Cao Bằng là địa phương có nhiều tiềm năng phát triển cây quế nhờ điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng phù hợp và diện tích đất lâm nghiệp rộng lớn. Những năm gần đây, nhiều địa phương trong tỉnh đã đẩy mạnh mở rộng diện tích trồng quế, hình thành các vùng nguyên liệu tập trung gắn với liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Cây quế không chỉ mang lại giá trị kinh tế từ vỏ, lá, gỗ mà còn góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng đất, tạo việc làm và tăng thu nhập cho người dân vùng cao.

Thông qua các chương trình hỗ trợ giống, kỹ thuật canh tác và kết nối doanh nghiệp thu mua, người dân từng bước thay đổi tư duy sản xuất từ nhỏ lẻ sang phát triển hàng hóa. Bên cạnh đó, việc phát triển cây quế còn góp phần nâng cao độ che phủ rừng, bảo vệ môi trường sinh thái và hạn chế tình trạng đất trống, đồi núi trọc. Nhiều hộ dân đã có nguồn thu ổn định từ cây quế, từng bước vươn lên thoát nghèo, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn và xây dựng nông thôn mới tại địa phương.

Thực hiện chương trình hỗ trợ phát triển sản xuất theo chuỗi giá trị, Liên minh Hợp tác xã (HTX) tỉnh phối hợp với HTX Thuận Phong triển khai mô hình liên kết trồng cây quế tại 2 xã Minh Khai, Canh Tân. Mô hình không chỉ hỗ trợ cây giống, phân bón, kỹ thuật mà còn hướng đến xây dựng chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm, từng bước hình thành vùng nguyên liệu tập trung gắn với chế biến.

Không chỉ những hộ mới tham gia mô hình, nhiều hộ dân đã có nhiều năm gắn bó với cây quế cũng tiếp tục mở rộng diện tích. Trên những sườn đồi thuộc xóm Nà Pò, xã Canh Tân, những cánh rừng quế xanh ngút ngàn trải dài theo các dãy núi. Theo chia sẻ của người dân đại phương, nếu được chăm sóc đúng kỹ thuật, sau khoảng 4 - 5 năm có thể khai thác những sản phẩm đầu tiên từ tỉa cành, hái lá quế phục vụ chế biến tinh dầu, tạo nguồn thu nhập cho người dân trước khi bước vào giai đoạn khai thác chính.

Xóm Nà Pò có 28 hộ tham gia trồng quế theo mô hình liên kết. Từ hiệu quả thực tế của những diện tích quế đã cho thu hoạch, nhiều hộ dân tiếp tục đầu tư mở rộng diện tích, từng bước hình thành vùng nguyên liệu tập trung. Theo báo cáo kiểm tra thực hiện mô hình liên kết trồng cây quế của Liên minh HTX tỉnh, mô hình hiện có 44 hộ dân tham gia tại 2 xã Minh Khai, Canh Tân.

Trong đó, xã Minh Khai có 16 hộ tham gia với diện tích 8 ha, được hỗ trợ 35.553 cây quế giống và gần 8,9 tấn phân vi sinh; xã Canh Tân có 28 hộ tham gia với diện tích gần 29,7 ha, được hỗ trợ gần 132.000 cây giống và gần 33 tấn phân vi sinh. Đa số các hộ dân hoàn thành việc trồng cây theo diện tích đăng ký. Tỷ lệ cây sống đạt từ 95 - 99%, cao hơn so với một số chương trình hỗ trợ trước đây.

Cây quế mang lại giá trị kinh tế cao, đồng thời tạo nền tảng cho phát triển lâm nghiệp theo hướng xanh, bền vững. (Ảnh: BT).

