Trước kia, ô nhiễm môi trường là vấn đề nan giải tại nhiều làng nghề ở tỉnh Bắc Ninh như Phong Khê, Văn Môn, Đa Hội, Đại Bái. Hoạt động sản xuất với quy mô lớn, công nghệ lạc hậu và việc xử lý chất thải chưa đáp ứng yêu cầu khiến khói bụi, nước thải và mùi hóa chất thường xuyên ảnh hưởng đến đời sống người dân. Nhiều tuyến kênh, mương từng trở thành những dòng sông chết do chịu tác động trực tiếp từ chất thải sản xuất.

Trước thực trạng đó, chính quyền địa phương đã triển khai nhiều biện pháp chấn chỉnh, xử lý các cơ sở vi phạm, từng bước lập lại trật tự trong hoạt động sản xuất tại các làng nghề. Nhiều cơ sở gây ô nhiễm nghiêm trọng đã dừng hoạt động hoặc di dời tới các khu công nghiệp, cụm công nghiệp, qua đó tạo chuyển biến đáng kể về chất lượng môi trường.

Tại những khu vực từng là điểm nóng về ô nhiễm, tình trạng khói bụi, mùi hóa chất và nước thải công nghiệp đã giảm rõ rệt. Không gian sống của người dân từng bước được cải thiện, trong khi một số dấu hiệu phục hồi của môi trường đã xuất hiện. Những chuyển biến này cho thấy việc xử lý ô nhiễm tại các làng nghề không thể chỉ dừng ở những giải pháp tình thế, mà cần được thực hiện đồng bộ, kiên quyết và lâu dài.

Đây cũng là yêu cầu đặt ra trong quá trình phát triển làng nghề theo hướng bền vững, trong đó hiệu quả kinh tế phải đi đôi với trách nhiệm bảo vệ môi trường và chất lượng cuộc sống của người dân. Sự tồn tại và phát triển của các làng nghề đã góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh, giải quyết việc làm cho số lao động vùng nông thôn và đóng góp đáng kể vào tổng thu ngân sách của tỉnh.

Ô nhiễm môi trường làng nghề từng là ‘điểm nóng’ tại Bắc Ninh. (Ảnh: MĐ).

Để ngăn ngừa nguy cơ tái diễn ô nhiễm môi trường, các cơ sở sản xuất, kinh doanh, nhất là các cơ sở trong làng nghề và cụm công nghiệp, tỉnh Bắc Ninh yêu cầu các cơ sở, cụm công nghiệp cần chấp hành nghiêm các quy định về bảo vệ môi trường, phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ, an toàn điện, đất đai, xây dựng và các quy định pháp luật có liên quan.

Bên cạnh đó chỉ được tổ chức hoạt động sản xuất khi bảo đảm đầy đủ các điều kiện theo quy định; thực hiện nghiêm việc thu gom, xử lý chất thải, không xả thải trái phép ra môi trường, không đốt chất thải gây ô nhiễm và không để phát sinh các nguy cơ mất an toàn về phòng cháy, chữa cháy.

Đặc biệt, nhằm bảo vệ môi trường hiệu quả, UBND tỉnh Bắc Ninh vừa ban hành văn bản yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, xử lý các vi phạm của các tổ chức, cá nhân trong công tác bảo vệ môi trường; rà soát, phân loại các cơ sở sản xuất có nguy cơ gây ô nhiễm cao (giấy, nhựa tái chế, nhuộm, dệt, kim loại...) tại các cụm công nghiệp, làng nghề để xây dựng kế hoạch chủ động giám sát, kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm; kiên quyết đình chỉ hoạt động đối với các cơ sở gây ô nhiễm nghiêm trọng, tái phạm nhiều lần.

