hình có thể trở thành một trong những giải pháp thiết thực trong quản lý rác thải sinh hoạt tại khu vực nông thôn, góp phần nâng cao ý thức cộng đồng và thúc đẩy cách tiếp cận theo hướng giảm chất thải, tăng tái sử dụng và bảo vệ môi trường bền vững./.

Nguồn: Hiệu quả từ mô hình xử lý rác hữu cơ bằng chế phẩm vi sinh tại Quảng Trị