Cây sinh trưởng bình thường, chưa phát hiện hiện tượng chết héo, vàng lá, gãy ngọn hay sâu bệnh gây hại. Các hộ dân cơ bản thực hiện đúng quy trình kỹ thuật từ xử lý thực bì, đào hố, trồng cây, chăm sóc và giữ ẩm sau trồng. Việc trồng đúng thời vụ, kết hợp điều kiện thời tiết thuận lợi giúp cây nhanh bén rễ và phát triển ổn định.

Đặc biệt, tại một số khu vực của xóm Nà Pò, người dân duy trì hình thức trồng xen cây thạch đen và lúa nương trong giai đoạn đầu để tăng thu nhập, hạn chế cỏ dại phát triển. Đại diện Liên minh HTX tỉnh Cao Bằng cho biết, đối với 2 xã Canh Tân, Minh Khai, việc trồng cây quế theo chuỗi liên kết được triển khai từ nhiều năm và mang lại hiệu quả rõ rệt.

Với sự hỗ trợ của Nhà nước về cây giống, phân bón và kỹ thuật, đơn vị tiếp tục lựa chọn các hộ nghèo, cận nghèo tham gia mô hình. Đây là mô hình phát triển lâu dài, chu kỳ sản xuất trên 10 năm. Tuy nhiên, từ năm thứ 5, người dân có thể khai thác các sản phẩm phụ, tạo nguồn thu nhập trước khi thu hoạch chính.

Thời gian tới, Liên minh HTX tỉnh tiếp tục đồng hành cùng các địa phương, mở rộng liên kết với doanh nghiệp, hỗ trợ người dân phát triển vùng nguyên liệu, từng bước nâng cao giá trị sản phẩm quế. Việc khai thác hiệu quả tiềm năng cây quế đang mở ra hướng phát triển kinh tế bền vững cho nhiều địa phương ở Cao Bằng nói chung.

Để phát triển nông nghiệp bền vững, tháng 3/2026, UBND tỉnh Cao Bằng ban hành quyết định phê duyệt “Chương trình Khuyến nông giai đoạn 2026-2030” với tổng kinh phí hơn 50,4 tỷ đồng, tập trung chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, phát triển nông nghiệp xanh và gắn sản xuất với du lịch trải nghiệm.

Tỉnh sẽ tập trung đào tạo, nâng cao năng lực cho đội ngũ khuyến nông cơ sở và nông dân; đồng thời xây dựng, nhân rộng 97 mô hình trình diễn trong các lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi, lâm nghiệp và thủy sản. Để triển khai hiệu quả, tỉnh sẽ áp dụng đồng bộ các giải pháp về cơ chế, chính sách, kỹ thuật như VietGAP, nông nghiệp hữu cơ, chuyển đổi số; lồng ghép với các chương trình mục tiêu quốc gia…

Không chỉ mang lại giá trị kinh tế cao, cây quế còn tạo nền tảng cho phát triển lâm nghiệp theo hướng xanh, góp phần bảo vệ tài nguyên đất, nước và nâng cao chất lượng môi trường sống. Để phát huy tối đa lợi thế này, Cao Bằng tiếp tục xây dựng các vùng nguyên liệu tập trung, đẩy mạnh liên kết giữa người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp nhằm hình thành chuỗi giá trị khép kín từ sản xuất đến chế biến, tiêu thụ.

Đồng thời, việc ứng dụng khoa học kỹ thuật, nâng cao chất lượng sản phẩm và xây dựng thương hiệu quế Cao Bằng sẽ giúp tăng sức cạnh tranh trên thị trường. Trong bối cảnh nhu cầu sử dụng các sản phẩm từ quế ngày càng tăng, đây là cơ hội để địa phương phát triển kinh tế lâm nghiệp gắn với giảm nghèo bền vững. Với định hướng phù hợp, cây quế không chỉ trở thành cây trồng chủ lực mà còn là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn, nâng cao đời sống người dân và xây dựng nền nông nghiệp xanh, bền vững trên toàn tỉnh Cao Bằng.

Nguồn:Khai thác tiềm năng cây quế trong phát triển kinh tế nông thôn