Từ một “đảo ngọc” còn nhiều nét hoang sơ, đặc khu Phú Quý (tỉnh Lâm Đồng) hướng tới trở thành điểm đến du lịch xanh và tiềm năng kinh tế biển với những sản vật đặc trưng. Với diện tích hơn 18 km² và dân số khoảng 32.000 người, hòn đảo này sở hữu tiềm năng lớn để phát triển kinh tế biển, đặc biệt trong lĩnh vực du lịch và khai thác hải sản.

Những năm gần đây, lượng khách đến Phú Quý tăng trưởng ổn định. Nếu năm 2021 chỉ đón hơn 40.000 lượt khách, trong đó khách quốc tế rất hạn chế, thì đến năm 2025 con số này đã đạt gần 155.000 lượt, với gần 4.000 lượt khách quốc tế. Đáng chú ý, giai đoạn 2022–2023 ghi nhận sự tăng trưởng đột phá, cho thấy sức hút ngày càng rõ nét của điểm đến này.

Phú Quý giữ chân du khách khi cảnh quan thiên nhiên được bảo tồn với vẻ đẹp nguyên sơ hiếm có: bình minh yên ả bên Cột cờ chủ quyền, làn nước trong xanh ở Bãi Nhỏ – Gành Hang, hay không gian tĩnh lặng của chùa Linh Sơn trên núi Cao Cát. Đặc biệt, Hòn Tranh đang nổi lên như điểm đến hấp dẫn bậc nhất. Với bãi cát trắng mịn, hệ sinh thái san hô phong phú cùng các điểm check-in độc đáo như hồ Vô cực, cổng Tò Vò, nơi đây thu hút hàng chục nghìn lượt khách mỗi năm, chủ yếu là giới trẻ.

Cảnh quan thiên nhiên kỳ vĩ là lợi thế quan trọng đưa Phú Quý trở thành điểm đến thu hút đông đảo du khách.

Trong chiến lược phát triển, Phú Quý xác định du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn, với định hướng trở thành điểm đến nổi bật ở khu vực phía Đông tỉnh Lâm Đồng. Đặc khu này phát triển du lịch xanh theo hướng bền vững, phù hợp với chiến lược, quy hoạch phát triển du lịch, chiến lược phát triển sản phẩm du lịch; phát huy giá trị lợi thế tự nhiên, tài nguyên, thiên nhiên, di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh; góp phần giữ gìn và bảo tồn bản sắc văn hóa, cảnh quan, không gian và bảo vệ môi trường.

Phát triển du lịch phải quán triệt nguyên tắc “Không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng du lịch”, lấy bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, hệ sinh thái và giá trị văn hóa làm nền tảng cho tăng trưởng lâu dài. Mọi hoạt động quy hoạch, đầu tư và khai thác du lịch cần bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu phát triển kinh tế với nhiệm vụ bảo vệ môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu và gìn giữ đa dạng sinh học biển đảo.

Đặc khu ưu tiên phát triển các loại hình du lịch xanh, du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng và du lịch có trách nhiệm; khuyến khích sử dụng năng lượng tái tạo, tiết kiệm tài nguyên nước, hạn chế rác thải nhựa dùng một lần, tăng cường tái chế và áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn trong hoạt động du lịch. Kiểm soát chặt chẽ các dự án có nguy cơ tác động đến môi trường biển, cảnh quan tự nhiên, rạn san hô, thảm cỏ biển và hệ sinh thái ven bờ.

Những mục tiêu được xác định cho thấy nỗ lực của đặc khu trong việc bảo tồn tài nguyên thiên nhiên môi trường gắn với phát triển du lịch bền vững. Đặc khu này đặt mục tiêu đến năm 2030, tỷ lệ che phủ rừng ổn định ở mức 42%; ít nhất 30% tổng diện tích cây trồng cạn có tưới được áp dụng phương pháp tưới tiên tiến, tiết kiệm nước. ỷ lệ chất thải rắn sinh hoạt được thu gom, xử lý đảm bảo tiêu chuẩn, quy chuẩn theo quy định đạt 95%; tỷ lệ nước thải được thu gom và xử lý đảm bảo tiêu chuẩn, quy chuẩn theo quy định đạt 75%.

Du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, trở thành điểm đến có năng lực phát triển hàng đầu của tỉnh, quốc gia. Thu hút khách du lịch đạt khoảng 1 triệu lượt du khách, trong đó khách du lịch quốc tế đạt 6.000 lượt khách, duy trì tốc độ tăng trưởng từ 13 - 15/%/năm. Phát triển du lịch bền vững gắn với bảo vệ môi trường; ứng phó hiệu quả với biến đổi khí hậu. Đến năm 2030, 100% các khu, điểm du lịch; các cơ sở lưu trú du lịch và các cơ sở kinh doanh dịch vụ khác ven biển không sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần và túi nilon khó phân hủy. Xây dựng kịch bản ứng phó thiên tai cho các điểm du lịch ven biển; phát triển du lịch ít phát thải carbon; khuyến khích giao thông xanh (xe điện, xe đạp).

Từ lợi thế về điều kiện tự nhiên, đặc khu Phú Quý kiên định với mục tiêu phát triển du lịch xanh, bền vững (Ảnh minh họa: DT).

