Theo Sở Nông nghiệp và Nông nghiệp Quảng Ngãi, trong quá trình phát triển kinh tế-xã hội, tình trạng ô nhiễm môi trường tiếp tục diễn biến phức tạp, chất lượng môi trường ở một số nơi suy giảm mạnh, ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống, sức khỏe của người dân. Ðể khắc phục tình trạng này, ngành nông nghiệp và môi trường, chính quyền các địa phương cần triển khai đồng bộ các giải pháp, trong đó cần chú trọng công tác quan trắc môi trường.

Triển khai quan trắc đối với môi trường đất, tại 12/12 điểm quan trắc năm 2025 cho thấy: Tất cả các thông số nằm trong giới hạn cho phép của quy chuẩn. So với năm 2024, môi trường đất có xu hướng được cải thiện đối với các chỉ số kim loại nặng như Asen, Cadmi và Kẽm (tại khu vực công nghiệp/bãi rác). Tuy nhiên, sự gia tăng cục bộ của thông số Chì (Pb) tại một số điểm công nghiệp (D7, D11) và sự gia tăng của Đồng (Cu), Kẽm (Zn) trong đất canh tác nông nghiệp so với năm 2023

Qua quan trắc cho thấy, chất lượng nguồn nước mặt trên địa bàn tỉnh bị ô nhiễm chủ yếu bởi các thông số hữu cơ như COD, BOD520 và Coliform. Tuy nhiên, chất lượng nước mặt thuộc các sông và hồ trên địa bàn tỉnh quan trắc kết quả tương đối tốt, hầu hết các thông số đặc trưng đều nằm trong giới hạn cho phép chất lượng nước dưới đất tại 21/39 vị trí quan trắc đã bị ô nhiễm Coliform, 9/39 vị trí quan trắc bị ô nhiễm E.Coli.

Việc kiểm soát hiệu quả các nguồn thải góp phần ngăn ngừa nguy cơ ô nhiễm môi trường.

Với chất lượng nước biển ven bờ tại 16/21 vị trí quan trắc (vùng nuôi trồng thủy sản, vùng bãi tắm và các nơi khác) các thông số quan trắc nằm trong giới hạn cho phép của quy chuẩn, tuy nhiên có 5/21 vị trí quan trắc có các thông số quan trắc vượt giới hạn cho phép của quy chuẩn.

Tại tỉnh Quảng Ngãi, nhiều cụm công nghiệp, làng nghề đầu tư hạ tầng kỹ thuật bảo vệ môi trường chưa đồng bộ; chưa có hệ thống thu gom xử lý nước thải tập trung…Một số địa phương, đơn vị chưa xây dựng phương án bảo vệ môi trường cụm công nghiệp theo quy định; chưa thực hiện nghiêm việc quan trắc, giám sát chất lượng môi trường không khí, khí thải, nước thải;

Bên cạnh đó, một số bãi tập kết rác thải nằm gần khu dân cư ở gây ô nhiễm môi trường khiến các hộ dân bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Công tác thu gom, xử lý chất thải ở địa bàn nông thôn, vùng sâu, vùng xa còn gặp khó khăn. Chưa có giải pháp quản lý và xử lý bao gói thuốc bảo vệ thực vật, quản lý lượng chất thải nguy hại phát sinh tại các cơ sở sản xuất nhỏ, lẻ... thực tế này đòi hỏi công tác quan trắc cần được đẩy mạnh triển khai để chủ động phương án bảo vệ môi trường.

Trong thời gian tới, tỉnh tiếp tục xây dựng phương án về điểm, thông số, tần suất quan trắc chất lượng môi trường đất, nước, không khí tại các lưu vực sông và hồ liên tỉnh, các vùng kinh tế trọng điểm, khu vực tập trung nhiều nguồn thải, có nguồn thải lớn tác động liên tỉnh, quan trắc môi trường xuyên biên giới và chương trình quan trắc đa dạng sinh học để đánh giá hiện trạng và theo dõi diễn biến chất lượng môi trường, kịp thời cung cấp thông tin, dữ liệu và nâng cao năng lực cảnh báo, dự báo chất lượng môi trường phục vụ công tác quản lý và công khai thông tin tới cộng đồng phù hợp với điều kiện kinh tế xã hội của tỉnh,

Quảng Ngãi sẽ xây dựng mạng lưới quan trắc môi trường khoa học, phù hợp với hiện trạng phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, theo kịp quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội các địa phương, quy hoạch các ngành; đảm bảo theo các quy dịnh hiện hành của pháp luật. Từng bước đồng bộ, thống nhất mạng lưới quan trắc môi trường của tỉnh với mạng lưới quốc gia.

