Quảng Trị hiện có hơn 840.000ha rừng (trong đó, rừng tự nhiên gần 596.000ha, rừng trồng 178.000ha và diện tích đã trồng rừng hơn 66.000ha). Tỉ lệ che phủ rừng toàn tỉnh đến thời điểm hiện tại là 61,01%. Hiện nay, đa số diện tích rừng trên địa bàn tỉnh chủ yếu phân bố ở các vùng núi cao hiểm trở, điều kiện giao thông đi lại rất khó khăn, dân cư phần lớn là đồng bào dân tộc thiểu số còn nhiều phong tục tập quán lạc hậu nên nguy cơ xâm canh, xâm lấn rừng, khai thác gỗ trái pháp luật vẫn đang ở mức cao.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Quảng Trị, thời gian qua lực lượng kiểm lâm đã ứng dụng ảnh viễn thám, GIS và máy bay không người lái để rà soát, phát hiện diễn biến rừng, các hành vi xâm hại rừng và điểm cháy. Tuy nhiên, công nghệ vẫn được đặt trong mối quan hệ với lực lượng thực địa, kết hợp giữa dữ liệu, thiết bị và hoạt động tuần tra, kiểm soát trực tiếp. Nếu trước đây việc theo dõi diễn biến rừng phụ thuộc nhiều vào ghi chép, tổng hợp thủ công và những chuyến kiểm tra trực tiếp, thì dữ liệu số, ảnh vệ tinh và các phần mềm chuyên ngành đang giúp lực lượng chức năng có thêm một “góc nhìn từ xa”.

Theo chia sẻ từ đại diện Trạm bảo vệ rừng số 2 Cầu Khỉ (Ban Quản lý Khu dự trữ thiên nhiên Động Châu-khe Nước Trong): Trước đây, mỗi lần tuần tra rừng là phải cầm theo sổ sách, bút ghi chú từng đoạn đường, từng vị trí phát hiện dấu hiệu bất thường. Giờ chỉ cần vài thao tác là cập nhật được hết lên hệ thống, từ tọa độ, khoảnh rừng đến hình ảnh thực địa, rất thuận tiện.

Đáng chú ý, bằng ứng dụng thiết bị flycam, điện thoại thông minh…,lực lượng kiểm lâm, tổ bảo vệ rừng có thể đứng cách xa điểm kiểm tra và điều khiển thiết bị thực hiện việc kiểm tra với tầm nhìn từ trên cao, dễ dàng bao quát được biến động tài nguyên rừng. Từ đó, xác nhận được hiện trạng rừng thực tế với thời gian ngắn nhất và diện tích bị biến động với độ chính xác cao để đưa ra những giải pháp phù hợp theo tình hình thực tế.

Với việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học-công nghệ, công tác quản lý, bảo vệ rừng tại các địa phương nâng lên rõ rệt.

Bắt đầu mỗi chuyến tuần tra bảo vệ rừng, anh Hồ Hải cùng các thành viên Tổ cộng đồng bảo vệ rừng thôn Chênh Vênh, xã Hướng Phùng mở ứng dụng Smart trên điện thoại để định vị tuyến đường và ghi nhận trực tuyến các tình huống phát sinh trong quá trình tuần tra. Tổ cộng đồng bảo vệ rừng thôn Chênh Vênh được giao quản lý hai tiểu khu 625A và 625B thuộc Khu bảo tồn thiên nhiên Bắc Hướng Hóa, với diện tích gần 290 ha. Bình quân mỗi tháng, tổ thực hiện từ bốn đến năm chuyến tuần tra bảo vệ rừng.

Anh Hồ Hải cho biết, trước đây, mỗi chuyến tuần tra phải mang theo sổ sách, bút để ghi chép từng đoạn đường, vị trí phát hiện dấu hiệu bất thường. Hiện nay, chỉ với vài thao tác trên điện thoại, các thông tin về tọa độ, khoảnh rừng và hình ảnh thực địa được cập nhật lên hệ thống. Việc số hóa thông tin ngay tại hiện trường giúp công tác tuần tra thuận tiện hơn, đồng thời tạo nguồn dữ liệu phục vụ theo dõi, quản lý. Những năm qua, toàn bộ diện tích rừng giao khoán cho cộng đồng ở đây được bảo vệ nghiêm ngặt, không để xảy ra mất rừng.

Ở thôn Gia Giã, xã Hướng Hiệp, những người tham gia bảo vệ rừng cộng đồng đã bắt đầu quen với việc sử dụng điện thoại thông minh trong các chuyến tuần tra. Với họ, chiếc điện thoại giờ đây không chỉ phục vụ liên lạc mà còn trở thành công cụ hỗ trợ xác định vị trí, ghi nhận những biến động của rừng và chuyển thông tin nhanh hơn đến lực lượng chức năng. địa bàn rừng cộng đồng quản lý rộng, địa hình phức tạp, nhiều khu vực đi lại khó khăn.

Có những điểm xa, các tổ tuần tra phải đi và ở lại trong rừng 1-2 đêm mới hoàn thành công việc. Thôn Gia Giã đã thành lập 8 tổ tuần tra với 40 thành viên tham gia bảo vệ rừng. Việc ứng dụng công nghệ số có thể giúp các thành viên xác định chính xác vị trí cần kiểm tra, ghi nhận những dấu hiệu bất thường và thông tin nhanh hơn.

Những năm qua, ngành nông nghiệp và môi trường tỉnh đã tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ để theo dõi diễn biến rừng, giám sát sự thay đổi hiện trạng rừng và đất lâm nghiệp; cập nhật tất cả các lô rừng có biến động trong từng năm vào cơ sở dữ liệu; số hóa thông tin và quản lý đồng bộ từ cơ sở đến Trung ương; rà soát điều chỉnh 3 loại rừng trên địa bàn tỉnh; tiếp cận với thực tế tại hiện trường, qua đó giúp công tác quản lý rừng và đất lâm nghiệp hiệu quả hơn.

Việc tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng khoa học công nghệ trong quản lý, bảo vệ và phát triển rừng là hướng đi quan trọng. Trong đó, cần từng bước hoàn thiện hệ thống dữ liệu, nâng cao khả năng giám sát; đồng thời kết hợp chặt chẽ giữa công nghệ với lực lượng trực tiếp bảo vệ rừng./.

Nguồn:Hiệu quả từ ứng dụng công nghệ số trong công tác quản lý, bảo vệ rừng