Trong bối cảnh ngành nông nghiệp đang đối mặt với nhiều biến động như biến đổi khí hậu, yêu cầu nâng cao chất lượng sản phẩm và xu hướng chuyển đổi số, công tác khuyến nông tại Quảng Ninh được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm hỗ trợ phát triển sản xuất bền vững. Thời gian qua, hệ thống khuyến nông của tỉnh đã từng bước đổi mới cả về nội dung và phương thức hoạt động, chuyển mạnh từ hỗ trợ kỹ thuật đơn thuần sang đồng hành cùng nông dân trong tổ chức sản xuất, tiêu thụ sản phẩm và ứng dụng khoa học công nghệ.

Các mô hình chuyển giao tiến bộ kỹ thuật được triển khai theo hướng sát thực tiễn, phù hợp với từng vùng sinh thái và nhu cầu của người dân. Bên cạnh đó, việc tăng cường ứng dụng công nghệ số trong công tác khuyến nông đã góp phần nâng cao hiệu quả tiếp cận thông tin, rút ngắn khoảng cách giữa cơ quan chuyên môn và người sản xuất. Theo lãnh đạo Trung tâm Khuyến nông và Bảo vệ, phát triển rừng, cho biết, UBND tỉnh đã ban hành chương trình khuyến nông giai đoạn 2026-2030, theo đó tinh thần là mở rộng nội dung hoạt động từ chuyển giao khoa học kỹ thuật phục vụ sản xuất là chính, sang cung cấp thông tin, hướng dẫn kỹ năng, tổ chức sản xuất, liên kết theo chuỗi giá trị, dựa trên nền tảng KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Khuyến nông nhà nước giữ vai trò trung tâm, định hướng hoạt động, huy động nguồn lực và kết nối các bên tham gia, bao gồm nguồn lực xã hội hoá và hợp tác công - tư, các cơ quan nghiên cứu, doanh nghiệp, các tổ chức, cá nhân… Thực tế từ kết quả nền tảng của giai đoạn trước, khuyến nông Quảng Ninh đã để lại dấu ấn với những mô hình sản xuất điểm thành công, sau đó nhân rộng, trở thành những cây, con chủ lực được nuôi trồng tập trung trên địa bàn.

Giai đoạn gần đây, khuyến nông Quảng Ninh tiếp tục hiện thực hoá định hướng phát triển nông nghiệp xanh với thành công ở những mô hình trẻ hóa cây na, cây chè, chăn nuôi sinh học, trồng quế hữu cơ, canh tác kết hợp rươi - lúa hữu cơ, phát triển các vùng cây ăn quả VietGAP, nuôi trồng thuỷ sản công nghệ cao, trồng lúa giảm phát thải... Đặc biệt, trình độ nuôi tôm thẻ chân trắng hiện nay của người dân Quảng Ninh đã đạt cao với hàm lượng ứng dụng công nghệ, khoa học lớn, trong đó có những đóng góp ban đầu từ hoạt động khuyến nông.

Cùng với đó, việc Trung tâm Khuyến nông và Bảo vệ, phát triển rừng thực hiện thành công các mô hình trồng lúa giảm phát thải tại Đông Triều và Đường Hoa vừa qua được đánh giá là hướng mở trước yêu cầu canh tác xanh của tỉnh, là cơ sở để Quảng Ninh thực hiện lộ trình tiến tới phát thải ròng bằng 0. Theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường Quảng Ninh, kể từ khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động, chức năng, nhiệm vụ và giải pháp thực hiện của công tác khuyến nông đã phải thay đổi, trong đó xác định gắn bó mật thiết với cơ sở và không tách rời người nông dân.

Ngành nông nghiệp Quảng Ninh tiếp tục hiện thực hoá định hướng phát triển nông nghiệp xanh. (Ảnh minh hoạ).

Lãnh đạo Trung tâm Khuyến nông và Bảo vệ, phát triển rừng thông tin thêm, trong giai đoạn hiện nay, đội ngũ khuyến nông cấp xã mỏng, yêu cầu phát triển lại cao, nhiều điểm mới, do đó khuyến nông cấp tỉnh phải đóng vai trò chủ đạo. Giải pháp trung tâm đưa ra là vừa triển khai hiệu quả nhiệm vụ, vừa tăng cường hướng dẫn, điều phối và hỗ trợ năng lực cho đội ngũ khuyến nông cấp xã. Từ mục tiêu đề ra, hiện nay Trung tâm Khuyến nông và Bảo vệ, phát triển rừng đang nỗ lực triển khai thực hiện các dự án, mô hình trình diễn, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật và công nghệ mới.

Trong đó, ưu tiên xây dựng mô hình sản xuất có chứng nhận hữu cơ, VietGAP... các mô hình nông nghiệp thông minh, có ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, Internet vạn vật, công nghệ cảm biến, các mô hình sản xuất nông nghiệp bền vững, sinh thái, tuần hoàn gắn với hoạt động du lịch nông thôn. Đối tượng phát triển sản xuất mà Trung tâm Khuyến nông và Bảo vệ, phát triển rừng hướng tới là các sản phẩm chủ lực, sản phẩm có lợi thế của địa phương, các vùng nguyên liệu gắn với sản phẩm OCOP.

Khuyến nông Quảng Ninh cũng tiến hành hỗ trợ, kết nối doanh nghiệp, hợp tác xã tham gia vào công tác chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, hoặc liên kết sản xuất, tiêu thụ, chế biến và bảo quản sản phẩm nông nghiệp…Trong bối cảnh hội nhập, đổi mới hoạt động khuyến nông tại Quảng Ninh không chỉ là yêu cầu tất yếu mà còn là giải pháp quan trọng để nâng cao giá trị gia tăng của ngành nông nghiệp.

Thông qua việc điều chỉnh phương thức hoạt động theo hướng linh hoạt, thực tiễn và gắn với nhu cầu của người dân, hệ thống khuyến nông đã và đang phát huy vai trò cầu nối giữa khoa học kỹ thuật và sản xuất nông nghiệp. Đây cũng là nền tảng giúp nông dân tiếp cận nhanh hơn với tiến bộ khoa học, chủ động hơn trong tổ chức sản xuất và từng bước tham gia vào chuỗi giá trị nông sản.

Trong thời gian tới, để công tác khuyến nông đạt hiệu quả cao hơn, Quảng Ninh cần tiếp tục đầu tư nguồn lực, đẩy mạnh đào tạo đội ngũ cán bộ khuyến nông theo hướng chuyên nghiệp, đồng thời tăng cường hợp tác với doanh nghiệp và các tổ chức khoa học công nghệ. Việc gắn khuyến nông với chuyển đổi số và phát triển nông nghiệp thông minh sẽ là hướng đi quan trọng, góp phần tạo bước đột phá trong phát triển nông nghiệp của tỉnh theo hướng bền vững, hiện đại.

Nguồn:Nâng cao hiệu quả khuyến nông, tạo động lực phát triển nông nghiệp