Số lượng điểm, tần suất và thông số quan trắc đảm bảo theo quy định, đáp ứng cho mục đích quản lý nhà nước, đánh giá hiện trạng môi trường của tỉnh và quốc gia; đầu tư nâng cao năng lực phòng thí nghiệm, phân tích môi trường và hệ thống quản lý số liệu, dữ liệu quan trắc môi trường. Thiết kế hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về quan trắc môi trường tỉnh, xây dựng cơ chế điều phối, chia sẻ thông tin quan trắc môi trường giữa các mạng lưới/chương trình quan trắc.

Thực hiện liên kết mạng lưới, cơ sở dữ liệu, số liệu quan trắc môi trường của tỉnh với mạng lưới, cơ sở dữ liệu, số liệu quan trắc môi trường quốc gia và kết nối mạng lưới quan trắc môi trường cấp vùng; Tăng cường năng lực cho hoạt động quan trắc nhằm đáp ứng được các yêu cầu ngày càng cao của hoạt động quan trắc, giám sát theo diễn biến chất lượng, động thái môi trường theo từng giai đoạn.

Tại các vùng nuôi trồng thủy sản công tác quan trắc chất lượng nguồn nước đẩy mạnh triển khai.

Đối với môi trường nước mặt (sông, suối, hồ): Tổng số điểm quan trắc môi trường nước mặt là 53 điểm tập trung ở dọc các tuyến sông, gần các điểm xả thải của một số khu, cụm công nghiệp, công ty, nhà máy sản xuất, nước thải làng nghề, nước thải chăn nuôi từ các trang trại và nước thải sinh hoạt của các khu dân cư, một số hồ lớn, một số điểm ao, hồ, kênh, ngòi trong khu dân cư,..

Tổng số điểm quan trắc môi trường nước dưới đất là 54 điểm. Các điểm quan trắc này tập trung ở đô thị, vùng chịu tác động bởi bãi rác, nghĩa trang; vùng nông nghiệp - nông thôn, vùng du lịch; công nghiệp; làng nghề, nuôi trồng thủy sản. Giai đọan 2026-2030: 21 vị trí, gồm vùng nuôi trồng thủy sản (05 vị trí); vùng bãi tắm (04 vị trí); Các nơi khác (12 vị trí).

Trên địa bàn tỉnh duy trì 03 trạm quan trắc nước biển ven bờ tự động, liên tục tại Vịnh Việt Thanh và Vịnh Dung Quất thuộc Khu kinh tế Dung Quất để theo dõi, giám sát chất lượng nước biển ven bờ tại những vị trí tiếp nhận nước thải sau xử lý của nhà máy giấy và bột giấy VNT19, nước làm mát của Nhà máy Lọc dầu Dung Quất, nước thải từ nhà máy Công nghiệp nặng Doosan.

Quan trắc môi trường không khí xung quanh, tiếng ồn với 71 vị trí tại các Khu đô thị; du lịch; Khu công nghiệp; Khu giao thông; Quan trắc môi trường đất: Tổng số điểm quan trắc môi trường đất là 21 điểm. Các điểm quan trắc này gồm: Khu vực chịu tác động bởi hoạt động nông nghiệp, hoạt động bãi rác và hoạt động công nghiệp.

Cùng với việc triển khai đồng bộ giải pháp trong quản lý, công tác quan trắc môi trường giữ vai trò quan trọng cung cấp dữ liệu xác thực về tình hình môi trường trên địa bàn, qua đó giúp địa phương chủ động cập nhật, xây dựng phương án kiểm soát, bảo vệ môi trường hiệu quả./.

Nguồn: Quảng Ngãi tăng cường quan trắc môi trường, kiểm soát nguy cơ ô nhiễm