Hiện nay, việc nâng cao nhận thức cộng đồng trong bảo vệ môi trường và gìn giữ cảnh quan đang được xã Nam Gianh triển khai đồng bộ, hiệu quả. Chính quyền địa phương phối hợp với các tổ chức đoàn thể đẩy mạnh tuyên truyền thông qua nhiều hình thức như họp dân, loa truyền thanh, hoạt động ngoại khóa và các phong trào tình nguyện. Nội dung tuyên truyền tập trung vào việc phân loại rác thải, hạn chế sử dụng túi ni-lông, giữ gìn vệ sinh đường làng, ngõ xóm và bảo vệ nguồn nước.

Bên cạnh đó, các mô hình như “tuyến đường xanh – sạch – đẹp”, “ngày Chủ nhật xanh” được duy trì thường xuyên, thu hút đông đảo người dân tham gia. Nhờ đó, nhận thức của cộng đồng đã có sự chuyển biến rõ rệt, nhiều hộ gia đình chủ động cải tạo khuôn viên, trồng cây xanh, thu gom rác đúng nơi quy định.

Những thay đổi tích cực này không chỉ góp phần cải thiện môi trường sống mà còn tạo nên diện mạo nông thôn khang trang, sạch đẹp hơn. Theo đại diện Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) xã Nam Gianh, phát huy vai trò của hội viên, phụ nữ (HVPN) trong công tác BVMT, những năm qua, Hội LHPN xã đã có nhiều cách làm, mô hình hay, sáng tạo, mang lại hiệu quả thiết thực.

Địa phương đẩy mạnh triển khai các mô hình bảo vệ môi trường. (Ảnh: ĐV).

Cụ thể, Hội đã chú trọng lồng ghép tuyên truyền các nội dung công tác hội gắn với BVMT tới hội viên thông qua các buổi sinh hoạt chi hội, trên mạng xã hội... Vì vậy, 22/22 chi hội đều tổ chức cho HVPN tham gia vệ sinh đường làng, ngõ xóm, trồng và chăm sóc tuyến đường hoa để BVMT. Cùng với đó, phong trào “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch”, trong đó các tiêu chí “3 sạch” (sạch nhà, sạch ngõ, sạch bếp) được triển khai đồng bộ, hiệu quả, tạo sự chuyển biến về nhận thức, hành động của mỗi cán bộ, HVPN, góp phần giữ gìn vệ sinh môi trường, tạo cảnh quan sạch, đẹp.

Đến nay, tỉ lệ hộ gia đình đạt tiêu chí “5 không, 3 sạch” trên địa bàn đạt trên 90%. Mô hình “Tuyến đường xanh - sạch - đẹp” tiếp tục được duy trì và mở rộng, trong năm 2025, các chi hội đã trồng mới được 654 cây xanh, góp phần tích cực vào công tác BVMT, xây dựng NTM nâng cao, khu dân cư NTM kiểu mẫu.

Cùng với đó, mô hình “Ngôi nhà xanh” được các chi hội duy trì hoạt động hiệu quả. “Ngôi nhà xanh” được thiết kế bằng khung sắt, có mái che bằng tôn, xung quanh quây lưới, được đặt ở vị trí phù hợp, thuận lợi cho người dân bỏ rác tái chế.

Mô hình tuy nhỏ nhưng tạo sức lan tỏa trong cộng đồng, góp phần làm thay đổi nhận thức cũng như thói quen của cán bộ, HVPN và người dân đối với việc giữ gìn, BVMT. Phát huy vai trò xung kích, tình nguyện của tuổi trẻ, nhiều năm qua, đoàn viên thanh niên xã Nam Gianh đã thực hiện nhiều giải pháp, tạo chuyển biến thực chất, rõ nét trong công tác BVMT tại địa phương.

Hoạt động BVMT được tổ chức thường xuyên thông qua việc đăng ký, đảm nhận các công trình, phần việc thanh niên; các đợt hoạt động cao điểm, như: Ngày thứ 7 tình nguyện, ngày chủ nhật xanh, tháng Thanh niên, ngày Môi trường thế giới... Ngoài ra, các cơ sở Đoàn cũng tích cực đẩy mạnh tuyên truyền cho đoàn viên, thanh niên nêu cao ý thức giữ gìn, BVMT thông qua việc tiết kiệm các nguồn tài nguyên, phân loại rác, bỏ rác đúng nơi, trồng cây xanh, tạo cảnh quan môi trường xanh, sạch, đẹp...

