Với việc đẩy mạnh triển khai chương trình OCOP, nông sản đặc trưng của nhiều địa phương tại tỉnh Phú Thọ đã được chuẩn hóa quy trình, có bao bì, nhãn hiệu, mã truy xuất nguồn gốc và từng bước bước ra thị trường rộng hơn. Tính đến tháng 6/2026, toàn tỉnh có 592 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên còn hiệu lực của 356 chủ thể sản xuất, kinh doanh.

Thực tế, nhiều sản phẩm OCOP của tỉnh đã tạo dựng được thương hiệu trên thị trường như bưởi Đoan Hùng, mỳ gạo Hùng Lô, thịt chua Thanh Sơn, thanh long ruột đỏ Lập Thạch, nấm sò Tam Đảo, mật ong Tam Đảo... Các sản phẩm OCOP không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn góp phần quảng bá hình ảnh, bản sắc văn hóa, ẩm thực, đất và người Phú Thọ đến với du khách trong và ngoài nước.

Thống kê từ Sở Nông nghiệp và Môi trường Phú Thọ cho thấy, tổng diện tích trồng bưởi hiện có 2.706,2ha (xã Bằng Luân 860ha, Tây Cốc 720ha, Chí Đám 543,2ha, Chân Mộng 427,8ha, Đoan Hùng 155,2ha). Trong đó, diện tích bưởi thời kỳ kinh doanh đạt 2.421,6ha; diện tích bưởi đặc sản Đoan Hùng 652,1ha (bưởi Sửu 28,3ha, bưởi Bằng Luân 623,8ha), bưởi Diễn và các loại bưởi khác 2.054,1ha.

Đến nay, toàn vùng có 325,65ha bưởi được cấp chứng nhận VietGAP; thực hiện cấp và quản lý 49 mã số vùng trồng với diện tích 1.007,82ha; có 2 sản phẩm đạt OCOP 4 sao (bưởi Bằng Luân, bưởi Chí Đám) và 6 sản phẩm OCOP 3 sao. Năng suất đạt 138,9 tạ/ha, sản lượng đạt 33.628,1 tấn, giá trị ước đạt trên 300 tỷ đồng, góp phần quan trọng vào tăng thu nhập và phát triển kinh tế nông thôn.

Đẩy mạnh triển khai chương trình OCOP góp phần nâng cao giá trị nông sản tại các địa phương.

Nhận thức rõ tầm quan trọng của việc xây dựng thương hiệu và tiêu thụ sản phẩm, Phú Thọ đã từng bước định hướng, hỗ trợ các vùng bưởi xây dựng nhãn hiệu thông qua chương trình OCOP. Toàn tỉnh đã có 10 HTX, cơ sở sản xuất bưởi đạt chứng nhận OCOP với sản lượng đăng ký trên 15.000 tấn/năm. Công tác xúc tiến thương mại, phát triển thị trường cũng được tỉnh đặc biệt quan tâm, nhiều sự kiện lớn như lễ hội bưởi Đoan Hùng đã được tổ chức thành công.

Là một trong những HTX đi đầu trong việc triển khai mô hình chế biến các sản phẩm từ quả bưởi đặc sản Đoan Hùng, HTX Bưởi và Dịch vụ tổng hợp Bằng Luân (xã Bằng Luân) hiện sản xuất và tiêu thị một số sản phẩm như: Chưng cất tinh dầu bưởi (dầu vỏ, dầu hạt); mứt bưởi, cùi bưởi làm nguyên liệu nấu chè... Các sản phẩm hiện được tiêu thụ rộng rãi trên thị trường truyền thống và trên các sàn thương mại điện tử. Hiện HTX có 50 thành viên và liên kết tiêu thụ sản phẩm với nhiều hộ trồng bưởi tại các xã trong và ngoài tỉnh

Tại phường Vân Phú, nghề làm mỳ gạo đã có từ lâu. Nhưng để một sản phẩm làng nghề vươn ra khỏi thị trường truyền thống, là sự nỗ lực của đơn vị và hỗ trợ từ ngành chức năng. Theo đó, HTX Mỳ gạo Hùng Lô đã đổi mới quy trình sản xuất, nâng công suất, cải thiện bao bì, nhãn mác và truy xuất nguồn gốc. Từ 3 sản phẩm đạt OCOP 4 sao, sản phẩm “Mỳ gạo sạch sinh ra từ làng Hùng Lô” đã được công nhận OCOP 5 sao năm 2025. Một số sản phẩm của HTX cũng đã phục vụ thị trường xuất khẩu, trong đó có Đài Loan, Nhật Bản.

Kế hoạch phát triển sản phẩm OCOP giai đoạn 2026-2030, Phú Thọ xác định rõ mục tiêu khai thác lợi thế của từng xã, phường, từng vùng, tạo ra nhiều sản phẩm hàng hóa đặc trưng, có chất lượng và chuẩn hóa sản phẩm theo bộ tiêu chí OCOP, đảm bảo các quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, tem nhãn, an toàn thực phẩm, hình thành sản phẩm có thương hiệu, đáp ứng tiêu chí, tiêu chuẩn nhất định, gắn với bảo tồn, phát triển làng nghề, ngành nghề nông thôn, du lịch dịch vụ;

Đồng thời củng cố, nâng cấp, phát triển, tiêu chuẩn hóa các sản phẩm đặc trưng, đặc sản có tiềm năng, thế mạnh để thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn, sản xuất hàng hóa tập trung theo chuỗi giá trị gắn liền với thị trường tiêu thụ sản phẩm, khuyến khích các tổ chức kinh tế, cá nhân tham gia;

Tỉnh khai thác tiềm năng, lợi thế, bản sắc văn hóa bản địa, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường; ưu tiên phát triển các sản phẩm chủ lực gắn với vùng nguyên liệu và nâng cao năng lực cho các hợp tác xã, doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đồng thời, chú trọng phát triển mỗi xã một sản phẩm OCOP với phương châm: OCOP Phú Thọ - Lan tỏa giá trị văn hóa vùng Đất tổ, gắn thị trường tiêu thụ sản phẩm OCOP, xúc tiến thương mại với phát triển du lịch nông thôn, nông nghiệp xanh, hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn, bảo vệ môi trường, góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa nông thôn tỉnh Phú Thọ.

Phú Thọ phấn đấu 70% chủ thể OCOP có vùng nguyên liệu ổn định; 40% sản phẩm đạt chứng nhận OCOP có sản lượng hàng hóa ổn định, kết nối với các siêu thị, trung tâm thương mại; Phát triển sản phẩm OCOP gắn với phát triển vùng nguyên liệu đặc trưng, ổn định theo quy hoạch, có chứng nhận, bảo đảm tiêu chuẩn chất lượng, đặc biệt ưu tiên sử dụng nguyên liệu địa phương gắn với văn hóa và tri thức bản địa.

Tập trung chuẩn hóa quy trình sản xuất, chế biến; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ trong chế biến và chế biến sâu nhằm nâng cao giá trị gia tăng, khai thác các giá trị riêng có của sản phẩm để tạo sự khác biệt và nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường; Việc lựa chọn sản phẩm phát triển cần bám sát kế hoạch, định hướng thị trường, ưu tiên các sản phẩm đặc trưng, đặc sản, tiêu biểu của địa phương có giá trị kinh tế, quy mô và sản lượng hàng hóa phù hợp, bảo đảm chất lượng theo quy định.

Đối với các sản phẩm OCOP đã được đánh giá, phân hạng công nhận sản phẩm OCOP: Tiếp tục củng cố, duy trì, phát triển và nâng cao chất lượng các sản phẩm OCOP, tiêu chuẩn hóa ở nâng hạng sao cao hơn, trong đó đặc biệt chú trọng đến tiêu chí về giá trị sản lượng, đảm bảo chất lượng, mẫu mã, bao bì, kiểu dáng sản phẩm, sở hữu trí tuệ, câu chuyện sản phẩm, truy xuất nguồn gốc điện tử, xúc tiến thương mại, quảng bá và giới thiệu sản phẩm;

Địa phương triển khai nhiều chính sách hỗ trợ thúc đẩy sản xuất, xúc tiến thương mại sản phẩm OCOP.

