Những ngày này, tại làng nghề chế biến dược liệu Định Sơn, thôn Cam Nghĩa, xã Cam Lộ, hoạt động sản xuất diễn ra nhộn nhịp. Hơn 20 năm hình thành và phát triển, làng nghề đã trở thành một trong những vùng sản xuất cao dược liệu nổi tiếng ở khu vực miền trung với các sản phẩm như: Cao chè vằng, cao hà thủ ô, cao đinh lăng, cao giảo cổ lam, cao cà gai leo...

Nhiều hộ dân đã mạnh dạn đầu tư thiết bị, mở rộng vùng nguyên liệu và đa dạng hóa sản phẩm, đáp ứng nhu cầu thị trường. Theo Ban điều hành làng nghề nấu cao dược liệu Định Sơn, các thành viên của làng nghề đã phát triển gần 50 ha vùng nguyên liệu với nhiều loại cây dược liệu, mỗi năm sản xuất hơn 100 tấn cao dược liệu các loại, một số sản phẩm bước đầu tiếp cận thị trường Hàn Quốc, Australia...

Vùng trồng dược liệu tại Cam Lộ góp phần đảm bảo nguồn nguyên liệu sản xuất sản phẩm OCOP.

Cùng với cây dược liệu, nhiều nông sản đặc trưng của xã Cam Lộ đang được người dân chuyển sang chế biến sâu, nâng cao giá trị với việc phát triển sản phẩm OCOP. Toàn xã Cam Lộ hiện có 39 sản phẩm OCOP; trong đó có 1 sản phẩm đạt OCOP 5 sao, 17 sản phẩm đạt OCOP 4 sao và 21 sản phẩm đạt OCOP 3 sao.

Sau sáp nhập, thay vì sản xuất nhỏ lẻ, xã đã chỉ đạo các cơ quan liên quan hỗ trợ các chủ thể OCOP liên kết vùng nguyên liệu, đầu tư công nghệ chế biến, xây dựng nhãn hiệu và mở rộng kênh phân phối, qua đó giúp nâng cao giá trị sản phẩm. Các sản phẩm OCOP đã góp phần nâng cao giá trị, chất lượng sản phẩm nông nghiệp ở địa phương, tạo nền tảng xây dựng những vùng chuyên canh, phát triển vùng nguyên liệu; qua đó, hình thành chuỗi giá trị, nâng cao chất lượng nông sản.

Xã Cam Lộ đã ban hành về “Phát triển vùng chuyên canh cây trồng, vật nuôi chủ lực giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2035”. Với cây hồ tiêu vốn là cây chủ lực của vùng đất Cùa sẽ được tập trung phục hồi thông qua các mô hình tiêu hữu cơ đạt chứng nhận chỉ dẫn địa lý tại Mai Đàn, Đoàn Kết, Mai Lộc;

Duy trì ổn định 194,5ha cây dược liệu truyền thống như chè vằng, cà gai leo, nghệ, riềng... tập trung tại các vùng đất đỏ bazan có thổ nhưỡng đặc trưnSong song đó, vùng chuyên canh 300ha lạc tại Quật Xá, Cam Phú 3, Tân Định sẽ được đầu tư sâu về công nghệ, kết nối trực tiếp với các nhà máy chế biến tinh dầu để nâng cao giá trị gia tăng.

Xã Ái Tử là địa phương có diện tích rừng tràm và nguồn hoa dồi dào, địa hình thuận lợi cho nghề nuôi ong lấy mật. Nhận thấy tiềm năng này, từ 14 năm trước, anh Nguyễn Văn Quyết, chủ cơ sở sản xuất, kinh doanh mật ong rừng tràm Triệu Ái đã đầu tư mô hình nuôi ong lấy mật.

Để bảo đảm nguồn nguyên liệu ổn định và chất lượng, anh Quyết không chỉ khai thác tại địa phương mà còn chủ động đưa đàn ong đi các tỉnh khác, đồng thời tổ chức thu mua cho các hộ dân trong vùng, bên cạnh đó đầu tư hệ thống máy móc hiện đại. Quy trình sản xuất của cơ sở được thực hiện khép kín, tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm.

Hiện nay, doanh thu hàng năm của cơ sở đạt khoảng 20 tỷ đồng. Bên cạnh mật ong chủ lực, đơn vị còn đa dạng hóa các sản phẩm như phấn hoa, sữa ong chúa và sáp ong (giá bình quân 130.000 đồng/kg), giúp tối ưu hóa lợi nhuận. Cơ sở đang tạo việc làm cho 6 lao động thường xuyên với thu nhập 9 triệu đồng/tháng và nhiều lao động thời vụ khác.

Theo đánh giá của lãnh đạo địa phương, việc phát triển các sản phẩm đặc trưng vùng miền theo tiêu chuẩn OCOP gắn với xuất khẩu là hướng đi đúng đắn, cần được khuyến khích và nhân rộng để góp phần thực hiện thắng lợi chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới và phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.

Phát triển sản phẩm OCOP gắn với vùng nguyên liệu đặc trưng, có chứng nhận là một trong những nhiệm vụ quan trọng được nhấn mạnh tại Kế hoạch triển khai Chương trình OCOP tỉnh Quảng Trị giai đoạn 2026-2030. Theo đó, thời gian tới, ngành chức năng tỉnh tổ chức đánh giá hiện trạng các vùng nguyên liệu của một số sản phẩm OCOP chủ lực, sản phẩm có tiềm năng, thế mạnh của tỉnh. Quy hoạch phát triển vùng nguyên liệu đáp ứng nhu cầu sản xuất, chế biến các sản phẩm OCOP.

Khuyến khích, hỗ trợ xây dựng vùng nguyên liệu nông sản, dược liệu đặc trưng được cấp mã số vùng trồng, vùng nuôi, có chứng nhận chất lượng gắn với thị trường đích, đảm bảo an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc. Đẩy mạnh liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ giữa chủ thể sản xuất sản phẩm OCOP với vùng nguyên liệu.

Hướng dẫn, hỗ trợ xây dựng các mô hình dịch vụ du lịch trãi nghiệm nông nghiệp, nông thôn gắn với vùng nguyên liệu, sản phẩm OCOP đặc trưng của các địa phương. Ưu tiên đầu tư hợp lý cơ sở hạ tầng vùng nguyên liệu, dựa trên lợi thế về điều kiện tự nhiên, văn hóa, tập quán sản xuất của người dân khu vực nông thôn, đặc biệt làkhu vực miền núi, đồng bào dân tộc thiểu số, góp phần phát triển bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Thời gian tới, ỉnh lựa chọn các sản phẩm có tiềm năng để đầu tư chiều sâu, đồng thời kết nối với phát triển du lịch, thương mại điện tử, chuỗi cung ứng thực phẩm sạch và xuất khẩu bền vững, từng bước đưa thương hiệu OCOP Quảng Trị vươn xa trên thị trường khu vực và quốc tế./.

Đến hết tháng 6/2026, cả nước có 21.028 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên. Chương trình hiện thu hút 10.657 chủ thể tham gia, gồm doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác và hộ sản xuất. Việc số lượng sản phẩm OCOP tiếp tục tăng cùng với sự gia tăng các sản phẩm đạt chuẩn 5 sao cho thấy Chương trình đang từng bước nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm đặc trưng của các địa phương. Đây cũng là cơ sở để phát triển kinh tế nông thôn gắn với khai thác lợi thế bản địa, mở rộng thị trường tiêu thụ và nâng cao thu nhập cho người dân.

Nguồn: Quảng Trị: Phát triển sản phẩm OCOP từ các vùng nguyên liệu đặc trưng