Thông tin từ UBND xã Nam Gianh, thời gian qua, các đơn vị, địa phương đã thực hiện tốt công tác thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải sinh hoạt, chất thải rắn y tế nguy hại trên địa bàn; tỉ lệ hộ dùng nước sạch và hợp vệ sinh đến nay đạt khoảng 98%.

Công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân có hành vi khai thác, vận chuyển, kinh doanh và tập kết tài nguyên, khoáng sản trái phép trên địa bàn được đẩy mạnh. Trong năm 2025, xã đã tổ chức 6 đợt kiểm tra, thực hiện việc ký cam kết đối với 4 cơ sở có bãi tập kết vật liệu xây dựng, 6 phương tiện đò hút cát trên địa bàn xã. Theo Đại diện pphòng Kinh tế xã Nam Gianh, sau sáp nhập, địa bàn rộng, dân số đông nên việc tổ chức phân loại, thu gom rác thải được địa phương đặc biệt quan tâm.

Bảo vệ môi trường xanh, sạch là mục tiêu chung của toàn tỉnh Quảng Trị trong giai đoạn tiếp theo.

Các tổ chức chính trị-xã hội thường xuyên đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động người dân thực hiện tốt công tác BVMT, đặc biệt là việc phân loại, xử lý rác thải. Bên cạnh những thuận lợi, việc BVMT vẫn còn một số những hạn chế, đơn cử như tình trạng rác thải tại các điểm công cộng, nhất là khu vực chợ và hệ thống mương thủy lợi nội đồng vẫn còn tồn đọng, gây ảnh hưởng đến tưới tiêu sản xuất.

Đây là vấn đề mà UBND xã đang tập trung chỉ đạo, tìm giải pháp xử lý dứt điểm trong thời gian tới. Bên cạnh đó, xã sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân tích cực tham gia BVMT; nhân rộng các mô hình phân loại rác thải, BVMT; phối hợp cùng với các đoàn kiểm tra về công tác vệ sinh môi trường đối với hoạt động của các đơn vị sản xuất trên địa bàn, bảo đảm phát triển kinh tế đi đôi với BVMT.

Cùng với đó, UBND xã Nam Gianh triển khai thực hiện nghiêm túc Quyết định số 20/2026/QĐ-UBND của UBND tỉnh Quảng Trị về Quy định chi tiết một số nội dung của luật bảo vệ môi trường trên địa bàn.

Quyết định số 20/2026/QĐ-UBND nhấn mạnh bảo vệ môi trường nông thôn như hình thành và hoàn thiện các phương thức thu gom chất thải rắn sinh hoạt phù hợp với từng địa phương; đầu tư hạ tầng điểm tập kết, trạm trung chuyển hợp lý; trang bị phương tiện lưu chứa rác tại khu vực công cộng đảm bảo thuận tiện, thân thiện môi trường và mỹ quan.

Các cụm dân cư nông thôn cần có hệ thống thoát nước đồng bộ, khuyến khích trồng cây xanh, gắn xây dựng cảnh quan với phát triển du lịch và đời sống văn hóa. Việc bảo vệ môi trường nông thôn được lồng ghép trong xây dựng nông thôn mới theo quy định pháp luật.

Các hoạt động xử lý chất thải, xây dựng hạ tầng thu gom, xử lý rác và nước thải được triển khai đồng bộ, có hỗ trợ kinh phí theo quy định. Bao gói thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng được thu gom, vận chuyển và xử lý đúng quy trình chất thải nguy hại…

Nâng cao nhận thức cộng đồng trong bảo vệ môi trường và cảnh quan tại xã Nam Gianh nói riêng và trên toàn tỉnh Quảng Trị nói chung đã mang lại những kết quả đáng ghi nhận. Khi nhận thức được chuyển hóa thành hành động cụ thể, bền vững, xã Nam Gianh sẽ ngày càng tiến gần hơn đến mục tiêu xây dựng nông thôn mới xanh – sạch – đẹp, góp phần phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân địa phương.

Nguồn:Quảng Trị: Nâng cao nhận thức cộng đồng trong bảo vệ môi trường, cảnh quan