Tỉnh tập trung hỗ trợ, phát triển nhóm rau, củ, quả, chè, mật ong, tương, gà ủ muối, đông trùng hạ thảo, tinh bột nghệ,… Phát triển các sản phẩm rượu truyền thống củađịa phương như: các sản phẩm đồ uống chế biến từ chè, rau, hoa quả, rượu nếp, rượu gạo, rượu ngô, rượu men lá… theo hướng kiểm soát chất lượng các khâu sản xuất, đảm bảo chất lượng an toàn thực phẩm;

Tập trung hỗ trợ, phát triển nhóm thực phẩm thảo dược, nguồn gốc từ thảo dược, tinh dầu: Sản phẩm Lứt, Tinh dầu Nham Thúy Bách, Tinh dầu bưởi, tinh dầu quế, Cao cà gai leo,…Hỗ trợ, khôi phục, phát triển nhóm sản phẩm theo hướng gắn với phát triển các nghề truyền thống, làng nghề, làng nghề truyền thống nhằm tạo ra các sản phẩm chất lượng, phục vụ tiêu dùng trong nước và phát triển du lịch cộng đồng tại các xã: Mai Châu, Pà Cò, Xuân Đài, Long Cốc, Hạ Hòa, Yên Lạc, Xuân Lãng,…

Nhóm sản phẩm du lịch cộng đồng, sinh thái và điểm du lịch: Xây dựng các mô hình du lịch trải nghiệm nông nghiệp, nông thôn gắn với vùng nguyên liệu, sản phẩm OCOP. Hỗ trợ, nâng cấp, phát triển du lịch bản địa, du lịch trang trại sinh thái, du lịch cộng đồng ở vùng dân tộc thiểu số gắn với phát triển sản phẩm OCOP, trải nghiệm, nâng cao thu nhập người dân và bảo tồn văn hóa bản địa thông qua đào tạo kỹ năng và trao quyền cho cộng đồng gắn với phát triển làng nghề, giới thiệu, quảng bá và bán các sản phẩm OCOP cho du khách.

Xây dựng và triển khai hỗ trợ các tổ chức kinh tế ứng dụng khoa học, công nghệ trong phát triển sản phẩm OCOP theo hướng nghiên cứu ứng dụng, xây dựng tiêu chuẩn hóa sản phẩm; đổi mới công nghệ; xây dựng nhãn hiệu sản phẩm, phát triển sản phẩm theo chuỗi giá trị; xây dựng mô hình ứng dụng công nghệ vào sản xuất kinh doanh sản phẩm gắn với hoạt động tham quan trải nghiệm du lịch nông nghiệp, nông thôn trên địa bàn tỉnh;

Chú trọng phát triển, tăng cường sử dụng, khai thác các chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu chứng nhận và sử dụng chỉ dẫn nguồn gốc địa lý sản phẩm OCOP đã được chứng nhận. Tiếp tục thực hiện việc đăng ký xác lập và thực thi quyền sở hữu trí tuệ (sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, giải pháp hữu ích) đối với các chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu chứng nhận và nhãn hiệu tập thể cho các sản phẩm chủ lực, sản phẩm đặc trưng tiềm năng của tỉnh.

Đối với các sản phẩm OCOP đề nghị công nhận hạng 3 sao trở lên, hỗ trợ các chủ thể sản xuất xây dựng, đăng ký sở hữu trí tuệ, công bố tiêu chuẩn cơ sở; áp dụng hệ thống quản lý tiên tiến như: GMP, HACCP, ISO, VietGap … để khẳng định chất lượng sản phẩm, lan tỏa thương hiệu sản phẩm OCOP trong và ngoài tỉnh cũng như hướng tới xuất khẩu sản phẩm./.

Nguồn: Phát triển sản phẩm OCOP gắn với vùng nguyên liệu đặc trưng