Tỉnh Nghệ An đang từng bước nâng cao ý thức trong việc phân loại rác tại nguồn tại địa phương, xem đây là giải pháp quan trọng nhằm giảm áp lực cho hệ thống xử lý chất thải và bảo vệ môi trường. Thông qua các chương trình tuyên truyền, tập huấn và triển khai mô hình điểm tại khu dân cư, trường học, cơ quan, người dân dần hiểu rõ ý nghĩa và lợi ích của việc phân loại rác.

Nhiều địa phương đã hình thành thói quen tách rác hữu cơ, vô cơ và tái chế ngay từ hộ gia đình, góp phần giảm lượng rác thải chôn lấp và tăng khả năng tái sử dụng. Bên cạnh đó, sự vào cuộc của chính quyền, đoàn thể và các tổ chức xã hội đã tạo nên sự lan tỏa mạnh mẽ, thúc đẩy thay đổi hành vi trong cộng đồng. Việc duy trì thường xuyên các hoạt động truyền thông, hoàn thiện cơ chế hỗ trợ và đầu tư hệ thống xử lý phù hợp là yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả phân loại rác tại nguồn trong thời gian tới.

Đáng chú ý, trong bối cảnh áp lực môi trường ngày càng gia tăng, việc phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn không còn là lựa chọn, mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc. Nhận thức rõ điều đó, UBND tỉnh Nghệ An vừa ban hành kế hoạch số 229/KH-UBND, nhằm triển khai với tinh thần chủ động, đồng bộ và sát thực tiễn, nhằm cụ thể hóa các quy định của pháp luật vào đời sống. Đặc biệt, trong cách tiếp cận của tỉnh Nghệ An, việc nâng cao phân loại rác tại nguồn còn chú trọng đến tổ chức thực hiện một cách khoa học, có lộ trình rõ ràng.

Các sở, ban, ngành, địa phương được giao nhiệm vụ cụ thể, gắn với trách nhiệm của người đứng đầu. Điều này tạo ra sự chuyển động đồng bộ trong toàn hệ thống chính trị. Tỉnh Nghệ An đã xác định rõ phân loại chất thải tại nguồn là khâu then chốt, quyết định hiệu quả của toàn bộ chu trình quản lý chất thải.

Người dân Nghệ An tích cực phân loại rác tái chế.

Cụ thể rác thải sinh hoạt được phân thành các nhóm cơ bản như chất thải có khả năng tái sử dụng, tái chế; chất thải hữu cơ; và chất thải còn lại. Việc phân loại này không chỉ giúp giảm tải cho các bãi chôn lấp, mà còn mở ra cơ hội tái chế, tái sử dụng tài nguyên, hướng tới mô hình kinh tế tuần hoàn.

Tỉnh Nghệ An còn triển khai đồng loạt các giải pháp tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng. Các hình thức truyền thông được đa dạng hóa, từ hệ thống loa truyền thanh cơ sở, các phương tiện thông tin đại chúng đến mạng xã hội, tổ chức đoàn thể. Nội dung tuyên truyền được thiết kế dễ hiểu, gần gũi, giúp người dân nhận thức rõ lợi ích thiết thực của việc phân loại rác.

Đồng thời địa phương cũng chú trọng xây dựng các mô hình điểm tại một số địa phương, khu dân cư, trường học, cơ quan, đơn vị. Đây được xem là “hạt nhân” để nhân rộng cách làm hiệu quả, tạo sức lan tỏa trong cộng đồng. Thực tế cho thấy, khi người dân được hướng dẫn cụ thể và thấy rõ hiệu quả, họ sẵn sàng thay đổi thói quen sinh hoạt, tích cực tham gia phân loại rác.

Một điểm nổi bật khác là Nghệ An đã chủ động chuẩn bị các điều kiện về hạ tầng, kỹ thuật phục vụ việc phân loại, thu gom và xử lý chất thải. Việc bố trí thùng chứa rác phân loại, điều chỉnh quy trình thu gom, vận chuyển phù hợp với từng loại rác được thực hiện từng bước, tránh gây xáo trộn lớn trong đời sống người dân.

