Tăng cường kiểm soát an toàn thực phẩm gắn với nâng cao chất lượng các sản phẩm OCOP là yếu tố quan trọng để xây dựng niềm tin với người tiêu dùng. Do đó, từ khâu lựa chọn nguyên liệu, sản xuất, chế biến đến đóng gói và tiêu thụ, các cơ sở trên địa bàn tỉnh Phú Thọ được khuyến khích tuân thủ quy định về vệ sinh, nguồn gốc và chất lượng sản phẩm.

Cùng với đó, ngành chức năng tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn các chủ thể OCOP hoàn thiện quy trình sản xuất, bảo đảm các điều kiện an toàn thực phẩm và nâng cao trách nhiệm trong kinh doanh. Việc kiểm soát chặt chẽ chất lượng giúp hạn chế nguy cơ mất an toàn, đồng thời tạo điều kiện để sản phẩm đặc trưng của địa phương nâng cao giá trị, mở rộng thị trường. Đây cũng là cơ sở để OCOP Phú Thọ tăng sức cạnh tranh và tiếp cận người tiêu dùng. Với 9 sản phẩm OCOP đạt hạng 5 sao cấp quốc gia, Phú Thọ đang phát triển sản phẩm đặc trưng theo chiều sâu, gắn sản xuất với tiêu chuẩn chất lượng.

Cụ thể 9 sản phẩm OCOP 5 sao cấp quốc gia của Phú Thọ hiện gồm: Chè búp tím Thanh Ba; Mỳ gạo sạch sinh ra từ làng Hùng Lô; Set quà Con Cui gồm thịt chua, thịt muối; các sản phẩm mật ong Tam Đảo, rượu Mota Honey và sản phẩm măng nứa khô nấu ngay, măng chua thái sẵn.

Dù khác nhau về nguyên liệu và công nghệ chế biến, các sản phẩm này đều phải được kiểm soát từ sản xuất ban đầu đến sơ chế, chế biến, đóng gói và bảo quản. Với chè, an toàn thực phẩm bắt đầu từ vùng trồng, từ sử dụng vật tư nông nghiệp đúng quy định đến kiểm soát chăm sóc, thu hái.

Với mỳ gạo, nguyên liệu, nguồn nước, khu vực sản xuất phải bảo đảm vệ sinh; công đoạn phơi, sấy, đóng gói cần hạn chế nhiễm chéo. Tất cả các sản phầm phải kiểm soát nguyên liệu, vi sinh, phụ gia, nhiệt độ, thời hạn sử dụng và bảo quản…

Thực tế tại các chủ thể OCOP cho thấy, khi sản xuất được tổ chức theo quy trình, kiểm soát tốt nguyên liệu và các mối nguy về an toàn thực phẩm, sản phẩm có thêm điều kiện tiếp cận các kênh phân phối lớn.

Tại Hợp tác xã Nấm Tam Đảo, sản phẩm đông trùng hạ thảo được gắn với ứng dụng khoa học - kỹ thuật, liên kết tiêu thụ và kiểm soát nguồn đầu vào. Với măng Hòa Bình, quy trình xử lý, lên men, đóng gói, bảo quản theo hướng khép kín giúp sản phẩm truyền thống nâng cao độ ổn định, vệ sinh và thời hạn sử dụng. Một trường hợp cho thấy rõ vai trò của tiêu chuẩn an toàn thực phẩm là Công ty Cổ phần Ong Tam Đảo, xã Xuân Lãng. Doanh nghiệp có tới 4 sản phẩm được công nhận OCOP 5 sao. Theo lãnh đạo Công ty Cổ phần Ong Tam Đảo doanh nghiệp xác định kiểm soát an toàn thực phẩm và chất lượng sản phẩm là yếu tố then chốt.

Đảm bảo chất lượng sản phẩm mang lại niềm tin cho người tiêu dùng đối với nông sản OCOP của Phú Thọ. (Ảnh: BPT).

Năm 2023, HONECO được Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế cấp chứng nhận Nhà máy đạt chuẩn GMP; đồng thời được SGS cấp chứng nhận FSSC 22000. Năm 2024, doanh nghiệp tiếp tục được Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ cấp chứng nhận.

