Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 15 luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 15 luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường gồm 17 điều, được thông qua tại kỳ họp với đa số đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, thể hiện sự thống nhất cao. Luật được ban hành nhằm mục đích thể chế hoá để kịp thời thực hiện chủ trương của Đảng về đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy, tổ chức chính quyền 2 cấp; phân quyền, phân cấp; đơn giản hoá thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh; kịp thời xử lý các bất cập, điểm nghẽn do quy định pháp luật, vấn đề phát sinh từ thực tiễn quản lý nhà nước trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, phù hợp với yêu cầu thực tiễn, giải phóng nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội.

Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 15 luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường tại Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng cho biết, việc xây dựng dự án Luật lần này chỉ tập trung điều chỉnh, khu trú xử lý ba nhóm nội dung chính về sắp xếp tổ chức bộ máy, cải cách thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh và xử lý những điểm nghẽn đã chín, đã rõ.

Với các vướng mắc, bất cập khác, Chính phủ thấy rằng cần có thời gian để tổng kết thực tiễn, đánh giá tác động đầy đủ và sẽ đề xuất sửa đổi trong giai đoạn 2026 - 2030. Theo kế hoạch, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ đề xuất sửa đổi bổ sung tổng thể 14 dự án luật trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, giai đoạn 2026 - 2030. Trong đó, sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường và Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo ngay trong năm 2026.

Một số đại biểu đề nghị cân nhắc việc bỏ yếu tố nhạy cảm về môi trường đối với tiêu chí đất chuyên trồng lúa nước từ 2 vụ trở lên và di dân tái định cư tại Luật Bảo vệ môi trường, Chính phủ đã tiếp thu ý kiến đại biểu theo hướng tiếp tục giữ tiêu chí di dân tái định cư như quy định tại Luật Bảo vệ môi trường hiện hành.

Đối với tiêu chí đất chuyên trồng lúa từ 2 vụ trở lên, Chính phủ cho rằng không cần thiết quy định tại Luật Bảo vệ môi trường. Việc bỏ tiêu chí này trong dự thảo Luật nhằm xử lý vướng mắc, cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính nhưng không ảnh hưởng đến an ninh lương thực và không tạo ra sự mâu thuẫn, thiếu đồng bộ với các luật có liên quan.

Về vấn đề bảo vệ, sử dụng tầng đất mặt của đất chuyên trồng lúa nước tại Luật Trồng trọt, một số ý kiến đề nghị cân nhắc việc bãi bỏ Điều 57 về sử dụng tầng đất mặt của đất chuyên trồng lúa nước. Bộ trưởng cho biết, thời gian qua, việc thực thi quy định về sử dụng tầng đất mặt của đất chuyên trồng lúa nước gặp nhiều khó khăn, vướng mắc, nhất là trong triển khai các dự án. Từ thực tiễn trên, 30/34 địa phương kiến nghị bỏ nội dung Điều 57 tại Luật Trồng trọt. Việc bãi bỏ quy định sử dụng tầng đất mặt của đất chuyên trồng lúa nước không làm ảnh hưởng đến việc bảo vệ đất trồng lúa. Việc bảo vệ đất trồng lúa đã được quy định chặt chẽ tại Luật Đất đai, Luật Đầu tư và các pháp luật khác có liên quan.

Về quy định không phải thực hiện trình tự, thủ tục chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác quy định tại Luật Lâm nghiệp. Một số đại biểu đề nghị cân nhắc quy định không phải thực hiện trình tự, thủ tục chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác nhưng phải thực hiện nộp tiền trồng rừng thay thế đối với diện tích rừng trồng sau khai thác trắng.

Bộ trưởng nhấn mạnh, theo quy định, diện tích rừng trồng sau khai thác trắng hoặc rừng trồng chưa đủ tiêu chí thành rừng không được thống kê vào hiện trạng rừng mà được thống kê tương tự như các loại đất trống quy hoạch cho đất nông nghiệp. Do vậy, diện tích này hiện nay không phải thực hiện quyết định chuyển mục đích sử dụng rừng mà chỉ thực hiện quyết định chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp sang mục đích khác.

Tuy nhiên, để nâng cao trách nhiệm của chủ đầu tư, dự thảo Luật đã quy định bắt buộc phải thực hiện nghĩa vụ nộp tiền trồng rừng thay thế để bảo đảm nguồn lực tiếp tục duy trì diện tích rừng, tỉ lệ che phủ rừng, thay thế cho diện tích đất nông nghiệp đã chuyển sang mục đích khác.

Ngoài ra, Chính phủ đã rà soát dự thảo Luật, đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, nhất là các luật, nghị quyết được Quốc hội xem xét tại kỳ họp này.

Nguồn: Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung 15 luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường