Với tổng diện tích cây công nghiệp lâu năm hơn 503 nghìn hécta, tổng diện tích cây ăn quả gần 99,5 nghìn hécta, Đồng Nai trở thành "thủ phủ" của nhiều loại cây trồng có lợi thế xuất khẩu. Đến nay, toàn thành phố đã hình thành hơn 300 vùng sản xuất tập trung. Nhiều sản phẩm chủ lực có quy mô diện tích lớn thuộc tốp đầu cả nước như: cao su đạt hơn 285 nghìn hécta, gần 176 nghìn hécta điều, hơn 23 nghìn hécta sầu riêng, hơn 20 nghìn hécta chuối...

Những năm gần đây, việc xây dựng chuỗi liên kết trong sản xuất nông nghiệp đang được nhiều HTX trên địa bàn thành phố Đồng Nai chú trọng triển khai. Từ liên kết vùng nguyên liệu, hỗ trợ đầu vào đến chế biến sâu, xúc tiến thương mại… Nhờ đó, các HTX từng bước tạo dựng hướng đi bền vững, góp phần nâng cao giá trị nông sản địa phương. Các mô hình HTX, chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ không ngừng tăng nhanh. Lũy kế đến nay, toàn tỉnh hình thành được 285 chuỗi liên kết, có 433 HTX nông nghiệp đang hoạt động.

Tại xã Hưng Phước, HTX thương mại - dịch vụ nông nghiệp Phước Thiện đang phát triển vùng liên kết trồng mít, ổi cùng nhiều loại cây trồng khác với diện tích hơn 1 ngàn hécta. Trong đó có khoảng 20 thành viên tham gia liên kết sản xuất. Theo đại diện HTX, để xây dựng chuỗi liên kết bền vững, HTX không chỉ dừng lại ở việc sản xuất nông sản tươi mà còn chú trọng đầu tư chế biến sâu nhằm nâng cao giá trị sản phẩm.

Từ cây mít, HTX đã phát triển nhiều dòng sản phẩm như: mít chín, mít già, mít non phục vụ chế biến các sản phẩm gồm: chả chay, snack, mít sấy…Đến nay, HTX Phước Thiện đã có 12 sản phẩm chế biến sâu từ nguồn nguyên liệu liên kết trong HTX. Không chỉ tập trung sản xuất, HTX Phước Thiện còn ưu tiên tiêu thụ chéo sản phẩm giữa các thành viên, sử dụng chung dịch vụ đầu vào nhằm giảm chi phí sản xuất. Đối với đầu ra, HTX đại diện ký kết với doanh nghiệp. Đồng thời xây dựng hệ sinh thái doanh nghiệp ngay trong HTX để làm “bệ đỡ” cho các sản phẩm nông nghiệp.

Liên kết sản xuất trở thành giải pháp quan trọng nhằm ổn định tiêu thụ nông sản.

Tại xã Thọ Sơn, HTX Nông nghiệp điều hữu cơ trảng cỏ Bù Lạch là đơn vị đã xây dựng chuỗi liên kết trồng rau nhíp hữu cơ dưới tán điều; tổ chức sơ chế, phân phối đặc sản rau rừng ra thị trường một cách rộng rãi. Hiện mỗi năm HTX cung cấp khoảng 16 tấn rau nhíp, tiêu thụ tại các hệ thống nhà hàng, cửa hàng thực phẩm an toàn ở nhiều tỉnh, thành trong cả nước. Đặc biệt, HTX này cũng đẩy mạnh chuyển đổi theo hướng sản xuất sạch, hữu cơ.

Cùng với sự phát triển chung của thành phố Đồng Nai, khu vực kinh tế tập thể, HTX trên địa bàn cũng đang có những chuyển biến tích cực. Không chỉ tăng về số lượng, nhiều HTX đã từng bước đổi mới phương thức hoạt động, mở rộng liên kết sản xuất và nâng cao hiệu quả kinh doanh. Toàn thành phố có hơn 660 HTX đang hoạt động, trong đó có hơn 400 HTX nông nghiệp thu hút gần 57 nghìn thành viên và 1 liên minh HTX nông nghiệp đang hoạt động (có 10 HTX tham gia với gần 200 thành viên).