Theo bộ tiêu chí OCOP, sản phẩm được đánh giá trên các nhóm nội dung về sản phẩm và sức mạnh cộng đồng, khả năng tiếp thị, chất lượng sản phẩm. Đối với nhóm thực phẩm, chất lượng không chỉ thể hiện ở hương vị, cảm quan hay tính đặc trưng, mà còn gắn với yêu cầu về an toàn thực phẩm, công bố chất lượng, truy xuất nguồn gốc, hướng dẫn sử dụng và khả năng đáp ứng yêu cầu của thị trường. Do đó, được công nhận OCOP 5 sao không phải là điểm kết thúc. Các chủ thể phải tiếp tục duy trì chất lượng sau khi được công nhận.

Giấy chứng nhận OCOP có thời hạn; khi hết thời hạn, sản phẩm phải được đánh giá, phân hạng lại nếu tiếp tục sử dụng chứng nhận. Trường hợp gian lận hồ sơ, vi phạm chất lượng, an toàn thực phẩm hoặc không còn duy trì hoạt động sản xuất, giấy chứng nhận có thể bị thu hồi.

Tại Phú Thọ, ngành Nông nghiệp và Môi trường đã hỗ trợ tổ chức, cá nhân, hợp tác xã và doanh nghiệp áp dụng VietGAP, VietGAHP, HACCP, ISO. Năm 2026, Chi cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường Phú Thọ hỗ trợ 20 mô hình, cơ sở tham gia tư vấn, đánh giá chứng nhận; trong đó có mô hình trồng trọt, chăn nuôi, chế biến từ động vật, thực vật và chế biến giò, chả. Không chỉ sản phẩm 5 sao, yêu cầu về an toàn thực phẩm cũng đang được đặt ra với sản phẩm OCOP ở các hạng thấp hơn.

Theo lãnh đạo UBND xã Minh Đài cho biết, xã hiện có 7 sản phẩm đã được công nhận OCOP, đều đạt hạng 3 sao, thuộc 4 chủ thể. Mặc dù vậy, muốn sản phẩm OCOP phát triển bền vững, việc hỗ trợ các chủ thể cần chuyển mạnh từ hoàn thiện mẫu mã, hồ sơ sang nâng cao năng lực kiểm soát chất lượng.

Trọng tâm là củng cố vùng nguyên liệu an toàn, tăng liên kết giữa người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp; đầu tư nhà xưởng, kho bảo quản, kiểm nghiệm định kỳ, đồng thời cập nhật mã QR, dữ liệu vùng nguyên liệu, chứng nhận chất lượng để phục vụ truy xuất. Còn theo lãnh đạo Chi cục Phát triển nông thôn tỉnh Phú Thọ, để phát triển vùng nguyên liệu và sản phẩm OCOP theo hướng bền vững cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp: Đầu tư nông nghiệp công nghệ cao; liên kết sản xuất – tiêu thụ theo chuỗi giá trị; doanh nghiệp ký hợp đồng bao tiêu ổn định;

Bên cạnh đó rà soát, quy hoạch lại quỹ đất phù hợp từng vùng; tăng cường vai trò kết nối của Nhà nước, doanh nghiệp, nhà khoa học và nông dân. Đây chính là nền tảng giúp sản xuất phát triển bền vững, hạn chế rủi ro và nâng cao chất lượng sản phẩm. Công tác hậu kiểm cũng cần được tăng cường, nhất là với nhóm thực phẩm chế biến, sản phẩm lên men, sản phẩm có thời hạn sử dụng dài hoặc lưu thông trên nhiều kênh.

Việc gắn an toàn thực phẩm với phát triển sản phẩm OCOP đang tạo thêm động lực để Phú Thọ nâng cao giá trị nông sản và đặc sản địa phương. Khi chất lượng được bảo đảm, nguồn gốc rõ ràng và quy trình sản xuất ngày càng minh bạch, người tiêu dùng sẽ có thêm cơ sở để lựa chọn và tin tưởng sản phẩm OCOP. Đây cũng là điều kiện quan trọng để các chủ thể sản xuất xây dựng thương hiệu lâu dài, thay vì chỉ tập trung vào sản lượng từ đí góp phần nâng cao chất lượng OCOP, mở rộng thị trường tiêu thụ và đưa ngày càng nhiều sản phẩm đặc trưng Phú Thọ đến với người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh.

Nguồn:Phú Thọ: Siết chặt an toàn thực phẩm tạo đà cho OCOP vươn xa