Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (Vasep), trong tháng 1 và tháng 2/2026, kim ngạch xuất khẩu thủy sản đạt 1,7 tỷ USD, tăng 20% so với cùng kỳ. Tôm và cá tra tiếp tục là hai mặt hàng chủ lực, đóng vai trò “đầu kéo” về doanh số.

Đáng chú ý, xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc và Hồng Kông tăng mạnh 54%, đạt 513 triệu USD, chiếm khoảng 30% tổng kim ngạch và trở thành thị trường dẫn dắt tăng trưởng. Nhật Bản đứng thứ hai với 233 triệu USD, tăng 5%; Hàn Quốc đạt 114 triệu USD, tăng 3%. Ngược lại, xuất khẩu sang Mỹ giảm 3%, còn 209 triệu USD.

Xuất khẩu thủy sản tăng 20%, nhờ Trung Quốc, nhưng gặp khó tại thị trường Mỹ.

Xét theo cơ cấu mặt hàng, tôm đạt kim ngạch 690 triệu USD, chiếm hơn 40% tổng xuất khẩu, tăng 20%. Cá tra đạt 331 triệu USD, tăng 28%. Cá ngừ giữ ổn định ở mức 129 triệu USD, trong khi mực và bạch tuộc đạt 111 triệu USD, tăng 28%. Các nhóm sản phẩm khác như cua ghẹ, nhuyễn thể cũng ghi nhận mức tăng hai con số, từ 21-39%.

Dù thị trường Mỹ sụt giảm, ngành thủy sản vẫn duy trì tăng trưởng nhờ sự bù đắp từ các thị trường khác, đặc biệt là Trung Quốc. Với riêng mặt hàng tôm, xuất khẩu sang Trung Quốc và Hồng Kông đạt 309 triệu USD, tăng 58%, chiếm tới 45% tổng kim ngạch. Trong khi đó, xuất khẩu tôm sang Mỹ giảm mạnh 22%, xuống gần 60 triệu USD.

EU tiếp tục là thị trường ổn định với mức tăng 28%, trong khi xuất khẩu sang Nhật Bản gần như đi ngang và Hàn Quốc giảm 14%. Diễn biến này cho thấy trục tăng trưởng của ngành tôm đang dịch chuyển rõ rệt sang Trung Quốc và EU.

Một điểm sáng nổi bật là sự bứt phá của tôm hùm, với kim ngạch xuất khẩu đạt 259 triệu USD, tăng 65% so với cùng kỳ. Trong đó, tôm hùm xanh chiếm 206 triệu USD, tăng 32%; các loại tôm hùm khác tăng đột biến, góp phần quan trọng vào đà tăng chung và lý giải cho sự tăng trưởng mạnh của thị trường Trung Quốc.

Ở nhóm cá tra, Trung Quốc, Mỹ và Brazil là ba thị trường nhập khẩu lớn nhất, đóng góp gần 50% tổng kim ngạch 331 triệu USD. Với cá ngừ, Mỹ vẫn là thị trường lớn nhất nhưng kim ngạch giảm 15%, phản ánh những rủi ro từ chính sách nhập khẩu khi một số sản phẩm có thể bị hạn chế từ đầu năm 2026.

Trong khi đó, cá rô phi ghi nhận mức tăng trưởng đột biến 242%, đạt 23 triệu USD, với Brazil tiếp tục là thị trường tiêu thụ chính.

Bên cạnh những tín hiệu tích cực, áp lực đối với ngành thủy sản đang gia tăng, đặc biệt từ thị trường Mỹ. Thuế chống bán phá giá cao, cùng với việc siết chặt các tiêu chuẩn kỹ thuật như kiểm soát kháng sinh, truy xuất nguồn gốc và cơ chế cảnh báo nhập khẩu, đang tạo thêm rào cản cho doanh nghiệp.

Ngoài ra, căng thẳng tại Trung Đông khiến chi phí logistics leo thang mạnh. Phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh trong vận tải biển tăng đột biến, có trường hợp tăng hơn 1.000%, kéo theo cước vận tải và phụ phí tăng cao, làm gia tăng rủi ro chậm giao hàng và thu hẹp biên lợi nhuận, đặc biệt với các tuyến đi châu Âu, Trung Đông và Bắc Phi.

Những yếu tố này cho thấy, dù duy trì được đà tăng trưởng, ngành thủy sản Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều thách thức lớn trong bối cảnh thị trường toàn cầu biến động phức tạp.

Nguồn:Xuất khẩu thủy sản tăng 20% nhờ Trung Quốc, gặp khó ở Mỹ