Trước những diễn biến ngày càng cực đoan của thời tiết, Sơn La triển khai đồng bộ các phương án phòng ngừa, ứng phó thiên tai với tinh thần không để bị động, bất ngờ. Tỉnh tập trung rà soát các khu vực có nguy cơ cao xảy ra lũ quét, sạt lở đất, ngập úng; kiểm tra, củng cố hệ thống hồ đập, công trình thủy lợi và hạ tầng giao thông trọng yếu.

Công tác dự báo, cảnh báo sớm được tăng cường, bảo đảm thông tin kịp thời đến người dân. Cùng với đó, các địa phương kiện toàn lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai; chuẩn bị đầy đủ vật tư, phương tiện, nhu yếu phẩm theo phương châm “bốn tại chỗ”.

Hoạt động tuyên truyền, hướng dẫn kỹ năng phòng tránh rủi ro cũng được đẩy mạnh nhằm nâng cao ý thức, trách nhiệm của cộng đồng. Thông qua việc xây dựng các kịch bản ứng phó sát với thực tế từng địa bàn, Sơn La quyết tâm giảm thiểu thấp nhất thiệt hại về người và tài sản khi thiên tai xảy ra.

Trước đó, vào năm 2025, thời tiết diễn biến cực đoan, phức tạp và gây thiệt hại nặng nề cho Sơn La. Trong đó, ảnh hưởng của hoàn lưu 4 cơn bão liên tiếp từ trung tuần tháng 7 đến đầu tháng 10 đã gây mưa lớn kéo dài, lũ ống, lũ quét và sạt lở đất nghiêm trọng tại nhiều địa phương. Đặc biệt, trận mưa lũ ngày 31/7 - 1/8/2025 kết hợp xả lũ thủy điện thượng nguồn sông Mã đã khiến mực nước sông Mã gây ngập úng, sạt lở dọc sông.

Lũ quét ở xã Chiềng Sơ, tỉnh Sơn La trong năm 2025. (Ảnh: BCP).

Theo đó, gây thiệt hại 4.294 ngôi nhà, phát sinh 10 điểm sạt lở nguy cơ cao ảnh hưởng đến 215 hộ dân; ghi nhận 13 người tử vong, 11 người bị thương. Thiệt hại 1.621 ha lúa; 1.075,5 ha cây trồng hàng năm và 558,8 ha cây trồng lâu năm bị hư hỏng.

Sụt taluy dương, sa bồi 977.224 m³, sạt lở taluy âm 2.481 m, hư hỏng 29.502 m² mặt đường, 132 cầu cống; hư hỏng 142 công trình thủy lợi, 24 công trình nước sinh hoạt. Ngoài ra, 79 điểm trường, 14 cơ sở y tế, hệ thống điện, viễn thông cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Tổng giá trị thiệt hại khoảng 1.289,6 tỷ đồng. Dự báo năm 2026, tình hình thiên tai tiếp tục diễn biến phức tạp, cực đoan do biến đổi khí hậu. Do đó, Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh đã chỉ đạo các địa phương xây dựng kế hoạch ứng phó với thiên tai, với tư duy chuyển từ 'ứng phó bị động' sang 'phòng ngừa chủ động', giảm thiểu tối đa thiệt hại do thiên tai gây ra, bảo vệ tính mạng, tài sản và ổn định đời sống nhân dân.

Theo Chi cục Thủy lợi và Tài nguyên nước, cho biết, rút kinh nghiệm từ thực tế, đơn vị đã tham mưu với UBND tỉnh và Sở Nông nghiệp và Môi trường chỉ đạo các địa phương kiện toàn Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự cấp xã, phường. Đồng thời, rà soát, đánh giá hiện trạng hồ, đập đã có dấu hiệu xuống cấp để triển khai tu sửa. Tập trung phòng ngừa chủ động, lồng ghép nguồn lực hiệu quả, tăng cường phối hợp liên ngành. Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh đã chỉ đạo các địa phương kiện toàn Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự các cấp theo Luật Phòng thủ dân sự 2023 và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; xây dựng quy chế hoạt động rõ ràng, phân công trách nhiệm cụ thể cho từng thành viên.