Sở Công thương có trách nhiệm hướng dẫn, đôn đốc các chủ đầu tư cụm công nghiệp đầu tư, xây dựng hệ thống thu gom xử lý nước thải tập trung đối với các dự án đã đi vào hoạt động nhưng chưa có hệ thống xử lý nước thải tập trung được định hướng tiếp tục hoạt động trong quy hoạch tỉnh; rà soát đưa ra khỏi quy hoạch các dự án không đảm bảo hạ tầng về bảo vệ môi trường; phối hợp với các sở, ngành trong công tác quản lý môi trường, kiểm tra giám sát hoạt động của các chủ đầu tư kinh doanh hạ tầng cũng như các doanh nghiệp thứ cấp hoạt động trong các cụm công nghiệp.

UBND các xã, phường có các cụm công nghiệp, làng nghề hướng dẫn các doanh nghiệp, hộ kinh doanh thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật về môi trường; bố trí kinh phí, nhân lực cho công tác bảo vệ môi trường phù hợp với điều kiện thực tế tại địa phương; tăng cường công tác kiểm tra, giám sát đồng thời kiên quyết xử lý các vi phạm trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp tại các cụm công nghiệp, làng nghề; rà soát toàn bộ các cơ sở sản xuất trong làng nghề nằm xen kẽ trong khu dân cư có nguy cơ ô nhiễm môi trường, xây dựng phương án, lộ trình di dời…

Để bảo vệ môi trường bền vững, ngành chức năng Bắc Ninh liên tục kiểm tra, giám sát hoạt động sản xuất của các cơ sở tại các làng nghề, cụm công nghiệp…

Công an tỉnh Bắc Ninh có trách nhiệm tiếp tục chỉ đạo các phòng nghiệp vụ, công an các xã, phường tăng cường công tác nắm tình hình tại các cụm công nghiệp, làng nghề, phát hiện các hành vi vi phạm để xử lý theo quy định của pháp luật, đồng thời thường xuyên phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước trong công tác kiểm tra, thanh tra; kịp thời phát hiện vi phạm và những tồn tại, thiếu sót trong công tác quản lý nhà nước để tham mưu cấp có thẩm quyền xử lý theo quy định. Các cơ quan, đơn vị báo cáo kết quả thực hiện với Chủ tịch UBND tỉnh, trước ngày 15/12/2026.

Hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, cùng với các cấp chính quyền địa phương, mỗi người dân cần phát huy vai trò giám sát cộng đồng, tích cực tham gia phát hiện, phản ánh các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường, phòng cháy chữa cháy và các hoạt động sản xuất gây ảnh hưởng đến đời sống dân cư. Đồng thời, chủ động thực hiện các hành vi bảo vệ môi trường trong sinh hoạt hằng ngày, góp phần xây dựng môi trường sống xanh, sạch, an toàn.

Tăng cường rà soát, kiểm tra và xử lý vi phạm môi trường tại các làng nghề, cụm công nghiệp là yêu cầu cấp thiết đối với Bắc Ninh trong quá trình phát triển kinh tế gắn với mục tiêu tăng trưởng xanh và bền vững. Thực tế cho thấy, bên cạnh những cơ sở đã chủ động đầu tư công trình xử lý chất thải, vẫn còn một số cơ sở sản xuất nhỏ lẻ tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến chất lượng nguồn nước, không khí và đời sống người dân.

Do đó, trong giai đoạn tiếp theo, các cơ quan chức năng Bắc Ninh đẩy mạnh duy trì hoạt động kiểm tra định kỳ, đồng thời tăng cường thanh tra đột xuất tại những khu vực, cơ sở có nguy cơ phát sinh ô nhiễm cao. Việc giám sát cũng gắn với trách nhiệm của chính quyền địa phương, chủ đầu tư hạ tầng và từng cơ sở sản xuất; kiên quyết xử lý các trường hợp vi phạm, không để tái diễn kéo dài.

Cùng với đó, Bắc Ninh đẩy mạnh quan trắc môi trường, công khai thông tin và hỗ trợ các cơ sở đổi mới công nghệ, tiết kiệm tài nguyên, giảm phát sinh chất thải. Đây là giải pháp quan trọng nhằm hài hòa giữa phát triển sản xuất, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Nguồn:Tăng cường rà soát vi phạm môi trường làng nghề, cụm công nghiệp