Theo Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), ảnh hưởng của nắng nóng kéo dài, nguồn nước tại nhiều hồ chứa suy giảm và xâm nhập mặn diễn biến phức tạp đã buộc các địa phương khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ - Tây Nguyên phải lùi, giãn thời vụ đối với khoảng 3.821 ha lúa trong vụ Hè Thu năm 2026. Diện tích phải điều chỉnh lịch thời vụ tập trung tại Lâm Đồng với 2.246 ha, Khánh Hòa 909 ha, Đà Nẵng 327 ha, Quảng Ngãi 218 ha và Đắk Lắk 121 ha.

Tại khu vực phía Đông tỉnh Đắk Lắk, nắng nóng kéo dài tiếp tục gây khó khăn cho sản xuất nông nghiệp. Một số diện tích lúa nằm ở chân ruộng cao và cuối kênh đã xuất hiện tình trạng khô hạn, ảnh hưởng đến khoảng 804 ha. Trong số đó, khu vực trạm thủy nông kênh Bắc bị ảnh hưởng 440 ha, kênh Nam 171 ha, Phú Xuân 122 ha và Tam Giang 71 ha. Địa phương này đang triển khai các biện pháp bơm tưới chống hạn nhằm bảo đảm nguồn nước cho sản xuất.

Trước dự báo về nguy cơ thiếu nước, nhiều diện tích sản xuất phải lùi thời vụ (Ảnh minh họa).

Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi cảnh báo, nếu nắng nóng tiếp tục kéo dài và không xuất hiện mưa trong thời gian tới, khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ - Tây Nguyên có thể khiến từ 2.000-3.000 ha cây trồng bị ảnh hưởng bởi hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn. Trong số đó, Đà Nẵng có nguy cơ bị ảnh hưởng từ 500-1.000 ha do xâm nhập mặn, Quảng Ngãi khoảng 1.000 ha và Đắk Lắk từ 500-1.000 ha.

Không chỉ khu vực Nam Trung Bộ - Tây Nguyên, tình trạng thiếu nước cũng đang xuất hiện tại Bắc Trung Bộ. Hiện toàn vùng có khoảng 1.522 ha cây trồng bị ảnh hưởng bởi hạn hán và xâm nhập mặn, chủ yếu tại Nghệ An với 1.450 ha và thành phố Huế 72 ha. Các địa phương đang tập trung triển khai các giải pháp chống hạn, bảo đảm nguồn nước phục vụ sản xuất.

Theo dự báo, trong vụ Hè Thu năm nay, nếu thời tiết tiếp tục nắng nóng kéo dài, khu vực Bắc Trung Bộ có từ 3.500-5.500 ha gieo trồng đứng trước nguy cơ bị ảnh hưởng bởi hạn hán và thiếu nước. Nghệ An có nguy cơ cao nhất với 2.000-3.000 ha, tiếp đến là Quảng Trị 800-1.500 ha, Hà Tĩnh 500-800 ha và Huế khoảng 200 ha.

Về nguồn nước, lượng nước tích trữ tại các hồ chứa thủy lợi ở nhiều khu vực đang ở mức thấp. Tại Bắc Trung Bộ, dung tích trung bình các hồ chứa chỉ đạt khoảng 41% dung tích thiết kế, giảm 2,5% so với tuần trước và thấp hơn 1,5% so với trung bình nhiều năm cùng kỳ.

Tại Duyên hải Nam Trung Bộ, dung tích bình quân các hồ chứa đạt 45% dung tích thiết kế, giảm 2% so với tuần trước. Hiện có hai hồ đã cạn nước là hồ Bàu Zôn và Tà Ranh (Khánh Hòa). Trong khi đó, khu vực cao nguyên Nam Trung Bộ đạt khoảng 42% dung tích thiết kế, với ba hồ đã cạn nước gồm Vụ Bổn, Đrao 1 (Đắk Lắk) và Đăk Lông Thượng (Lâm Đồng).

Ngành thủy lợi đang chủ động xây dựng các kịch bản nguồn nước theo từng vùng, từng tỉnh và từng vụ sản xuất và đang tăng cường thực hiện các hành động “trước thiên tai” để tăng tính chủ động phòng, chống hạn hán, xâm nhập mặn, đặc biệt là công tác dự báo, tích trữ nước từ mùa mưa.

Các địa phương cần triển khai phương án điều tiết nguồn nước hiệu quả, đáp ứng nhu cầu sản xuất.

Trước đó, từ giữa tháng 5/2026 Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các địa phương chủ động triển khai các giải pháp ứng phó nguy cơ thiếu hụt nguồn nước trong bối cảnh tăng cường huy động thủy điện nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong mùa khô năm 2026.

Trước nguy cơ thiếu nước cục bộ có thể xảy ra trong mùa khô, Bộ đề nghị UBND các địa phương chỉ đạo các cơ quan chuyên môn tăng cường phối hợp với đơn vị quản lý, vận hành hồ chứa để theo dõi sát diễn biến nguồn nước và chế độ xả nước từ thượng lưu. Trên cơ sở đó, chủ động cập nhật, điều chỉnh kế hoạch khai thác, sử dụng nước phù hợp với thực tế; kịp thời báo cáo khi có nguy cơ ảnh hưởng lớn đến nhu cầu sử dụng nước trên địa bàn.

Cùng với đó, các địa phương cần tổ chức vận hành linh hoạt các công trình khai thác nước theo kế hoạch xả của các hồ chứa; đồng thời đẩy mạnh cải tạo, nâng cấp hạ tầng để tăng khả năng chủ động trong việc lấy nước.

Trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp, Bộ yêu cầu triển khai các giải pháp tưới tiết kiệm, đặc biệt trong giai đoạn cuối vụ Đông Xuân và chuẩn bị cho vụ Hè Thu; tận dụng tối đa nguồn nước từ sông suối nhỏ, ao hồ và các hồ chứa thủy lợi nhằm giảm áp lực lên nguồn nước chính

Ngoài ra, các địa phương cần rà soát hoạt động khai thác, sử dụng nước tại các hồ chứa thủy lợi, thủy điện ngoài quy trình vận hành liên hồ; tăng cường phối hợp với cơ quan điều độ hệ thống điện khu vực để huy động hiệu quả các nhà máy thủy điện vừa và nhỏ, hạn chế xả thừa, tối ưu hóa nguồn tài nguyên nước./.

Nguồn: Nguy cơ thiếu nước phục vụ sản xuất vụ Hè Thu