Trong nhiều năm qua, nông nghiệp luôn giữ vai trò là trụ đỡ của nền kinh tế, bảo đảm an ninh lương thực, ổn định đời sống người dân và góp phần quan trọng vào tăng trưởng chung của tỉnh Phú Thọ.

Nhờ đó, nông nghiệp 6 tháng đầu năm của địa phương tiếp tục tăng trưởng ổn định khoảng 3,6% so với cùng kỳ năm 2025. Tổng diện tích gieo trồng cây hằng năm vụ Đông Xuân đạt 169,2 nghìn ha, giảm 0,8% so với vụ trước song sản lượng lương thực có hạt vẫn tăng 0,6%. Diện tích rau, hoa và cây cảnh tiếp tục được mở rộng, tập trung tại các vùng sản xuất ứng dụng công nghệ cao, sản xuất theo tiêu chuẩn GAP, VietGAP và hữu cơ. Lĩnh vực chăn nuôi không xuất hiện dịch bệnh lớn; hoạt động tái đàn được triển khai hiệu quả, góp phần đưa tổng đàn lợn đạt 1,57 triệu con, tăng 3,8%, đàn gia cầm đạt trên 37,6 triệu con, tăng 2,15%. Sản lượng gỗ khai thác đạt 798,8 nghìn m³, tăng 6,1%; sản lượng thủy sản đạt 40,9 nghìn tấn, tăng 4,4% so với cùng kỳ…

Phú Thọ xác định, phát triển nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu đang trở thành yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh thời tiết cực đoan, mưa lớn, nắng nóng kéo dài và dịch bệnh trên cây trồng, vật nuôi diễn biến ngày càng phức tạp. Do đó, địa phương tập trung cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững, khuyến khích chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp với điều kiện từng vùng sinh thái.

Đặc biệt, những năm qua, tỉnh đã ban hành nhiều nghị quyết, cơ chế nhằm hỗ trợ phát triển sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản theo hướng gia tăng giá trị, thích ứng với biến đổi khí hậu. Nổi bật là các chính sách hỗ trợ giống lúa chất lượng cao; liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm; cơ cấu lại ngành nông nghiệp gắn với nâng cao thu nhập cho nông dân.

Người dân Phú Thọ chuyển đổi cơ cấu cây trồng thích ứng với điều kiện thổ nhưỡng địa phương.

Đáng chú ý là một số nghị quyết của HĐND tỉnh về chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp, nông thôn giai đoạn 2026-2030; về quy định nội dung chi, mức hỗ trợ hoạt động khuyến nông; hỗ trợ liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp hay hỗ trợ một phần kinh phí thực hiện các dự án phát triển sản xuất giống chủ lực quốc gia và các giống khác trên địa bàn tỉnh. Trên cơ sở các nghị quyết của HĐND tỉnh, UBND tỉnh đã ban hành nhiều kế hoạch triển khai với những nhiệm vụ, giải pháp cụ thể. Để triển khai các chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp giai đoạn 2026-2030, các đơn vị trực thuộc ngành nông nghiệp đã tập trung hỗ trợ chuyển đổi cơ cấu giống cây trồng, vật nuôi theo hướng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Đối với cây lúa, nhiều giống có năng suất, chất lượng cao, khả năng chống chịu tốt với điều kiện thời tiết bất thường như ADI28, ADI168, DT39 Quế Lâm, Sơn Lâm 2, Hà Phát 3, Hương Bình, QR15, Tân ưu 98, TBR97... được đưa vào sản xuất, từng bước trở thành các giống chủ lực. Bên cạnh đó, các giống ngô NK4300, CP511, CP512, LVN61, SSC586; giống đậu tương DT84, DT2008, DT2001 cùng nhiều loại rau màu được mở rộng diện tích nhằm đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Trong vụ Đông Xuân 2025-2026, toàn tỉnh đã chuyển đổi 572,1 ha diện tích lúa kém hiệu quả, thiếu chủ động nguồn nước sang trồng các loại cây có giá trị kinh tế cao hoặc mô hình lúa kết hợp nuôi trồng thủy sản.

