Thời gian qua, tỉnh Lâm Đồng từng bước khẳng định vai trò tiên phong trong phát triển nông nghiệp bền vững gắn với mục tiêu giảm phát thải. Đặc biệt, trước những tác động ngày càng rõ rệt của thời tiết cực đoan, tỉnh đã chủ động chuyển đổi mô hình sản xuất theo hướng xanh, thông minh và tiết kiệm tài nguyên.

Nhiều giải pháp đồng bộ được triển khai như ứng dụng công nghệ cao trong trồng trọt, sử dụng phân bón hữu cơ, tối ưu hóa hệ thống tưới tiêu và tái sử dụng phụ phẩm nông nghiệp. Các mô hình nông nghiệp tuần hoàn, nông nghiệp hữu cơ và nông nghiệp chính xác ngày càng được nhân rộng, góp phần giảm lượng khí nhà kính phát thải ra môi trường.

Bên cạnh đó, việc tăng cường liên kết giữa nông dân, doanh nghiệp và các tổ chức khoa học giúp nâng cao năng lực sản xuất, đảm bảo đầu ra ổn định cho nông sản. Lâm Đồng cũng chú trọng đào tạo, nâng cao nhận thức cho người dân về canh tác thân thiện môi trường, từ đó tạo nền tảng cho quá trình chuyển đổi lâu dài.

Nhờ những nỗ lực này, ngành nông nghiệp của tỉnh không chỉ nâng cao giá trị gia tăng mà còn từng bước thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu. Đây được xem là hướng đi tất yếu, giúp địa phương vừa phát triển kinh tế, vừa bảo vệ hệ sinh thái và tài nguyên thiên nhiên trong bối cảnh nhiều thách thức hiện nay.

Để ngành nông nghiệp phát triển bền vững, mới đây Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Lê Trọng Yên ký ban hành Kế hoạch hành động triển khai Đề án “Sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025 - 2035, tầm nhìn đến 2050” trên địa bàn tỉnh (Kế hoạch).

Mục tiêu của kế hoạch là triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm thúc đẩy chuyển đổi hệ thống sản xuất trồng trọt theo hướng phát thải thấp, tuần hoàn và thích ứng với biến đổi khí hậu. Qua đó, tỉnh kỳ vọng nâng cao hiệu quả sản xuất, cải thiện sinh kế cho người dân và phát triển bền vững hướng đến nền nông nghiệp xanh, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh ngành hàng và bảo đảm an ninh lương thực.

Lâm Đồng đẩy mạnh triển khai sản xuất nông nghiệp phát thải thấp trong giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến 2050. (Ảnh: BĐ).

Lộ trình cụ thể đến năm 2035, địa phương phấn đấu lĩnh vực trồng trọt sẽ góp phần giảm ít nhất 15% tổng lượng phát thải khí nhà kính so với năm cơ sở 2020. Đặc biệt, tỉnh đặt mục tiêu tỷ lệ chất thải nông nghiệp được thu gom và tái sử dụng trong chu trình tuần hoàn đạt trên 80%, đồng thời phát triển sản xuất theo các tiêu chuẩn bền vững và giảm phát thải đạt trên 30% diện tích canh tác toàn tỉnh.

Trong giai đoạn từ nay đến năm 2035, tỉnh Lâm Đồng tập trung nguồn lực thực hiện giảm phát thải trên phạm vi toàn tỉnh, trong đó ưu tiên các đối tượng cây trồng có diện tích sản xuất lớn và tiềm năng giảm phát thải cao như rau hữu cơ, cà phê, ngô, sắn, sầu riêng, hồ tiêu và lúa.

Để hiện thực hóa các mục tiêu này, tỉnh triển khai đồng bộ nhiều giải pháp kỹ thuật cụ thể cho từng nhóm cây trồng dựa trên các quy trình canh tác phát thải. Đối với nhóm cây công nghiệp và cây ăn quả như cà phê, tiêu và sầu riêng, tỉnh áp dụng các biện pháp tưới tiết kiệm, quản lý dinh dưỡng thông minh và trồng xen canh để hình thành mô hình canh tác cảnh quan đa tầng, giúp tăng trữ lượng các bon sinh khối và hạn chế xói mòn.