Đáng chú ý, đặc khu đầu tư, nâng cấp và hoàn thiện hệ thống thu gom, xử lý nước thải sinh hoạt, nước thải phát sinh từ hoạt động du lịch tại các khu, điểm du lịch, cơ sở lưu trú, nhà hàng, bãi tắm và khu dân cư ven biển; bảo đảm nước thải được xử lý đạt quy chuẩn môi trường trước khi xả ra môi trường tự nhiên. Khuyến khích áp dụng công nghệ xử lý nước thải thân thiện môi trường, tiết kiệm năng lượng, phù hợp với điều kiện địa phương và khả năng vận hành thực tế.

Tăng cường kiểm tra, giám sát việc chấp hành các quy định về bảo vệ môi trường đối với cơ sở kinh doanh du lịch; kiên quyết xử lý các hành vi xả thải không qua xử lý, gây ô nhiễm nguồn nước, ảnh hưởng đến cảnh quan và hệ sinh thái biển đảo. Yêu cầu các cơ sở lưu trú, khu du lịch mới phải có hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn ngay từ giai đoạn đầu tư xây dựng. Khuyến khích tái sử dụng nước sau xử lý cho các mục đích phù hợp như tưới cây, vệ sinh cảnh quan, rửa đường, bổ sung nước cho hệ thống phòng cháy chữa cháy hoặc các hoạt động dịch vụ không yêu cầu nước sinh hoạt.

Đẩy mạnh áp dụng các giải pháp tiết kiệm nước trong cơ sở du lịch như thiết bị vệ sinh tiết kiệm nước, hệ thống thu gom nước mưa, tái sử dụng nước xám và công nghệ quản lý tiêu thụ nước thông minh. Tuyên truyền nâng cao nhận thức cho cộng đồng dân cư, doanh nghiệp và du khách về sử dụng tiết kiệm tài nguyên nước, hạn chế ô nhiễm nguồn nước và bảo vệ môi trường biển. Khuyến khích xây dựng mô hình “cơ sở du lịch xanh”, “khách sạn xanh”, gắn tiêu chí tiết kiệm nước và tái sử dụng nước vào bộ tiêu chí đánh giá du lịch bền vững trên địa bàn.

Đặc khu triển khai mô hình du lịch trải nghiệm làng nghề truyền thống; Tour không rác thải (zero-waste tour), phát triển kinh tế đêm, xây dựng và quảng bá thương hiệu đặc sản Phú Quý gắn với du lịch xanh. Phát triển sản phẩm du lịch xanh: Chú trọng mô hình du lịch sinh thái, du lịch trải nghiệm (lặn ngắm san hô, chèo Sup, lướt ván, câu cá, bắt ốc, hái rau câu, rau gém,…), du lịch nông nghiệp hữu cơ. Ưu tiên sử dụng sản phẩm OCOP, nông sản sạch trong khách sạn, nhà hàng; kết nối doanh nghiệp du lịch với hợp tác xã địa phương, hộ kinh doanh cá thể để quảng bá và giới thiệu sản phẩm OCOP của địa phương.

Hỗ trợ start-up du lịch bền vững, bao gồm: cung cấp nguồn lực, cố vấn và chính sách ưu đãi nhằm giúp các doanh nghiệp mới phát triển sản phẩm/dịch vụ giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường, bảo tồn văn hóa và nâng cao kinh tế cộng đồng địa phương; xây dựng Quỹ hỗ trợ đổi mới sáng tạo trong Du lịch xanh. Hoàn thiện cơ sở hạ tầng và hệ thống cơ sở lưu trú du lịch phục vụ phát triển du lịch xanh.

Phú Quý phát triển hạ tầng giao thông và hạ tầng kỹ thuật kết nối các khu, điểm du lịch cần được ưu tiên. Ưu tiên dành nguồn lực đầu tư công để tập trung đầu tư hoàn thiện các hạng mục cơ sở hạ tầng tại các khu vực/dự án được quy hoạch phát triển du lịch xanh, nhất là hạ tầng giao thông, hạ tầng thoát nước và xử lý nước thải, hạ tầng thu gom và xử lý chất thải, vệ sinh môi trường, hệ thống nhà vệ sinh công cộng, hệ thống chiếu sáng công cộng, vỉa hè, cây xanh,…

Rà soát, nâng cấp hạ tầng thông tin liên lạc, nghiên cứu triển khai lắp đặt hệ thống wifi công cộng miễn phí tại các khu vực tập trung đông du khách và người dân. Lập và triển khai phương án tổ chức giao thông, đảm bảo thuận lợi cho người dân và du khách tham gia giao thông trên địa bàn Đặc khu. Kêu gọi, thu hút đầu tư hệ thống giao thông xanh (xe điện, xe đạp). Nghiên cứu, đề xuất định hướng xây dựng và khai thác sân bay lưỡng dụng nhằm rút ngắn thời gian di chuyển, tăng khả năng kết nối và thu hút khách du lịch đến với Phú Quý.

Nghiên cứu thành lập Ban điều hành du lịch xanh cấp đặc khu để chủ động trong quản lý, điều hành, kiểm tra, giám sát, xử lý hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt động du lịch. Khuyến khích nhà đầu tư các dự án du lịch sử dụng công nghệ thân thiện với môi trường và có các giải pháp cụ thể để giải quyết ô nhiễm môi trường. Xây dựng các mô hình liên kết giữa cơ quan quản lý nhà nước với các đơn vị, cá nhân kinh doanh điển hình trong bảo đảm an ninh trật tự, vệ sinh môi trường, vệ sinh an toàn thực phẩm và chất lượng dịch vụ./.

Nguồn:Hoàn thiện hạ tầng đáp ứng yêu cầu phát triển du lịch xanh