Vào mùa mưa, tình hình ngập úng tại lưu vực sông Tích, sông Bùi và khu vực phía Tây Hà Nội diễn biến phức tạp, mực nước sông dâng cao gây tràn các tuyến bờ bao, làm ngập sâu nhiều khu dân cư, ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống cũng như giao thông đi lại, sản xuất kinh doanh.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, hệ thống đê điều và thủy lợi tại lưu vực sông Tích, sông Bùi hiện còn nhiều hạn chế, trong khi thời tiết và diễn biến mưa lũ ngày càng bất thường. Tuyến đê bao hữu Tích có cao trình khoảng 8m, khi mực nước tại cống Vĩnh Phúc vượt 8m (mức Báo động III) sẽ bị tràn. Tương tự, đê bao hữu Bùi có cao trình khoảng 7m, khi mực nước tại Yên Duyệt đạt 7m cũng sẽ xảy ra tình trạng tràn bờ.

(Ảnh minh họa)

Trong đợt mưa lũ năm 2026 vừa qua, mưa kéo dài liên tục hơn 4 ngày đã khiến mực nước trên các dòng sông đồng loạt vọt lên mức rất cao. Cụ thể, sông Tích tại Kim Quan đạt đỉnh 9,12m; sông Bùi tại Yên Duyệt đạt đỉnh trên 7,8m; sông Đáy tại Ba Thá đạt khoảng 7,2m và sông Mỹ Hà đạt khoảng 6,1m. Mực nước vượt xa thiết kế đã làm nhiều tuyến bờ bao trên địa bàn bị tràn ngập. Tình trạng ngập úng tại lưu vực sông Bùi, sông Tích diễn ra thường xuyên hơn với mật độ, cường độ và thời gian tiêu thoát gia tăng đáng kể.

Về nguyên nhân kỹ thuật, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cho biết, tình trạng ngập lụt chủ yếu do dòng chảy, mưa lớn kéo dài và lượng lũ rừng ngang khổng lồ từ thượng nguồn dồn về. Hiện tại, khu vực mới chủ yếu chịu tác động của lũ rừng ngang; nếu xuất hiện thêm các đợt lũ từ lưu vực thượng nguồn thì áp lực tiêu thoát sẽ cực kỳ lớn. Khi mực nước các sông dâng cao, việc vận hành trạm bơm tiêu ra sông gặp rất nhiều khó khăn, làm kéo dài thời gian ngập úng.

Để giải quyết căn cơ, cơ quan này đề xuất xây dựng hồ chứa lớn cắt lũ, khảo sát các khu vực miền núi để chọn vị trí xây dựng các hồ chứa quy mô lớn nhằm giữ nước và cắt lũ rừng ngang, thay thế cho các hồ chứa nhỏ hiện tại chưa đáp ứng được yêu cầu. Các hồ này sẽ kết hợp tạo cảnh quan, phát triển du lịch và kinh tế địa phương. Ngoài ra, cần quy hoạch điều tiết hạ lưu. Theo đó, tại khu vực hạ lưu, khi nước lũ từ Chương Mỹ tràn sang Quốc Oai và chảy xuống phía dưới, lượng nước rất lớn khiến các hồ chứa hiện hữu (quy mô vài chục đến vài trăm ha) không thể điều tiết, vì thế, việc hình thành các hồ chứa lớn là bắt buộc.

Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội sẽ nghiên cứu cải tạo hồ Văn Sơn, nâng cao năng lực trạm bơm Đầm Mới, đồng thời phối hợp với các địa phương tính toán phương án di dân phù hợp để dành quỹ đất tối đa xây dựng hồ chứa. Xác định mục tiêu đa năng, hệ thống hồ chứa mới sẽ đảm bảo đủ dung tích cắt lũ rừng ngang trong mùa mưa, đồng thời tích trữ nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp trong mùa khô khi nước sông Tích, sông Bùi cạn kiệt.

Nguồn:Ngập úng kéo dài: Hà Nội đề xuất xây hồ chứa lớn cắt lũ rừng ngang