Tỉnh Phú Thọ có tổng diện tích chè khoảng 15.000 ha, sản lượng trên 183.000 tấn, trở thành một trong những địa phương đứng đầu cả nước về diện tích và sản lượng chè. Trên địa bàn tỉnh hình thành nhiều vùng sản xuất lớn, thực hiện liên kết với diện tích khoảng 5.800 ha. Qua áp dụng tiến bộ kỹ thuật, cơ giới hóa trong sản xuất chè đã góp phần đảm bảo an toàn thực phẩm, nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị sản phẩm.

Đáng chú ý, toàn tỉnh có 14,4 nghìn ha áp dụng các biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), quản lý cây trồng tổng hợp (ICM); diện tích chè sản xuất theo các tiêu chuẩn an toàn như GlobalGAP, Rainforest Alliance, VietGAP, hữu cơ đạt trên 4,3 nghìn ha. Tỉnh đã cấp và quản lý 162 mã số vùng trồng nội địa phục vụ truy xuất nguồn gốc.

Toàn tỉnh hiện có 39 sản phẩm chè đạt OCOP từ 3 sao trở lên, trong đó có 17 sản phẩm OCOP 4 sao, 2 sản phẩm OCOP 5 sao. nhiều vùng chè trên địa bàn tỉnh đã gắn với du lịch nông nghiệp, du lịch cộng đồng như: Pà Cò, Võ Miếu, Long Cốc, Xuân Đài...Chè Phú Thọ từng bước vươn ra thị trường quốc tế tại hơn 40 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có những thị trường khó tính như Pakistan, Ấn Độ, Trung Quốc, Đức, Mỹ, Hà Lan.

Các vùng sản xuất chè theo hướng hữu cơ, an toàn được các địa phương mở rộng diện tích.

Những năm trở lại đây, trước yêu cầu nghiêm ngặt về chất lượng từ thị trường tiêu thụ, xuất khẩu, các địa phương trên địa bàn tỉnh đẩy mạnh thâm canh chè theo hướng an toàn, giảm phân bón hóa học, tăng sử dụng phân hữu cơ, chế phẩm vi sinh và thuốc bảo vệ thực vật sinh học đang trở thành xu hướng tất yếu của ngành chè.

Xã Thanh Ba là một trong những địa phương có diện tích trồng chè lớn nhất tại tỉnh. Để nâng cao giá trị sản xuất, đáp ứng yêu cầu xuất khẩu địa phương này đã cơ chế hỗ trợ phát triển cây chè trên địa bàn. Trong đó, xã hỗ trợ trồng mới chè, đặc biệt đối với chè chất lượng cao và chè búp tím, hỗ trợ thâm canh, chế biến một số sản phẩm từ chè nhằm nâng cao chất lượng vùng chè nguyên liệu theo hướng an toàn bền vững.

Bên cạnh đó, Thanh Ba triển khai thực hiện các giải pháp nhằm xây dựng thương hiệu sản phẩm chè búp tím trở thành sản phẩm đặc trưng của địa phương. Chè búp tím là giống chè quý hiếm, có ngọn, cuống lá, búp lá màu đỏ mận hoặc tím, khi pha có hương vị đượm đặc trưng.

Được thành lập từ năm 2017 với 10 thành viên, Hợp tác xã (HTX) sản xuất và chế biến chè Đá Hen (xã Đồng Lương) từng bước khẳng định vị thế trên thị trường. HTX tiên phong áp dụng hệ thống quản lý chất lượng HACCP nhằm kiểm soát các mối nguy trong suốt quá trình sản xuất, từ nguyên liệu đầu vào đến sản phẩm cuối cùng. Nhờ áp dụng quy trình chặt chẽ, sản phẩm chè của HTX luôn đảm bảo chất lượng, ổn định về màu sắc, hương vị và độ ẩm. Mỗi năm, HTX sản xuất và tiêu thụ khoảng 700 - 800 tấn chè, doanh thu đạt trên 20 tỷ đồng.

Các vùng chè đang trở thành điểm đến thu hút du khách.

