Xã Châu Quế, tỉnh Lào Cai có nhiều tiềm năng về du lịch nhờ cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp cùng hệ thống di tích, không gian văn hoá mang đậm bản sắc các dân tộc. Nhận thức rõ giá trị đó, địa phương đã định hướng phát triển du lịch gắn với bảo tồn văn hoá, lịch sử như một trụ cột trong phát triển kinh tế – xã hội.

Thời gian qua, Châu Quế chú trọng phục dựng lễ hội truyền thống, bảo tồn kiến trúc nhà ở, làn điệu dân ca, nghề thủ công và các tập quán sinh hoạt đặc trưng. Song song với đó, xã khuyến khích người dân tham gia mô hình du lịch cộng đồng, homestay, giới thiệu ẩm thực và sản phẩm bản địa tới du khách.

Cách làm này vừa tạo thêm thu nhập cho người dân, vừa góp phần lan tỏa giá trị di sản, giúp du lịch Châu Quế phát triển theo hướng bền vững và có chiều sâu. Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã Châu Quế lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 đã lựa chọn quan điểm xuyên suốt: lấy văn hóa làm nền tảng, lấy con người làm trung tâm, phát triển du lịch theo hướng bền vững, phù hợp với tiềm năng, lợi thế của địa phương.

Ngay năm đầu triển khai nghị quyết, xã Châu Quế đã cụ thể hóa bằng nhiều chương trình, giải pháp đồng bộ, đạt kết quả bước đầu tích cực. Năm 2025, địa phương tập trung khai thác di tích, văn hóa, lễ hội, ẩm thực, cảnh quan để phát triển du lịch, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, tổ chức sự kiện và gìn giữ, phát huy bản sắc truyền thống trong cộng đồng.

Nhiều lễ hội, sinh hoạt văn hóa cổ truyền ở Châu Quế được phục dựng, tổ chức bài bản gắn với đón tiếp du khách. Ẩm thực, sản vật địa phương từng bước chuẩn hóa, trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng. Nhờ sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và Nhân dân, du lịch xã năm 2025 đạt nhiều kết quả tích cực.

Tổng lượng khách du lịch đến địa phương đạt 21.500 lượt, hoàn thành 100% kế hoạch; doanh thu từ du lịch đạt 12 tỷ đồng, đạt 100% kế hoạch. Không chỉ mang lại nguồn thu, du lịch còn từng bước tạo việc làm, gia tăng thu nhập cho người dân, đồng thời nâng cao ý thức gìn giữ di sản, bảo tồn bản sắc văn hóa trong cộng đồng.

Điểm nhấn quan trọng trong phát triển du lịch Châu Quế là việc tạo điều kiện để người dân trực tiếp tham gia và hưởng lợi. Xã khuyến khích, hỗ trợ các hộ dân mở rộng các loại hình dịch vụ, như: lưu trú, ăn uống, trải nghiệm văn hóa.

Nhiều hộ gia đình mạnh dạn cải tạo nhà ở, xây dựng mô hình lưu trú cộng đồng, quán ăn mang đậm bản sắc địa phương. Cùng với đó, xã đẩy mạnh tuyên truyền xây dựng môi trường du lịch văn minh, thân thiện; vận động Nhân dân giữ gìn vệ sinh môi trường, bảo vệ cảnh quan, thực hiện nếp sống văn minh trong hoạt động du lịch và lễ hội. Trước đó, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã Châu Quế lần thứ I xác định, mục tiêu trong nhiệm kỳ phấn đấu thu hút 30.000 lượt khách du lịch, với doanh thu đạt 10,5 tỷ đồng.

Nhiều lễ hội văn hoá truyền thống tại Châu Quế vẫn được bảo tồn và duy trì tới ngày nay. (Ảnh: NC).

Để hiện thực hóa mục tiêu này, xã đã xây dựng kế hoạch cụ thể với lộ trình và giải pháp phù hợp điều kiện thực tế. Cụ thể, năm 2026 và những năm tiếp theo, Châu Quế tiếp tục ưu tiên bảo tồn và phát huy giá trị các di tích lịch sử, không gian văn hóa truyền thống; gắn bảo tồn với khai thác du lịch một cách bền vững. Công tác quy hoạch, quản lý các điểm du lịch được tăng cường nhằm bảo đảm phát triển hài hòa giữa kinh tế, văn hóa và môi trường.

Xã cũng chú trọng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phục vụ du lịch thông qua tập huấn kỹ năng, kiến thức về du lịch cộng đồng, văn hóa ứng xử; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quảng bá, giới thiệu sản phẩm du lịch. Trong tổng thể định hướng phát triển, việc bảo tồn và phát huy giá trị Đền Nhược Sơn - di tích lịch sử cấp Quốc gia được đặt ở vị trí quan trọng.

Công tác bảo tồn được triển khai theo hướng đồng bộ, bài bản, không chỉ tu bổ các hạng mục vật thể mà còn chú trọng gìn giữ, phục dựng các giá trị phi vật thể gắn với di tích như nghi lễ truyền thống, sinh hoạt tín ngưỡng dân gian. Qua đó, Đền Nhược Sơn tiếp tục khẳng định vai trò là địa chỉ giáo dục truyền thống cách mạng, bồi đắp lòng tự hào dân tộc, nhất là đối với thế hệ trẻ.

Xã định hướng gắn di tích với phát triển du lịch văn hóa - tâm linh - sinh thái, bảo đảm hài hòa giữa bảo tồn và khai thác, tránh thương mại hóa, giữ gìn sự tôn nghiêm và bản sắc vốn có. Cùng với di tích lịch sử, Châu Quế chú trọng khai thác hiệu quả các tiềm năng cảnh quan thiên nhiên. Điểm săn mây thôn Ao Ếch, với vị trí cao, tầm nhìn rộng, cảnh sắc hùng vĩ, đang trở thành điểm đến hấp dẫn, thu hút đông đảo du khách, nhất là vào mùa đông và mùa hè.

Bên cạnh đó, lợi thế sở hữu hàng nghìn héc-ta rừng quế xanh bạt ngàn được xác định là nguồn tài nguyên đặc sắc để phát triển du lịch sinh thái, du lịch trải nghiệm nông nghiệp. Lãnh đạo UBND xã Châu Quế khẳng định, phát triển du lịch gắn với bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống là chủ trương xuyên suốt của xã. Kết quả đạt được trong năm 2025 cho thấy, đây là hướng đi đúng, phù hợp với điều kiện và tiềm năng của địa phương.

Thời gian tới, xã sẽ tiếp tục cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội Đảng bộ bằng các chương trình, kế hoạch thiết thực, huy động sự tham gia của người dân, xây dựng du lịch Châu Quế phát triển bền vững, hiệu quả. Phát triển du lịch gắn với bảo tồn văn hoá, lịch sử là hướng đi đúng đắn và phù hợp với điều kiện thực tiễn của xã Châu Quế.

Khi các giá trị truyền thống được gìn giữ và phát huy đúng cách, du lịch không chỉ là ngành kinh tế mà còn trở thành cầu nối để quảng bá hình ảnh địa phương đến bạn bè, du khách trong và ngoài nước. Trong thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục đầu tư có trọng tâm, khai thác hợp lý tài nguyên văn hoá – lịch sử, từ đó Châu Quế sẽ tạo dựng được thương hiệu du lịch riêng, góp phần thúc đẩy kinh tế địa phương phát triển ổn định, đồng thời bảo vệ và truyền lại những giá trị văn hoá, lịch sử quý báu cho các thế hệ mai sau.

Nguồn:Phát triển du lịch gắn với bảo tồn văn hoá, lịch sử