Theo đánh giá của Sở Nông nghiệp và Môi trường, HTX đang giữ vai trò trung tâm trong liên kết nông dân với doanh nghiệp, giảm chi phí sản xuất, nâng cao năng lực thương lượng và xây dựng thương hiệu nông sản địa phương. Thời gian tới, thành phố tiếp tục mở rộng, nâng cao hiệu quả đối với các chuỗi cung cấp thực phẩm nông, sản, thủy sản an toàn hiện có; xây dựng và phát triển mới 90 chuỗi liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp theo chính sách hỗ trợ của Nhà nước và 150 chuỗi liên kết do các chủ thể chủ động thực hiện trên cơ sở hợp đồng liên kết.

Thời gian tới, thành phố phát triển mới 90 chuỗi liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp.

Tập trung hỗ trợ xây dựng và phát triển các chuỗi sản phẩm chủ lực (sầu riêng, chuối, bưởi, xoài, mít, điều, tiêu, ca cao, rau, các sản phẩm chăn nuôi…) quy mô lớn, hình thành các vùng sản xuất hàng hóa tập trung gắn với chế biến và tiêu thụ, nâng cao giá trị gia tăng, đóng góp vào tăng trưởng chung của ngành nông nghiệp; trong đó phấn đấu tỷ lệ sản phẩm nông sản chủ lực được liên kết sản xuất, tiêu thụ theo chuỗi giá trị đạt trên 70%.

Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, theo dõi, đánh giá hiệu quả các chuỗi hiện có; kịp thời hướng dẫn, hỗ trợ, chỉ đạo khắc phục những hạn chế vướng mắc, mở rộng quy mô, giá trị sản phẩm, đảm bảo các điều kiện về tổ chức sản xuất, tiêu chuẩn chất lượng đáp ứng yêu cầu thị trường; nhất là đối với các chuỗi sản phẩm chủ lực có lợi thế (hồ tiêu, ca cao, sầu riêng, bưởi, chuối, rau, chăn nuôi, sản phẩm OCOP…).

Đồng Nai tiếp tục hoàn thiện, nâng cao hiệu quả tổ chức sản xuất các chuỗi, đẩy mạnh hợp tác, liên kết, hỗ trợ các hộ dân sản xuất nhỏ lẻ tham gia vào chuỗi, mở rộng quy mô vùng nguyên liệu phục vụ chế biến và tiêu thụ, đảm bảo các chuỗi có sản lượng hàng hóa thường xuyên, ổn định đáp ứng yêu cầu của thị trường đối với các dự án/kế hoạch liên kết sản xuất và tiêu thụ nông sản triển khai ở giai đoạn trước năm 2025; tổng kết đánh giá và nhân rộng mô hình của các dự án/kế hoạch liên kết sản xuất và tiêu thụ nông sản hiệu quả.

Khuyến khích các chủ thể đẩy mạnh cơ giới hóa, áp dụng biện pháp kỹ thuật gắn với chế biến tinh, chế biến sâu các sản phẩm nông, lâm, thủy sản, góp phần nâng cao năng lực, hiệu quả sản xuất, nâng cao giá trị, sức cạnh tranh của sản phẩm; chú trọng tiêu chuẩn hóa sản phẩm, hoàn thiện bao bì nhãn mác, xây dựng thương hiệu, nhãn hiệu gắn với địa danh, truyền thống lịch sử văn hóa của địa phương.

Thu hút thêm 90 chủ thể (doanh nghiệp, hợp tác xã) làm đầu mối xây dựng chuỗi sản xuất, tiêu thụ sản phẩm nông, lâm, thủy sản an toàn gắn kết các vùng sản xuất hàng hóa tập trung với các cơ sở sơ chế, chế biến, đóng gói, bảo quản, các hệ thống bán buôn, bán lẻ, các siêu thị, chợ đầu mối... thông qua hợp đồng tiêu thụ; hình thành và phát triển các chuỗi giá trị bền vững tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn.

Chú trọng chỉ đạo xây dựng các mô hình điểm tổ chức sản xuất theo chuỗi liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm đối với các sản phẩm chủ lực, đặc trưng; đồng thời, quan tâm đánh giá, tổng kết và xây dựng thành các quy trình để chỉ đạo triển khai nhân rộng ở những nơi có điều kiện phù hợp./.

Nguồn: Liên kết chuỗi giá trị tạo động lực phát triển nông nghiệp bền vững