Xã Long Cốc hiện có 960,54ha chè, trong đó có 943ha đã cho sản phẩm, năng suất ước đạt 13,2 tấn/ha/năm, tổng sản lượng chè ước đạt 6.230 tấn/năm. Hiện, xã có hơn 700ha chè được chứng nhận quy trình sản xuất an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ, vệ sinh an toàn thực phẩm và đã được thẩm định OCOP cho mỗi sản phẩm chè.

Năm 2018, trên cơ sở chuyển đổi từ tổ hợp tác, HTX sản xuất chè an toàn xã Long Cốc được thành lập. Từ đó đến nay, HTX trở thành cầu nối liên kết, giải quyết khó khăn về giống, phân bón, khoa học kỹ thuật, đầu ra sản phẩm và nâng cao thu nhập cho các hộ trồng chè. Hiện HTX sản xuất chè an toàn xã Long Cốc có 15 thành viên với hơn 60 hộ liên kết, tổng diện tích trồng chè từ 35 - 40ha, trong đó hơn 16ha sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP. Sau nhiều năm nỗ lực, HTX hiện có 6 sản phẩm đạt tiêu chuẩn OCOP 4 sao.

Để đảm bảo nguyên liệu chè sạch, an toàn, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường, các thành viên của HTX đều phải có trách nhiệm với sản phẩm, trong quá trình sản xuất không dùng thuốc diệt cỏ, thuốc trừ sâu hóa học, không phun chất kích thích sinh trưởng... Các công đoạn từ thu hái đến chế biến đều đảm bảo chất lượng và giữ được hương vị tự nhiên đặc trưng.

Theo định hướng giai đoạn 2025–2030, Phú Thọ sẽ trồng mới và trồng thay thế khoảng 2.500 ha chè, trong đó có khoảng 500 ha chè Shan tuyết và 2.000 ha chè nguyên liệu phục vụ chế biến chè xanh, chè đen. Mục tiêu 90% diện tích chè áp dụng chương trình quản lý sức khỏe cây trồng tổng hợp (IPHM), 80% diện tích áp dụng các quy trình sản xuất an toàn, trên 70% diện tích chè tập trung được cấp mã số vùng trồng và truy xuất nguồn gốc. các cấp chính quyền và sở, ban, ngành trong tỉnh đã triển khai một loạt các hoạt động thông tin, tuyên truyền, đào tạo, tập huấn, hỗ trợ doanh nghiệp và quảng bá sản phẩm một cách đồng bộ và hiệu quả.

Thời gian qua, Sở Khoa học và Công nghệ đã triển khai mô hình “Hỗ trợ ứng dụng khoa học và công nghệ nâng cao giá trị, phát triển bền vững và quảng bá, giới thiệu sản phẩm chè OCOP mang nhãn hiệu chứng nhận Chè Phú Thọ”. Sở Nông nghiệp và Môi trường đẩy mạnh liên kết sản xuất gắn với vùng sản xuất tập trung tạo điều kiện thuận lợi cho việc tổ chức sản xuất, áp dụng đồng bộ quy trình kỹ thuật, cơ giới hóa. Sở Công Thương thông qua chương trình khuyến công hỗ trợ 2 doanh nghiệp ứng dụng máy móc tiên tiến, tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất chè, qua đó nâng cao chất lượng sản phẩm, mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội cho địa phương...

Theo Sở Khoa học và Công nghệ, trong thời gian tới, Sở sẽ phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành, địa phương đẩy mạnh công tác truyền thông, quảng bá nhãn hiệu chứng nhận chè Phú Thọ và các sản phẩm chè mang nhãn hiệu chứng nhận chè Phú Thọ; tiếp tục làm tốt công tác tư vấn, hướng dẫn các doanh nghiệp, HTX vận hành và tuân thủ chặt chẽ quy trình kỹ thuật sản xuất, chế biến và các quy chế quản lý đã ban hành;

Bên cạnh đó, tiếp tục hỗ trợ các cơ sở sản xuất đẩy mạnh đầu tư, ứng dụng khoa học-công nghệ để nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm chè; hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp, HTX tham gia các hoạt động xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm./.

Nguồn: Phú Thọ mở rộng vùng sản xuất chè an toàn, phục vụ xuất khẩu