Đáng chú ý, HĐND tỉnh Sơn La ban hành Nghị quyết số 120/2025/NQ-HĐND ngày 17/7/2025 quy định mức hỗ trợ sản xuất nông nghiệp để khôi phục sản xuất vùng bị thiệt hại do thiên tai, dịch hại thực vật trên địa bàn tỉnh Sơn La.

Bên cạnh đó, tỉnh chỉ đạo đẩy nhanh Đề án sắp xếp, ổn định dân cư vùng nguy cơ cao lũ ống, lũ quét, sạt lở đất, ngập úng giai đoạn 2025-2030. Xây dựng phương án ứng phó theo cấp độ rủi ro và phương châm “4 tại chỗ” đối với từng loại hình thiên tai, ưu tiên vùng sâu, vùng xa, biên giới. Đẩy mạnh tuyên truyền bằng nhiều hình thức đa phương tiện; tập huấn kỹ năng cho người dân, đội xung kích.

Các địa phương tỉnh Sơn La chú trọng công tác tuyên truyền, 'phòng ngừa chủ động' nhằm giảm thiểu tối đa thiệt hại do thiên tai gây ra.

Lãnh đạo UBND xã Mường Cơi thông tin, ngay từ đầu năm, UBND xã đã chỉ đạo Phòng Kinh tế phối hợp cùng ban quản lý các bản tiến hành rà soát các vết nứt, đánh giá khả năng có thể xảy ra sạt lở đất ảnh hưởng đến khu dân cư; cắm biển cảnh báo sạt lở đất thông báo cho nhân dân các khu vực có nguy cơ sạt lở; tìm kiếm và bố trí sẵn nơi an toàn để bà con di dời khi có sự cố xảy ra trên địa bàn.

Bên cạnh đó, tại UBND xã Nậm Lầu cũng đã chủ động xây dựng kế hoạch ứng phó các loại hình thiên tai như lũ ống, lũ quét, sạt lở đất. Đồng thời, chỉ đạo các bản rà soát các điểm có nguy cơ sạt lở ảnh hưởng trực tiếp đến khu dân cư và báo cáo với UBND xã.

Lãnh đạo UBND xã Nậm Lầu, cho hay: UBND xã đã yêu cầu Ban CHQS xã, Công an xã cùng với các đoàn thể triển khai lực lượng sẵn sàng tham gia công tác ứng phó khi có sự cố xảy ra. Bên cạnh đó, còn yêu cầu các đơn vị thi công đẩy nhanh tiến độ xây dựng dự án bố trí sắp xếp dân cư chịu ảnh hưởng của thiên tai tại bản Tăng, giúp nhân dân nhanh chóng ổn định đời sống.

Chủ động phòng ngừa và sẵn sàng ứng phó thiên tai là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài của Sơn La trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét. Sự vào cuộc quyết liệt của cấp ủy, chính quyền các cấp cùng với tinh thần trách nhiệm của người dân đã tạo nên thế chủ động vững chắc trong công tác phòng, chống thiên tai.

Tuy nhiên, để đạt hiệu quả bền vững, địa phương xác định tiếp tục đầu tư nâng cấp hạ tầng phòng chống lũ, sạt lở; ứng dụng mạnh mẽ khoa học công nghệ trong dự báo, cảnh báo sớm; đồng thời tăng cường tập huấn, diễn tập thực tế cho lực lượng tại cơ sở.

Bên cạnh đó, mỗi người dân cần nâng cao ý thức tự bảo vệ, chủ động theo dõi thông tin thời tiết và tuân thủ hướng dẫn của cơ quan chức năng. Khi chính quyền và Nhân dân đồng lòng, chủ động từ sớm, từ xa, Sơn La sẽ từng bước hạn chế rủi ro, bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản và giữ vững ổn định đời sống, phát triển kinh tế - xã hội trước những tác động khó lường của thiên tai cũng như biến đổi khí hậu.

Nguồn:Sơn La: Sẵn sàng các phương án phòng chống thiên tai