Riêng với sản xuất rau và hoa, các hộ canh tác cần tối ưu hóa việc sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, đồng thời tăng cường sử dụng các loại phân hữu cơ và thuốc sinh học. Đối với cây lúa, áp dụng kỹ thuật tưới ngập khô xen kẽ và quản lý rơm rạ không đốt. Trong khi các diện tích trồng ngô và sắn sẽ áp dụng giải pháp trồng xen đường băng chắn xói mòn và phủ đất bằng cây phân xanh, bón phân hữu cơ, vôi cải tạo độ phì đất.

Đáng chú ý, Lâm Đồng sẽ ưu tiên xây dựng và phát triển nhãn hiệu “Phát thải thấp” cho hai sản phẩm thế mạnh là cà phê và hồ tiêu. Đây là bước đi quan trọng giúp nâng cao giá trị sản phẩm và hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận các thị trường quốc tế có rào cản kỹ thuật khắt khe như EU.

Một trong những điểm mang tính đột phá của kế hoạch là việc thiết lập hệ thống đo lường, báo cáo và thẩm định (MRV) cùng cơ sở dữ liệu phát thải số hóa kết nối với hệ Tỉnh tích cực hướng dẫn và hỗ trợ các tổ chức, cá nhân ứng dụng phần mềm ghi chép nhật ký sản xuất điện tử gắn với quản lý vùng trồng để theo dõi chính xác các hoạt động bón phân, tưới nước và xử lý phụ phẩm.

Cùng với phát thải thấp, Lâm Đồng còn chú trọng ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp. (Ảnh: BD).

Từ đó từng bước chuẩn bị các điều kiện liên quan để tham gia thị trường carbon và xây dựng cơ chế thí điểm thu hút, hỗ trợ các doanh nghiệp triển khai các dự án tín chỉ carbon cho nông nghiệp. Tầm nhìn đến năm 2050, sản xuất trồng trọt tại Lâm Đồng định hướng phát triển theo hướng sinh thái và hiện đại, đóng góp lớn cho quá trình chuyển đổi xanh của ngành nông nghiệp với 100% diện tích cây trồng chủ lực áp dụng quy trình kỹ thuật canh tác bền vững.

Bên cạnh đó, hình thành cơ sở dữ liệu số hóa về phát thải trong trồng trọt, kết nối đồng bộ với hệ thống giám sát quốc gia; xây dựng và phổ cập nhãn hiệu “Phát thải thấp” cho các ngành hàng nông sản chủ lực. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp, việc chuyển đổi mô hình sản xuất theo hướng xanh và bền vững là yêu cầu tất yếu để đảm bảo sinh kế cho người dân và duy trì tăng trưởng kinh tế ổn định.

Những kết quả bước đầu đã cho thấy hiệu quả rõ rệt, từ việc giảm chi phí đầu vào, nâng cao chất lượng sản phẩm đến mở rộng thị trường tiêu thụ, đặc biệt là các thị trường xuất khẩu yêu cầu tiêu chuẩn cao. Bên cạnh đó, những thay đổi trong tư duy sản xuất, từ phụ thuộc vào tài nguyên sang chủ động thích ứng và tối ưu hóa nguồn lực, đang góp phần định hình một nền nông nghiệp hiện đại, linh hoạt hơn trước biến đổi khí hậu.

Đồng thời, việc áp dụng khoa học công nghệ và thúc đẩy liên kết chuỗi đã giúp nâng cao chất lượng nông sản, đáp ứng tốt hơn yêu cầu của thị trường trong nước và quốc tế. Đây cũng là nền tảng để xây dựng thương hiệu nông sản xanh, an toàn và có khả năng cạnh tranh cao. Trong bối cảnh toàn cầu đang hướng tới phát triển bền vững, những bước đi của Lâm Đồng mang ý nghĩa không chỉ ở phạm vi địa phương mà còn đóng góp vào mục tiêu chung của quốc gia về giảm phát thải.

Với đà chuyển đổi hiện nay, nông nghiệp Lâm Đồng được kỳ vọng sẽ tiếp tục phát triển ổn định, thích ứng hiệu quả với các thách thức môi trường, đồng thời nâng cao đời sống người dân và bảo tồn tài nguyên thiên nhiên trong hiện tại và những giai đoạn tới.

Nguồn:Lâm Đồng thúc đẩy sản xuất nông nghiệp phát thải thấp, thích ứng biến đổi khí hậu