Theo Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự TP. Cần Thơ, sạt lở bờ sông và bờ biển là loại hình thiên tai gây thiệt hại lớn nhất cho địa phương từ đầu năm 2026 đến nay. Tính đến giữa tháng 7/2026, toàn thành phố ghi nhận 232 điểm sạt lở với tổng chiều dài khoảng 13,87km. Tình trạng này tác động trực tiếp đến 32 căn nhà (trong đó 11 căn bị hư hỏng hoàn toàn) và tàn phá nhiều tuyến giao thông nông thôn.

Theo khảo sát thực địa từ Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố tại xã Cù Lao Dung, tình trạng sạt lở tại khu vực ấp Nguyễn Tăng đang ở mức báo động. Tuyến bờ sông Hậu dài khoảng 2.000m, nằm tiếp giáp cửa biển Trần Đề (đối diện Cảng cá Trần Đề) đã bị sạt lở nghiêm trọng, làm mất hoàn toàn dải rừng phòng hộ phía ngoài đê.

Không chỉ ở các vùng ven bờ sông lớn, sạt lở cũng diễn ra tại các vùng nội đồng. Chỉ trong hơn nửa năm 2026, xã Đại Hải đã ghi nhận tới 17 điểm sạt lở bờ sông, kênh rạch, trong đó có 3 điểm đặc biệt nghiêm trọng. Trong đó, báo động là tình trạng sạt lở tại tuyến đường tỉnh 932C, trục giao thông huyết mạch kết nối khu vực Mang Cá với các vùng lân cận.

Tại xã Vĩnh Trinh, sạt lở cũng bất ngờ ập đến vào ngày 24/7 trên tuyến bờ sông Cái Sắn. Đoạn sạt lở dài 35m, ăn sâu vào bờ 15m đã ảnh hưởng trực tiếp đến 4 hộ dân liền kề. Theo Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự-Phòng, chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn xã Vĩnh Trinh, tổng giá trị thiệt hại ước tính ban đầu khoảng 2,48 tỷ đồng.

Tình trạng sạt lở bờ sông diễn biến phức tạp đòi hỏi các địa phương cần nâng cao năng lực chủ động ứng phó.

Không chỉ sạt lở bờ sông, khu vực ven biển Cần Thơ cũng đối mặt với nguy cơ bị biến mất diện tích đất rất lớn. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Cần Thơ, tuyến đê biển Đông dài hơn 50km đi qua các xã, phường Lai Hòa, Vĩnh Hải, Vĩnh Phước và Vĩnh Châu giữ vai trò quan trọng bảo vệ vùng dân cư và hạ tầng sản xuất. Tuy nhiên, áp lực từ biến đổi khí hậu và nước biển dâng khiến tình trạng xói lở diễn ra ngày càng khốc liệt.

Từ năm 2019 đến nay, đai rừng ven biển Lai Hòa đã bị thu hẹp khoảng 100m, trung bình mỗi năm biển xâm thực 20m. Hiện có khoảng 3km bờ biển bị sạt lở đặc biệt nghiêm trọng, đe dọa sinh kế nuôi trồng thủy sản, làm muối và trồng màu của hàng trăm hộ dân phía trong đê.

Trước tình hình sạt lở ngày càng diễn biến phức tạp, Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố đã đề nghị Sở Tài chính xem xét trình UBND thành phố bố trí hơn 1.513 tỷ đồng để triển khai 198 công trình, vị trí xử lý sạt lở bờ sông, bờ biển trên địa bàn. Trong tổng nhu cầu vốn trên, nhóm công trình xử lý sạt lở khẩn cấp do Chi cục Thủy lợi làm chủ đầu tư chiếm tỷ trọng lớn nhất với 8 công trình gồm 7 công trình xử lý sạt lở bờ sông và 1 công trình xử lý sạt lở bờ biển, có tổng mức đầu tư dự kiến 1.296 tỷ đồng.

Riêng năm 2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố đề nghị bố trí 467 tỷ đồng, phần còn lại khoảng 829 tỷ đồng dự kiến bố trí trong năm 2027. Ngoài ra, thành phố còn đề xuất hơn 217,7 tỷ đồng để xử lý 190 vị trí sạt lở giao các xã, phường làm chủ đầu tư, trong đó nhu cầu vốn năm 2026 là hơn 100,4 tỷ đồng.

Nhiều dự án kè chống sạt lở được đề xuất bố trí nguồn kinh phí triển khai.

Điển hình là dự án Kè chống sạt lở khẩn cấp phía bờ phải sông Trà Nóc (từ Rạch Cầu Cống đến rạch Gừa) tại phường Thới An Đông, dài 2.200m bằng kè bê tông nhằm bảo vệ an toàn giao thông và khu dân cư. Đây là công trình có tổng mức đầu tư dự kiến lớn nhất trong danh mục đề xuất với 320 tỷ đồng. Dự án trọng điểm tiếp theo là gia cố khẩn cấp sạt lở bờ sông Cái Sắn (từ kênh M đến giáp ranh tỉnh An Giang) tại xã Vĩnh Trinh, dài 2.500m bằng kè bêtông để bảo vệ tuyến giao thông và cộng đồng dân cư.

Tiếp đó là Dự án gia cố sạt lở khẩn cấp bờ biển đoạn từ giáp kè giảm sóng hiện hữu đến cống số 4 tại xã Lai Hòa. Đây là điểm sạt lở bờ biển duy nhất được đề xuất dự án khắc phục trong giai đoạn 2026-2027. Dự án có chiều dài 2.700m, áp dụng kè giảm sóng hai hàng cọc bêtông ly tâm ở giữa thả đá hộc nhằm ngăn xói mòn rừng phòng hộ, bảo vệ đê biển, tài sản và khu vực nuôi trồng thủy sản...

Trước đó, từ tháng 4/2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố, Quỹ Cộng đồng phòng tránh thiên tai đã thỏa thuận, ký kết tổ chức trồng 45ha cây ngập mặn, rừng phòng hộ tại bãi bồi ven biển, dọc kè giảm sóng ở ấp Prey Chóp B, xã Lai Hòa và khu vực Biển Dưới, phường Vĩnh Phước, phường Vĩnh Châu, xã Vĩnh Hải.

Tổng số lượng cây trồng là 270.900 cây mắm trắng - loại cây trồng phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu, đảm bảo tỷ lệ sống cao, chịu mặn tốt; có khả năng chắn sóng, chống xói lở, ổn định bãi bồi, phù hợp mục đích phòng hộ tại địa phương. Kế hoạch triển khai bao gồm: trồng rừng từ tháng 5 đến tháng 11/2026, trồng giặm trong giai đoạn 2026-2028, chăm sóc và bảo vệ kéo dài đến năm 2030.

Ngoài ra, theo Danh mục các dự án ưu tiên thực hiện giai đoạn 2026-2030 do Bộ Nông nghiệp và Môi trường quản lý, 3 địa phương ở vùng đồng bằng sông Cửu Long là Cà Mau, Vĩnh Long và TP. Cần Thơ sẽ được triển khai thực hiện Dự án xây dựng, củng cố, nâng cấp hệ thống đê biển Đông, đê biển Tây vùng. Dự án sẽ củng cố, nâng cấp 73,4km đê biển (mặt đê bằng bê tông nhựa, rộng 6-8m), 14 cống và 56,1km kè giảm sóng, tổng kinh phí khoảng 6.700 tỉ đồng. Các công trình góp phần bảo vệ bờ biển, rừng phòng hộ, sinh kế của người dân./.

Nguồn: Sạt lở gia tăng, Cần Thơ triển khai đồng bộ các giải pháp ứng phó