Tại tỉnh Quảng Ngãi, diện tích sản xuất muối hàng năm trên địa bàn tỉnh dao động từ 80 - 100 ha, sản lượng muối hàng năm thường đạt khoảng từ 4.500 tấn - 7.030 tấn. Tại phường Sa Huỳnh có 587 hộ làm muối, diện tích trung bình mỗi hộ 0,17 ha, với 1.157 lao động tham gia sản xuất muối; có 03 HTX sản xuất, chế biến muối, các HTX sản xuất muối theo dõi, quản lý hệ thống kênh, rạch dẫn nước biển vào đồng muối phục vụ sản xuất cho diêm dân, triển khai cho diêm dân sản xuất muối theo kế hoạch.

Địa phương đã hỗ trợ diêm dân nhân rộng mô hình sản xuất muối sạch kết tinh trên nền lót bạt HDPE. Trong những năm gần đây, các doanh nghiệp chế biến tại địa phương đã thu mua muối của diêm dân để chế biến tạo ra những sản phẩm có giá trị gia tăng cao như: muối tre, muối rong biển, muối ớt, muối tiêu, muối bọt, hoa muối,… giá trị tăng gấp nhiều lần so với giá muối nguyên liệu. Một số sản phẩm muối và các sản phẩm chế biến từ muối đã được chứng nhận OCOP 3 sao, 4 sao từng bước mở rộng thị trường tiêu thụ trong và ngoài tỉnh.

Tuy nhiên, hạ tầng phục vụ cho sản xuất chưa hoàn thiện: Hệ thống kênh mương cấp, thoát nước, giao thông nội đồng phục vụ cho nghề làm muối bị hư hỏng, sạt lở sau mùa mưa, bão gây khó khăn cho việc điều tiết nước, vận chuyển muối; thiếu kinh phí đầu tư sửa chữa, khắc phục cơ sở hạ tầng sản xuất muối. Hiện chưa có kho dự trữ muối quy mô lớn. Diêm dân phải che bạt tạm tại đồng, dẫn đến thất thoát và bị thương lái ép giá khi vào mùa mưa.

Bên cạnh đó, diện tích đất sản xuất cho từng hộ diêm dân nhỏ lẻ, phân tán, gây trở ngại cho việc áp dụng cơ giới hóa đồng bộ Mối liên kết giữa các doanh nghiệp chế biến tại địa phương với diêm dân Sa Huỳnh còn hạn chế; nguồn nguyên liệu sản xuất công nghiệp vẫn phải nhập từ tỉnh ngoài.

Trước tình hình trên, tỉnh Quảng Ngãi đặt mục tiêu đến năm 2030: Diện tích tích muối ổn định 100 ha, sản lượng muối đạt trên 5.800 tấn/năm. Trong đó, 100% diện tích sản xuất muối sạch; ứng dụng khoa học, công nghệ trong sản xuất, chế biến muối và xây dựng mạng lưới thị trường tiêu thụ muối ổn định và đảm bảo có lãi. Đa dạng hóa các sản phẩm từ muối, xây dựng và phát triển mô hình phát triển nghề muối gắn với du lịch nông thôn.

Tỉnh Quảng Ngãi chú trọng hoàn thiện cơ sở hạ tầng hướng tới mục tiêu phát triển ngành muối bền vững.

Trong đó, đặc biệt chú trọng hoàn thiện cơ sở hạ tầng, hoàn chỉnh hệ thống giao thông nội đồng tại vùng sản xuất, để đảm bảo vận chuyển hàng hóa thông suốt. Xây dựng hệ thống đê bao, thủy lợi kết hợp với giao thông nhằm đảm bảo thuận lợi nhất cho sản xuất và vận chuyển sản phẩm muối.

Sửa chữa, nâng cấp và xây dựng hoàn chỉnh hệ thống đê biển, hệ thống kênh mương, cống đầu mối lấy nước biển vào ruộng; hệ thống kênh mương tiêu thoát nước ngọt ra biển, nhằm phát huy hết năng lực thiết kế và nâng cao khả năng phục vụ của công trình để phục vụ sản xuất. Tiến hành cải tạo các kênh cấp nước, nâng cao trình các khu vực có diện tích trũng thấp, kiên cố hóa mương dẫn nước chạt, nền ô kết tinh ruộng muối,... để đảm bảo thuận lợi trong sản xuất.

Tăng cường công tác tuyên truyền, vận động để nâng cao nhận thức của người dân trong việc tham gia xây dựng, sử dụng, sửa chữa, bảo quản nhằm tăng tuổi thọ công trình và phát huy hiệu quả cao nhất; Tăng cường công tác tập huấn kỹ thuật, xây dựng các mô hình trình diễn để người dân có điều kiện tiếp cận học tập kinh nghiệm và áp dụng trong thực tiễn sản xuất.

Đẩy mạnh nghiên cứu xây dựng mô hình và chuyển giao công nghệ trong lĩnh vực sản xuất, chế biến muối theo hướng thích ứng với biến đổi khí hậu. Đẩy mạnh ứng dụng cơ giới hóa trong các công đoạn bơm nước chạt vào ô kết tinh, vận chuyển muối từ ruộng đến kho bảo quản và từng bước tiến đến cơ giới hóa toàn bộ trong các công đoạn sản xuất, thu hoạch và chế biến muối; phủ bạt che mưa trên toàn bộ ô kết tinh ruộng muối để tránh thiệt hại do mưa

Quảng Ngãi đẩy mạnh công tác dồn điền đổi thửa, chỉnh trang đồng ruộng hình thành vùng sản xuất tập trung để có điều kiện ứng dụng tiến bộ kỹ thuật và áp dụng cơ giới hóa trong một số công đoạn sản xuất nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, giảm nhẹ sức lao động và giảm chi phí sản xuất để đến năm 2030 hoàn thành chỉnh trang toàn bộ diện tích sản xuất muối có ô kết tinh phân tán hiện nay thành vùng sản xuất có ô kết tinh tập trung, lót bạt HDPE trên nền ô kết tinh và kiểm soát chất lượng sản phẩm muối./.

Nguồn: Quảng Ngãi hoàn thiện cơ sở hạ tầng phục vụ phát triển ngành muối