Chất thải hạt nhân từ lâu đã là một thách thức đối với ngành năng lượng. Mặc dù điện hạt nhân tạo ra lượng khí thải carbon thấp, nhưng nhiên liệu đã qua sử dụng vẫn còn phóng xạ nguy hiểm trong hàng thiên niên kỷ, đòi hỏi phải cách ly khỏi con người và môi trường.

Sau hơn hai thập kỷ xây dựng, cơ sở Onkalo trở thành nơi lưu trữ vĩnh viễn chất thải hạt nhân đầu tiên trên thế giới đang tiến gần đến thời điểm vận hành. Khác với kho lưu trữ tạm thời trên mặt đất vốn phụ thuộc vào giám sát liên tục của con người, Onkalo được thiết kế để tách biệt hoàn toàn khỏi con người và môi trường sống trên mặt đất.

Dự án Onkalo được khởi công từ năm 2004 tại đảo Olkiluoto, ngoài khơi bờ biển phía Tây Phần Lan. Khu vực này tương đối biệt lập, nằm giữa rừng rậm và cách thị trấn Eurajoki, nơi có khoảng 9.000 dân, chừng 15 km. Đây cũng là nơi đặt các cơ sở điện hạt nhân lớn của quốc gia Bắc Âu này, với nhiều cư dân địa phương làm việc trong ngành năng lượng.

Phần Lan chuẩn bị vận hành cơ sở lưu trữ chất thải hạt nhân đầu tiên thế giới.

Với tổng mức đầu tư khoảng 1 tỷ euro, dự án hiện đã hoàn tất phần lớn các hạng mục xây dựng và đang chờ cấp phép vận hành trong thời gian tới. Khi đi vào hoạt động, cơ sở này sẽ trở thành nơi lưu trữ cuối cùng cho hàng nghìn tấn nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng.

Theo thiết kế, các thanh nhiên liệu phóng xạ sau khi được lấy ra khỏi lò phản ứng sẽ được vận chuyển tới một cơ sở xử lý. Tại đây, chúng được đóng gói bằng hệ thống tự động trong các thùng chứa bằng đồng có độ bền cao. Các thùng này sau đó được chôn sâu trong các đường hầm dưới lòng đất, bao quanh bởi các lớp đất sét bentonit có khả năng hút nước và tạo lớp đệm bảo vệ, nhằm hạn chế sự xâm nhập của nước và các yếu tố bên ngoài.

Theo Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế, thế giới tạo ra gần 400.000 tấn nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng kể từ thập niên 1950; trong đó 2/3 được lưu trữ tạm thời và phần còn lại được tái chế thông qua quy trình phức tạp./.

Nguồn: Phần Lan chuẩn bị vận hành cơ sở lưu trữ chất thải hạt nhân đầu tiên trên thế giới