Phường Hồng Hà (Hà Nội) đang từng bước khẳng định hiệu quả trong việc nâng cao ý thức cộng đồng về phân loại rác tại nguồn thông qua nhiều giải pháp đồng bộ và thiết thực. Chính quyền địa phương đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền bằng các hình thức đa dạng như họp tổ dân phố, hướng dẫn trực tiếp và lồng ghép nội dung bảo vệ môi trường vào các phong trào thi đua.

Cùng với đó, các mô hình điểm về phân loại rác được triển khai, tạo điều kiện để người dân dễ tiếp cận và thực hành ngay tại khu dân cư. Nhờ sự kiên trì vận động, nhận thức của người dân đã có sự chuyển biến tích cực, từ chỗ còn e ngại, lúng túng sang chủ động tham gia.

Việc phân loại rác hữu cơ, vô cơ và tái chế không chỉ giúp giảm tải cho hệ thống xử lý chất thải mà còn góp phần hình thành nếp sống văn minh, thân thiện với môi trường. Đây là tiền đề quan trọng để phường tiếp tục nhân rộng mô hình, hướng tới mục tiêu phát triển đô thị xanh, sạch, bền vững.

Đáng chú ý, thực hiện Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 và lộ trình chuyển đổi số trong quản lý chất thải sinh hoạt, phường Hồng Hà tiếp tục triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đô thị. Theo các văn bản hướng dẫn tại cơ sở, lộ trình phân loại chất thải rắn tại nguồn đã được xác định cụ thể với mốc thời gian áp dụng rộng rãi từ cuối năm 2024.

Theo đó, rác thải sinh hoạt được chia thành 3 nhóm chủ đạo: chất thải có khả năng tái chế (bao bì, giấy, vỏ lon...); chất thải thực phẩm (thức ăn thừa, thực phẩm hết hạn...) và các loại chất thải rắn sinh hoạt khác. Nhằm duy trì diện mạo đô thị và đảm bảo công tác vệ sinh môi trường diễn ra thông suốt, UBND phường đã bàn giao cho Công ty Cổ phần Môi trường Tây Đô thực hiện thu gom rác thải theo 2 ca cố định hàng ngày.

Ca làm việc đầu tiên bắt đầu từ 5 giờ đến 16 giờ, tập trung thu gom bằng hình thức cơ giới kết hợp thủ công tại các tuyến phố chính trên địa bàn. Trong khi đó, ca thu gom thứ hai được triển khai đồng loạt trên toàn bộ các ngõ, ngách từ 18 giờ cho đến khi rác được thu dọn hết.

Người dân phân loại rác thải tái chế ngay tại hộ gia đình. (Ảnh minh hoạ).

Đáng chú ý, đơn vị vệ sinh môi trường sử dụng kẻng để thông báo, giúp người dân chủ động mang rác ra đúng thời điểm, qua đó bảo đảm xử lý triệt để, không để rác thải tồn đọng sang ngày hôm sau. Việc xử lý vi phạm cũng được triển khai song song nhằm duy trì kỷ cương đô thị. Đại diện lãnh đạo Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Hồng Hà cho biết, từ ngày 1/7/2025 đến nay, lực lượng chức năng đã xử phạt 20 trường hợp đổ rác không đúng nơi quy định với tổng số tiền gần 35 triệu đồng.

Phường đã yêu cầu đơn vị vệ sinh môi trường kiên quyết đối với các hộ gia đình không chấp hành phân loại rác và áp dụng các hình thức xử phạt cần thiết để răn đe. Bên cạnh những thuận lợi, cùng với hệ thống văn bản và khung giờ thu gom rác đã được thông báo rộng rãi qua các tổ dân phố, song thực tế cho thấy ý thức tự giác của một bộ phận người dân vẫn chưa theo kịp yêu cầu tại các quy định mới.

Chính sự thiếu đồng nhất trong ý thức này đã trực tiếp tạo thêm áp lực cho lực lượng công nhân môi trường. Để các quy định pháp luật thực sự đi vào đời sống, bên cạnh nỗ lực điều hành của chính quyền phường Hồng Hà, yếu tố then chốt nằm ở sự thay đổi từ chính mỗi người dân.

Việc mỗi cá nhân tự giác phân loại từng túi rác không chỉ là tuân thủ pháp luật, mà còn là hành động thiết thực giúp giảm bớt gánh nặng cho các "người hùng thầm lặng" đang làm sạch phố phường mỗi đêm, giữ gìn diện mạo sạch đẹp cho Thủ đô trước mỗi bình minh. Mặc dù vẫn tồn tại những hạn chế, tuy nhiên những kết quả bước đầu tại phường Hồng Hà cho thấy việc nâng cao ý thức cộng đồng trong phân loại rác tại nguồn là hướng đi đúng đắn, cần được duy trì và phát huy lâu dài.

Người dân phường Hồng Hà tích cực tham gia tổng vệ sinh môi trường. (Ảnh: PHH).

Nhằm bảo vệ môi trường đô thị xanh, sạch đẹp, phường Hồng Hà đẩy mạnh triển khai Kế hoạch số 52/KH-UBND của UBND TP.Hà Nội phát động phong trào toàn dân tham gia bảo vệ môi trường; giảm thiểu phát sinh, phân loại, thu gom, xử lý rác thải vì thủ đô sáng - xanh - sạch - đẹp.

Kế hoạch 52 nhấn mạnh cần tiếp tục duy trì các phong trào bảo vệ môi trường trên địa bàn Thành phố (phong trào thi đua Sáng - Xanh - Sạch - Đẹp, phong trào toàn dân giữ gìn vệ sinh môi trường...) thường xuyên, liên tục, thực chất, tạo chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức, hành vi, hình thành nếp sống văn minh, thân thiện môi trường.

Đồng thời, nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm của cộng đồng dân cư, hộ gia đình và cá nhân trong việc chấp hành các quy định về bảo vệ môi trường; tạo chuyển biến rõ nét về nhận thức và hành động của các cấp, các ngành, cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và Nhân dân Thủ đô trong công tác bảo vệ môi trường, giảm thiểu phát sinh, phân loại, thu gom và xử lý rác thải trên địa bàn thành phố Hà Nội; hình thành thói quen, nếp sống văn minh đô thị trong cộng đồng dân cư; góp phần xây dựng Thủ đô Hà Nội Sáng - Xanh - Sạch - Đẹp…

Để phong trào thực sự bền vững, đòi hỏi sự vào cuộc mạnh mẽ hơn nữa của cả hệ thống chính trị, cùng với sự đồng thuận của người dân. Công tác tuyên truyền cần tiếp tục đổi mới về nội dung và phương thức, gắn với lợi ích thiết thực để tạo động lực tham gia.

Bên cạnh đó, việc hoàn thiện hạ tầng thu gom, vận chuyển và xử lý rác theo từng loại cũng đóng vai trò quan trọng, bảo đảm tính đồng bộ trong toàn bộ quy trình. Việc nhân rộng các mô hình hiệu quả sẽ góp phần lan tỏa những cách làm hay trong cộng đồng. Từ thực tiễn tại địa phương, có thể khẳng định rằng khi mỗi người dân nâng cao ý thức, thay đổi thói quen sinh hoạt, thì bài toán môi trường sẽ từng bước được giải quyết. Đây không chỉ là trách nhiệm mà còn là hành động thiết thực vì chất lượng sống của người dân.

Nguồn:Nâng cao ý thức cộng đồng trong phân loại chất thải tại nguồn