Phú Thọ hiện là một trong những địa phương có diện tích tự nhiên lớn ở khu vực Trung du và miền núi phía Bắc. Cùng với đó, nguồn tài nguyên khoáng sản (TNKS) phong phú, phân bố trên địa bàn rộng và điều kiện địa chất đa dạng. Đây là lợi thế quan trọng để phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, nhất là đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng.

Toàn tỉnh có 235 dự án khai thác, thu hồi khoáng sản còn hiệu lực giấy phép, trong đó các mỏ đá làm vật liệu xây dựng chiếm tỷ trọng lớn nhất. Riêng đá xây dựng thông thường có 93 mỏ, tổng trữ lượng hơn 380 triệu m³, công suất khai thác gần 12 triệu m³/năm. Cát, sỏi lòng sông có 47 mỏ, tổng trữ lượng hơn 51 triệu m³. Đây là nguồn lực quan trọng đáp ứng nhu cầu vật liệu xây dựng cho các công trình, dự án trên địa bàn tỉnh.

Theo dự báo, đến năm 2030, nhu cầu cát xây dựng trên địa bàn tỉnh khoảng 6,3 triệu m3/năm; đá xây dựng khoảng 8,3 triệu m3/năm; riêng nhu cầu đất san lấp lên tới 18-20 triệu m3/năm. Trong khi đó, công suất khai thác đất san lấp hiện nay còn hạn chế, chủ yếu dựa vào các vị trí thu hồi đất dôi dư từ dự án đầu tư công, thời gian khai thác ngắn, khó đáp ứng yêu cầu phát triển trung và dài hạn.

Cùng với áp lực về nguồn cung, công tác đấu giá quyền khai thác khoáng sản cũng gặp nhiều vướng mắc. Đối với cát, sỏi lòng sông, điều kiện ngập nước, tác động của dòng chảy gây khó khăn cho khảo sát, xác định giá khởi điểm và các thông số đấu giá. Đối với các mỏ sét làm nguyên liệu sản xuất gạch, nhiều khu vực dự kiến đấu giá lại trùng với diện tích đã được đưa vào chủ trương đầu tư dự án khác, phát sinh vướng mắc pháp lý.

Phú Thọ triển khai đồng bộ giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực khoáng sản (Ảnh minh họa).

Thời gian qua UBND tỉnh triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước về TNKS. Trọng tâm là nâng cao hiệu quả tự cân đối đào - đắp ngay từ khâu lập, thẩm định dự án; đẩy nhanh tiến độ đấu giá quyền khai thác khoáng sản; rà soát, nâng công suất các mỏ đã được cấp phép; tăng cường xác nhận đăng ký thu hồi khoáng sản tại các dự án đầu tư công.

Cùng với đó, tỉnh tập trung rà soát, điều chỉnh phương án quản lý địa chất, khoáng sản trong Quy hoạch tỉnh sau sáp nhập. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các vi phạm; triển khai hiệu quả các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn trong thực hiện Luật Địa chất và khoáng sản năm 2024.

Đối với nhu cầu nguyên liệu đầu vào cho các dự án nhà máy gạch, các sở, ngành tiếp tục rà soát, báo cáo tỉnh xem xét, cho phép các chủ đầu tư có nhà máy gạch thực hiện thủ tục thu hồi khoáng sản tại các dự án, công trình đang triển khai thi công, theo báo cáo khả thi được duyệt trong quá trình hạ cốt mặt bằng có khối lượng đất dôi dư có thể vận chuyển ra ngoài dự án; đồng thời được đánh giá, phân tích chất lượng bảo đảm phù hợp làm nguyên liệu sản xuất gạch.

Địa phương này vừa khoanh định 7 khu vực mỏ đá vôi, sét và laterit là khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản. Cụ thể, có 2 khu vực mỏ đá vôi với tổng diện tích là 100 ha. gồm mỏ đá vôi Đồng Đăng tại xã Cao Dương và mỏ đá vôi Phú Thành tại xã An; 3 khu vực khoáng sản sét với tổng diện tích là 213 ha, gồm mỏ sét Đồng Om, mỏ sét Đồng Om - Phương Viên 1 (đều thuộc xã Cao Dương) và mỏ sét Bảo Hiệu tại xã Lạc Lương; 2 khu vực mỏ laterit với tổng diện tích 87 ha, gồm mỏ Laterit Liên Vũ tại xã Lạc Sơn và mỏ Laterit Mỹ Thành tại xã Nhân Nghĩa.

UBND tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường thực hiện công bố các khu vực mỏ khoáng sản tại là khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản. Đồng thời, phối hợp với các cơ quan có liên quan thực hiện hướng dẫn đơn vị tham gia hoạt động khoáng sản không thông qua đấu giá quyền khai thác khoáng sản đối với các khu vực được khoanh định.

Bên cạnh đó, các sở, ngành, UBND xã, phường tổ chức triển khai theo lĩnh vực phụ trách đối với các khu vực mỏ khoáng sản được UBND tỉnh công bố là khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản. Trong quá trình tổ chức triển khai thực hiện, nếu có vướng mắc, yêu cầu các đơn vị kịp thời báo cáo UBND tỉnh để xem xét, giải quyết./.

Nguồn: Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực khoáng sản