Phân loại chất thải tại nguồn không chỉ là giải pháp kỹ thuật, mà còn là bước chuyển về tư duy phát triển. Tỉnh Nghệ An đang từng bước biến thách thức môi trường thành cơ hội để tái cấu trúc hệ thống quản lý chất thải theo hướng hiện đại.

Một trong những lợi ích rõ rệt của việc phân loại rác là giảm khối lượng chất thải phải chôn lấp. Khi rác hữu cơ được tách riêng để ủ làm phân, rác tái chế được thu hồi, thì lượng rác còn lại cần xử lý cuối cùng sẽ giảm đáng kể.

Điều này không chỉ tiết kiệm chi phí xử lý, mà còn kéo dài tuổi thọ các bãi rác, giảm nguy cơ ô nhiễm đất, nước và không khí. Bên cạnh đó, việc thúc đẩy tái chế, tái sử dụng chất thải còn góp phần hình thành thị trường nguyên liệu thứ cấp. Đây là yếu tố quan trọng để phát triển kinh tế tuần hoàn - xu hướng tất yếu trong bối cảnh tài nguyên thiên nhiên ngày càng cạn kiệt.

Phân loại rác tại nguồn góp phần bảo vệ hệ sinh thái.

Với cách làm bài bản, Nghệ An đang từng bước tạo dựng hệ sinh thái quản lý chất thải, trong đó các thành phần từ người dân, doanh nghiệp đến cơ quan quản lý đều có vai trò và trách nhiệm rõ ràng. Không thể không nhắc đến vai trò của cộng đồng trong quá trình này. Chính sự tham gia tích cực của người dân sẽ quyết định thành công của việc phân loại rác tại nguồn.

Vì vậy, tỉnh Nghệ An đã xác định công tác tuyên truyền, vận động là nhiệm vụ xuyên suốt, lâu dài. Ngoài ra, tỉnh cũng chú trọng đến việc kiểm tra, giám sát và từng bước áp dụng các chế tài đối với hành vi không thực hiện phân loại rác theo quy định. Đây là yếu tố cần thiết để đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật, đồng thời tạo sự công bằng giữa các chủ thể tham gia. Một hướng đi đáng kỳ vọng là việc ứng dụng khoa học - công nghệ trong quản lý chất thải. Từ việc theo dõi, giám sát quá trình thu gom, vận chuyển đến xử lý, tái chế, công nghệ sẽ giúp nâng cao hiệu quả và minh bạch hóa toàn bộ hệ thống. Đây cũng là bước đi phù hợp với xu thế chuyển đổi số trong quản lý nhà nước hiện nay.

Việc nâng cao ý thức cộng đồng trong phân loại rác tại nguồn tại Nghệ An không chỉ là giải pháp trước mắt mà còn mang ý nghĩa lâu dài đối với phát triển bền vững. Khi mỗi người dân thay đổi thói quen, chủ động phân loại rác ngay từ gia đình, hiệu quả quản lý chất thải sẽ được nâng lên rõ rệt, đồng thời giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và sức khỏe cộng đồng.

Những kết quả bước đầu cho thấy hướng đi này là đúng đắn, nhưng để duy trì và mở rộng, cần sự kiên trì và phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền, doanh nghiệp và người dân. Việc đầu tư đồng bộ hạ tầng thu gom, xử lý, cùng với cơ chế khuyến khích phù hợp sẽ tạo động lực để người dân tham gia tích cực hơn.

Đồng thời, công tác giáo dục, truyền thông cần được duy trì thường xuyên để hình thành thói quen bền vững trong xã hội. Với quyết tâm và sự đồng lòng, Nghệ An hoàn toàn có thể xây dựng được một cộng đồng văn minh, thân thiện với môi trường, nơi việc phân loại rác tại nguồn trở thành nếp sống thường ngày của mỗi người dân.

Nguồn: Nâng cao ý thức cộng đồng trong phân loại rác tại nguồn