Nhiều diện tích lúa kém hiệu quả đã được chuyển đổi sang mô hình trồng các loại cây có giá trị kinh tế cao. (Ảnh: MT).

Việc chuyển đổi đã góp phần nâng hiệu quả kinh tế thêm từ 40-50 triệu đồng/ha/vụ. Các chương trình hỗ trợ giống cây trồng, vật nuôi và ứng dụng tiến bộ kỹ thuật tiếp tục phát huy hiệu quả.

Trong đó, đã bình tuyển khoảng 26.000 bò cái nền; hỗ trợ hơn 12.000 bò đực giống, 3.200 lợn đực giống; thay thế gần 5.000 lợn nái ngoại hậu bị cấp bố mẹ... Trong lĩnh vực trồng trọt, tỉnh hỗ trợ hơn 7.000 tấn giống lúa chất lượng cao trên tổng diện tích gieo trồng hơn 100.000 ha.

Đối với thủy sản, hỗ trợ hàng triệu con cá rô phi đơn tính, con cá chép lai hai, ba máu và hàng chục nghìn con cá mè trắng phục vụ nuôi trồng trên diện tích gần 730 ha mặt nước. Cùng với đó, tỉnh hỗ trợ 3.300 máy sản xuất nông nghiệp, thủy sản; gần 140 công trình xử lý chất thải chăn nuôi; hơn 10.000 hầm biogas và gần 6.000 đệm lót sinh học với tổng kinh phí hỗ trợ trên 700 tỷ đồng.

Tỷ lệ sử dụng giống lúa chất lượng cao hiện đạt 77% tổng diện tích gieo cấy, tăng 0,7% so với năm 2020. Hiệu quả sản xuất lúa tăng bình quân từ 3-5 triệu đồng/ha, nhiều nơi đạt 6-8 triệu đồng/ha; chăn nuôi tăng trưởng bình quân 3%/năm. Giai đoạn 2021-2025, tốc độ tăng trưởng ngành nông nghiệp của tỉnh đạt bình quân 3,5%/năm.

Lãnh đạo Trung tâm Khuyến nông tỉnh Phú Thọ cho biết, việc triển khai Đề án phát triển quản lý sức khỏe cây trồng tổng hợp giai đoạn 2026-2030; Đề án “Sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050” cùng nhiều chương trình, kế hoạch khác của tỉnh đã và đang giúp ngành nông nghiệp thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu, giảm phát thải, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và cải thiện thu nhập cho người dân. Trong thời gian tới, để phát triển nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu đạt hiệu quả bền vững, Phú Thọ tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp từ quy hoạch sản xuất, đầu tư hạ tầng đến đổi mới khoa học - công nghệ và hoàn thiện cơ chế hỗ trợ người dân, doanh nghiệp.

Trọng tâm là đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu sản xuất theo lợi thế từng địa phương, mở rộng các mô hình nông nghiệp xanh, tuần hoàn, phát thải thấp và tăng cường ứng dụng công nghệ số trong quản lý, dự báo, giám sát sản xuất. Cùng với đó, việc phát triển các chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ, xây dựng thương hiệu nông sản và mở rộng thị trường sẽ giúp nâng cao giá trị gia tăng, tạo động lực để nông dân mạnh dạn đầu tư và chuyển đổi phương thức canh tác.

Đồng thời, địa phương sẽ tăng cường tuyên truyền, đào tạo kỹ thuật, nâng cao năng lực thích ứng cho người sản xuất nhằm chủ động ứng phó với những biến động của thời tiết và thị trường. Với định hướng phát triển lâu dài, Phú Thọ có nhiều điều kiện thuận lợi để xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, bền vững, thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu, góp phần bảo đảm an ninh lương thực của địa phương và quốc gia.

Nguồn: Nông nghiệp Phú Thọ chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu