Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và yêu cầu nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi đã trở thành “chìa khóa vàng” giúp nông dân xã Tiên Hoa tối ưu hóa lợi ích kinh tế. Thay vì duy trì các mô hình truyền thống, nhiều địa phương đã mạnh dạn áp dụng các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao như cây ăn quả, rau hữu cơ, xen kẽ với mô hình chăn nuôi gia súc, gia cầm thích ứng với điều kiện địa phương.

Sự kết hợp này không chỉ đa dạng hóa nguồn thu mà còn giảm rủi ro về thị trường và thiên tai. Bên cạnh lợi ích kinh tế trực tiếp, việc áp dụng khoa học kỹ thuật vào chọn giống, quản lý dinh dưỡng, phòng chống dịch bệnh giúp tăng năng suất và chất lượng sản phẩm, tạo ra sản phẩm nông nghiệp có sức cạnh tranh cao.

Đồng thời, các mô hình này còn tạo ra chuỗi giá trị, từ trồng trọt đến chế biến và tiêu thụ, mở ra cơ hội hợp tác, liên kết với doanh nghiệp và thị trường tiêu dùng lớn. Thực hiện chủ trương chuyển đổi cơ cấu cây trồng, nhiều hộ dân tại xã Tiên Hoa đã chủ động từ bỏ phương thức canh tác truyền thống để lựa chọn những loại cây trồng, vật nuôi có giá trị kinh tế cao.

Đơn cử tại thôn Mai Xá, nhận thấy diện tích trồng lúa, trồng sen của gia đình không mang lại hiệu quả như mong đợi, người dân đã quyết định chuyển sang trồng các loại nhãn đặc sản như: Cùi cổ, Hương chi. Với giá bán ổn định, người dân lãi khoảng 300 triệu đồng, hiệu quả kinh tế cao gấp nhiều lần so với trồng lúa.Không chỉ chuyên canh các loại cây ăn quả, mô hình kinh tế trang trại tổng hợp VAC (vườn - ao - chuồng) cũng đang trở thành hướng đi giúp nhiều hộ dân làm giàu bền vững.

Tại thôn Giai Lệ, theo chia sẻ của một số người dân, với những mảnh đất công điền chua, trồng lúa nhưng bông nhỏ, năng suất không cao, người dân bắt đầu thu gom lại vàlàm mô hình VAC. Hiện nay, với quy mô 15ha đất, xây chuồng trại nuôi 400 con lợn nái, 3.000 lợn thịt, hơn 2ha mặt nước nuôi cá, hơn 3ha trồng rau màu, cây ăn quả được đầu tư bài bản, thực hiện quy trình khép kín từ khâu nhân giống đến xuất bán. Mô hình này mang lại cho gia đình lợi nhuận hàng tỷ đồng mỗi năm và tạo việc làm thường xuyên cho 30 lao động với mức thu nhập 10 - 15 triệu đồng/người/tháng.

Nổi bật trong sản xuất nông nghiệp của xã chính là sự hình thành các mô hình liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị. Người dân đã bắt đầu liên kết lại, thành lập các hợp tác xã (HTX) để nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường. Với sự hỗ trợ của địa phương, các sản phẩm của các HTX đã được dán tem truy xuất nguồn gốc góp phần nâng cao thu nhập cho thành viên. Để có được những kết quả khả quan này, xã Tiên Hoa đã xác định chuyển đổi cơ cấu kinh tế là nhiệm vụ trọng tâm và xuyên suốt. Xã đã xây dựng các nghị quyết chuyên đề sát với thực tiễn.

Sự hình thành các mô hình liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị giúp mở rộng thị trường tiêu thụ nông sản. (Ảnh minh hoạ).

Hiện nay, xã có trên 1.513ha đất nông nghiệp. Xã đã chuyển đổi 200ha đất lúa kém hiệu quả sang trồng cây ăn quả, hoa, cây cảnh, cây rau màu. Đi đôi với tuyên truyền, xã triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ nông dân thiết thực như: Tạo điều kiện tiếp cận vốn vay ưu đãi, hỗ trợ xây dựng thương hiệu và thực hiện các mô hình liên kết tiêu thụ sản phẩm. Năm 2025, xã đã phối hợp tổ chức 30 lớp tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật cho nông dân.

Công tác thú y cũng được chú trọng. Xã đã cấp phát 450 lít thuốc sát trùng và tiêm phòng vắc-xin định kỳ cho đàn gia súc, gia cầm, giúp nông dân yên tâm sản xuất và hạn chế tối đa rủi ro dịch bệnh. Sự đồng hành của chính quyền đã tạo động lực giúp nông dân tự tin ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất.

Nhờ phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng chuyển đổi mạnh cơ cấu cây trồng, vật nuôi và bền vững, năm 2025, giá trị thu nhập bình quân trên 1ha đất canh tác của xã đạt 135 triệu đồng. Đời sống Nhân dân được cải thiện rõ rệt với thu nhập bình quân đầu người đạt 77,24 triệu đồng/năm. Tỉ lệ hộ nghèo của xã giảm còn 0,81% và hộ cận nghèo còn 0,68%. Lãnh đạo UBND xã Tiên Hoa cho biết, trong thời gian tới, xã sẽ tiếp tục đẩy mạnh các giải pháp hỗ trợ chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng bền vững.

Mục tiêu trọng tâm là hình thành các vùng sản xuất tập trung, tăng cường liên kết chuỗi giá trị và khai thác tối đa lợi thế đặc thù của địa phương. Chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi không chỉ là bước đi cần thiết mà còn là cơ hội để nông nghiệp Tiên Hoa tiến tới hiệu quả và bền vững. Việc lựa chọn cây trồng, vật nuôi phù hợp điều kiện tự nhiên và thị trường giúp tăng thu nhập, giảm rủi ro và phát triển kinh tế hộ gia đình.

Song song với đó, việc áp dụng khoa học kỹ thuật, công nghệ mới, quản lý hợp lý nguồn lực đất, nước, thức ăn chăn nuôi sẽ nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, đồng thời mở ra hướng phát triển chuỗi giá trị nông sản. Chuyển đổi cơ cấu không chỉ mang lại lợi ích kinh tế trực tiếp mà còn tạo cơ hội xây dựng nông nghiệp thông minh, thích ứng với biến đổi khí hậu, đáp ứng yêu cầu thị trường.

Quan trọng hơn, đây là con đường để nông dân Tiên Hoa chủ động trong sản xuất, sáng tạo trong mô hình kinh tế, gắn kết với thị trường và doanh nghiệp. Nhờ đó, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi không chỉ nâng cao thu nhập mà còn mở ra nhiều cơ hội mới về nông nghiệp hiện đại, nơi hiệu quả kinh tế, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững luôn được gắn kết chặt chẽ.

Nguồn: Nâng cao hiệu quả kinh tế nhờ chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi