Theo thống kê, toàn tỉnh Lâm Đồng hiện có 624 công trình cấp nước tập trung nông thôn đang khai thác, cung cấp nước sinh hoạt cho hơn 186.000 hộ dân. Tuy nhiên, tại nhiều địa phương như Đắk Mil, Krông Nô, Nâm Nung, Quảng Phú, Quảng Tân, Quảng Hòa, Tuy Phong, Bắc Bình, Hồng Thái, Hòa Thắng, Tân Lập, Suối Kiết, Hàm Tân, Sơn Mỹ, Hàm Kiệm, Tân Hội, Đạ Huoai… mực nước sông xuống thấp, dòng chảy thiếu hụt, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến nguồn nước sinh hoạt, sản xuất, đặc biệt trong mùa khô năm 2026.

Trước tình hình trên Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng đã đề nghị các xã, phường và đặc khu Phú Quý rà soát công tác phòng, chống hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn trong mùa khô năm 2026. Việc này, nhằm xây dựng phương án, giải pháp phù hợp phục vụ sản xuất nông nghiệp và đời sống dân sinh. Trong đó, yêu cầu bảo đảm cấp nước cho sinh hoạt và sản xuất, đồng thời xác định rõ nguy cơ ảnh hưởng theo từng vùng, từng khu vực để chủ động ứng phó.

Thời gian này, các địa phương ở khu vực phía Tây của tỉnh đã bắt đầu vào cao điểm phòng, chống khô hạn. Theo UBND xã Trường Xuân, cà phê là cây trồng chủ lực của bà con, hiện xã có trên 5.000 ha cà phê kinh doanh.

Để bảo đảm nguồn nước tưới trong mùa khô, địa phương đã chú trọng điều tiết, sử dụng hợp lý nguồn nước tưới từ các hồ đập cho cây trồng, đặc biệt là cà phê. Bằng nhiều hình thức, chính quyền, đoàn thể địa phương tích cực tuyên truyền người dân tích trữ nước, tưới luân phiên, tránh tình trạng cạn kiệt nguồn nước cục bộ. Tương tự, tại xã Quảng Phú, những ngày này, nhiều người dân đã bám vườn rẫy, lo tưới nước chống hạn cho cây cà phê.

Theo đó, đến nay, 100% diện tích cà phê trên địa bàn xã đã hoàn thành tưới đợt 1 và 2 theo đúng chu kỳ chăm sóc. Việc triển khai tưới được bà con thực hiện khá đồng loạt, bảo đảm tiến độ để cây bước vào giai đoạn ra hoa, đậu quả thuận lợi. Theo đại diện Phòng Kinh tế xã Quảng Phú, sau khi thu hoạch, các vườn cà phê đều được áp dụng biện pháp “ép khô” trong một thời gian nhất định nhằm kích thích quá trình đậu hoa.

Cà phê là cây trồng chủ lực của người dân Lâm Đồng. (Ảnh: BĐ).

Khi cây bắt đầu xuất hiện nụ và chuẩn bị bung hoa, người dân sẽ tiến hành tưới nước trở lại. Nguồn nước tưới lúc này đóng vai trò quyết định, giúp cà phê nở hoa đồng loạt, tăng khả năng thụ phấn, đậu quả và tạo nền tảng cho năng suất ổn định. Địa phương nhận định nguy cơ khô hạn ở mức khá cao, do đó đã khuyến cáo, hướng dẫn bà con sử dụng nước hiệu quả, tiết kiệm, ưu tiên các diện tích cà phê đang trong giai đoạn sinh trưởng quan trọng.

Xã phối hợp với đơn vị vận hành các công trình thủy lợi theo dõi sát mực nước tại các hồ chứa, sông, suối tự nhiên, kịp thời thông tin để người dân có kế hoạch tưới hợp lý, hạn chế thiệt hại do hạn hán.

Thống kê cho thấy, toàn tỉnh Lâm Đồng có trên 323.200 ha cà phê, trong đó cà phê kinh doanh là trên 311.100 ha. Riêng khu vực phía Tây của tỉnh hiện có khoảng 131.000 ha, phần lớn diện tích cà phê hiện ở giai đoạn ra hoa, đậu quả, chuẩn bị nuôi quả non. Tuy nhiênm cục bộ, tại một số vùng ao, hồ, suối tự nhiên, nguồn nước bắt đầu rút dần do nắng nóng và nhu cầu tưới cà phê tăng cao.

Ngành nông nghiệp và môi trường, các địa phương, đoàn thể đang triển khai nhiều giải pháp về bảo đảm nguồn nước từ các công trình hồ chứa thủy lợi, thủy điện, ao, hồ để bà con có đủ nước tưới, giảm thiểu tình trạng giảm năng suất do khô hạn.

Hằng năm, trong mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau, tình trạng thiếu nước sinh hoạt thường xảy ra ở Lâm Đồng, nhất là tại các vùng núi, vùng đặc biệt khó khăn chưa được đầu tư, nâng cấp công trình nước sạch; nhiều công trình đã xuống cấp, hư hỏng hoặc ngừng hoạt động.

Trước tình hình trên, tỉnh yêu cầu các địa phương và đơn vị quản lý công trình thủy lợi xây dựng phương án chống hạn cụ thể; tăng cường kiểm tra, đánh giá nguồn nước trên các sông, suối, hồ, đập; khoanh vùng diện tích có nguy cơ hạn để chủ động chuyển đổi cây trồng phù hợp. Đồng thời, khuyến khích áp dụng các công nghệ tưới tiên tiến, tiết kiệm nước như tưới phun mưa, tưới nhỏ giọt; kiên quyết không để người dân sản xuất tại những khu vực có nguy cơ thiếu nước tưới.

Bảo đảm nguồn nước cho cây cà phê nói riêng và các loại cây trồng khác trong mùa khô nói chung không chỉ là nhiệm vụ trước mắt mà còn mang ý nghĩa lâu dài đối với phát triển kinh tế nông nghiệp của Lâm Đồng. Cà phê là cây trồng chủ lực, đóng góp quan trọng vào kim ngạch xuất khẩu và thu nhập của hàng chục nghìn hộ dân.

Vì vậy, việc chủ động ứng phó với khô hạn, sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả cần được duy trì thường xuyên, không chỉ trong giai đoạn cao điểm. Thời gian tới, địa phương cần tiếp tục đầu tư nâng cấp hệ thống thủy lợi, khuyến khích chuyển đổi phương thức tưới tiên tiến, tăng cường dự báo nguồn nước và thời tiết để kịp thời điều chỉnh kế hoạch sản xuất. Sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền, ngành chuyên môn và người dân sẽ là yếu tố quyết định giúp giảm thiểu thiệt hại do hạn hán, bảo đảm năng suất, chất lượng cà phê.

Nguồn:Lâm Đồng: Đảm bảo nguồn nước tưới cho cây cà phê