Là một trong những địa phương chịu tác động lớn từ thiên tai, năm 2025, trên địa bàn tỉnh xảy ra 13 đợt mưa lớn diện rộng, 2 trận sét đánh kèm dông lốc với cường độ mạnh, 5 cơn bão ảnh hưởng đến tỉnh, 4 đợt rét đậm, rét hại, 15 đợt nắng nóng diện rộng. Thiên tai đã khiến 6 người chết, 3 người bị thương; hơn 3.500 nhà bị ngập nước, gần 2.600 nhà bị hư hỏng, tốc mái.

Về nông nghiệp, trên 17.000ha lúa, hoa màu, cây trồng hàng năm, cây ăn quả, cây lâm nghiệp bị thiệt hại; trên 4.200ha thủy sản bị ngập, tràn bờ; trên 48.600 con gia cầm bị chết. Về giao thông, có 1.428 điểm bị sạt lở trên các tuyến đường; hơn 2km kè, 17km bờ sông, suối bị sạt lở... cùng nhiều công trình giáo dục, y tế, văn hóa, di tích, viễn thông, điện lực, cơ quan bị ảnh hưởng. Tổng thiệt hại ước tính khoảng 1.550 tỷ đồng.

Mưa lũ dâng cao gây chia cắt nhiều địa phương.

Trước những tác động ngày càng rõ nét của thiên tai, Phú Thọ chủ động triển khai các giải pháp nhằm nâng cao năng lực phòng, chống và ứng phó. Tỉnh ưu tiên đầu tư, bổ sung cơ sở vật chất, huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực cho phòng, chống thiên tai; tích cực tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng trong phòng, chống lụt bão, giảm nhẹ thiên tai.

UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 514/QĐ-UBND về Kế hoạch thực hiện Đề án “Nâng cao nhận thức cộng đồng và quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng đến năm 2030”, tạo nền tảng xây dựng hệ thống phòng, chống thiên tai từ sớm, từ xa và ngay từ cơ sở. Nâng cao nhận thức và năng lực tự bảo vệ của mỗi người dân chính là chìa khóa then chốt để biến những nỗ lực của chính quyền thành sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội.

Kế hoạch đặt ra những mục tiêu cụ thể, sát sườn với đời sống thực tế khi phấn đấu đến năm 2030, 100% người dân ở các vùng chịu ảnh hưởng trực tiếp của thiên tai được trang bị đầy đủ kỹ năng phòng tránh. Nội dung tuyên truyền được đổi mới, kết hợp trực quan, ứng dụng công nghệ số; đồng thời đưa kiến thức phòng, chống thiên tai vào chương trình giáo dục nhằm hình thành ý thức chủ động cho thế hệ trẻ.

Việc xây dựng lực lượng xung kích tại cơ sở, duy trì trực 24/24 giờ tại các điểm xung yếu; kết hợp kinh nghiệm dân gian với ứng dụng công nghệ trong giám sát, cảnh báo thiên tai đã nâng cao hiệu quả phòng, chống. Thông tin chỉ đạo, cảnh báo được truyền tải kịp thời đến người dân thông qua hệ thống truyền thanh và các nền tảng số, góp phần giảm thiểu rủi ro

Việc tập trung khắc phục, sửa chữa các sự cố công trình; củng cố hệ thống đê điều; duy tu, sửa chữa cải tạo nâng cấp công trình hồ, đập, trạm bơm, bảo vệ tốt hệ thống rừng phòng hộ... góp phần nâng cao khả năng bảo vệ người dân trước thiên tai. Các địa phương tổ chức thành lập, kiện toàn lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã.

Hiện nay, toàn tỉnh có 148 đội xung kích/148 xã, phường với tổng quân số trên 9.600 người. Các xã, phường chủ động ứng phó mưa lũ, huy động vật tư, phương tiện, nhân lực; kịp thời xử lý các sự cố, đặc biệt là việc chống tràn đê, xử lý sự cố cống khi nước sông dâng cao; thực hiện sơ tán dân những khu vực có nguy cơ bị ngập lụt, sạt lở; chuẩn bị sẵn sàng các phương án ứng phó với biến mưa lũ.

Các địa phương tổ chức thành lập, kiện toàn lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã.

Tỉnh duy trì và khai thác hiệu quả các hệ thống phần mềm để cập nhật các thông tin, dự báo, cảnh báo thời tiết, khí tượng thủy văn như: Hệ thống giám sát thiên tai quốc gia (http://vndms.dmc.gov.vn), hệ thống đo mưa tự động (http://vrain.vn), hệ thống theo dõi ảnh mây vệ tinh (hymetnet.gov.vn)... Để chủ động ứng phó với các tình huống thiên tai, các công ty thủy lợi thường xuyên tổ chức kiểm tra, đánh giá hiện trạng công trình; xây dựng phương án vận hành hồ chứa, điều tiết nguồn nước phù hợp; đồng thời rà soát hệ thống trạm bơm, kênh tiêu, chủ động phương án tiêu úng, bảo vệ sản xuất nông nghiệp.

Theo đánh giá của UBND tỉnh, những năm gần đây, địa bàn tỉnh Phú Thọ chịu ảnh hưởng nặng nề của các đợt thiên tai, đặc biệt là bão Yagi năm 2024 và các cơn bão số 3, 5, 10, 11 năm 2025, gây thiệt hại lớn về tài sản, hạ tầng và sản xuất. UBND tỉnh đã kịp thời ban hành nhiều văn bản, công điện chỉ đạo ứng phó, khắc phục hậu quả; đảm bảo an toàn hệ thống đê điều, thủy lợi, an toàn vùng hạ du khi có thiên tai xảy ra.

Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa ban hành quy chế thống nhất về công tác trực ban, họp và ban hành công điện, văn bản chỉ đạo điều hành phòng, chống thiên tai; chưa làm rõ vai trò của cơ quan tham mưu, giúp việc, dẫn đến còn lúng túng trong tổ chức thực hiện, nhất là khi xảy ra các tình huống thiên tai lớn, phức tạp.

Trước tình hình đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường tham mưu UBND tỉnh ban hành quy chế công tác trực ban, họp và ban hành công điện, văn bản chỉ đạo, điều hành phòng, chống thiên tai nhằm tạo hành lang pháp lý đầy đủ, phục vụ hiệu quả công tác chỉ huy, điều hành, tổng hợp, đánh giá thiệt hại và ứng phó thiên tai trên địa bàn. Theo dự thảo, quy chế gồm 19 điều, quy định cụ thể, chi tiết chức năng, nhiệm vụ của các sở, ngành liên quan.../.

Nguồn: Phú Thọ: Nâng cao năng lực cảnh báo, ứng phó thiên tai