Tại Quảng Ngãi, trước nguy cơ mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất và ngập lụt có thể xảy ra trong mùa mưa lũ, công tác kiểm tra, rà soát các công trình thủy lợi đang được đặt ra cấp thiết. Các đơn vị quản lý cần tổ chức kiểm tra toàn diện hồ chứa, đập dâng, kênh mương, trạm bơm và các công trình tiêu thoát nước, nhất là những hạng mục đã xuống cấp hoặc nằm tại khu vực có nguy cơ mất an toàn.

Qua kiểm tra, địa phương đã kịp thời phát hiện các vị trí hư hỏng, thấm, nứt, sạt trượt để có phương án sửa chữa, gia cố phù hợp. Đối với các hồ chứa, việc theo dõi mực nước, dung tích phòng lũ và khả năng vận hành trong điều kiện mưa lớn cần được thực hiện chặt chẽ. Đồng thời, lực lượng trực vận hành được bố trí đầy đủ, bảo đảm thông tin liên lạc và khả năng xử lý nhanh khi phát sinh sự cố. Việc chủ động rà soát ngay từ trước mùa mưa sẽ góp phần giảm thiểu thiệt hại, bảo vệ công trình, sản xuất và tính mạng người dân.

Theo thống kê, tỉnh Quảng Ngãi có 217 hồ chứa nước, 1.127 đập dâng. Trong đó 125 hồ chứa quy mô vừa và lớn cùng 38 đập dâng do UBND tỉnh quản lý thông qua 2 công ty khai thác công trình thủy lợi; 92 hồ và 1.089 công trình do cấp xã quản lý. Hiện nay đã bắt đầu bước vào mùa mưa bão, việc kiểm tra, rà soát các công trình thủy lợi đang được các đơn vị quản lý trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi thực hiện nhằm phát hiện sớm những hư hỏng, điểm bất lợi để có phương án xử lý, chủ động trước các tình huống mưa lũ lớn.

Toàn tỉnh Quảng Ngãi hiện có 217 hồ chứa nước và hơn 1.100 đập dâng. (Ảnh: LK).

Được biết, Công ty TNHH MTV Khai thác thủy lợi Quảng Ngãi hiện quản lý 24 hồ chứa, 19 đập dâng, 17 trạm bơm cùng hệ thống công trình thủy lợi Thạch Nham và hàng trăm tuyến kênh tưới, tiêu. Thời gian qua, công ty đã tổ chức kiểm tra, rà soát toàn bộ các công trình thuộc phạm vi quản lý. Kết quả cho thấy, các hồ chứa có cửa van điều tiết và hệ thống công trình thủy lợi cơ bản vẫn vận hành ổn định, đáp ứng yêu cầu. Tuy nhiên, do nhiều công trình đã khai thác trong thời gian dài, một số hạng mục bắt đầu xuất hiện hư hỏng, xuống cấp cục bộ.

Trong số đó có đập Hiền Lương và đập Khê Hòa xuất hiện tình trạng thấm tại nền đập. Hồ Liệt Sơn ghi nhận hư hỏng tại khu vực tràn phía hạ lưu, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn khi xảy ra tình huống nước tràn qua. Không chỉ các vị trí thấm, hư hỏng thân và tràn hồ, qua rà soát, một số công trình còn tồn tại tình trạng bồi lấp cống tiêu, hư hỏng tường cống, sạt lở mái kênh, sạt lở tràn, cửa lấy nước bị bồi lấp và một số vị trí sạt lở tại hồ chứa.

Theo lãnh đạo Công ty TNHH MTV Khai thác thủy lợi Quảng Ngãi cho biết, công ty đã tổng hợp danh mục các hạng mục cần sửa chữa của các công trình thủy lợi do đơn vị quản lý với tổng nhu cầu kinh phí gần 17,5 tỷ đồng. Trong đó, nhóm khắc phục khẩn cấp khoảng 4,9 tỷ đồng, nhóm ưu tiên 1 cần gần 11 tỷ đồng và nhóm ưu tiên 2 khoảng 1,7 tỷ đồng. Với những hạng mục khẩn cấp và ưu tiên 1 có nhu cầu kinh phí lớn, công ty đề nghị ngành nông nghiệp và môi trường tham mưu UBND tỉnh bố trí nguồn lực để sớm sửa chữa, đảm bảo an toàn công trình. Đối với nhóm ưu tiên 2, đơn vị sẽ chủ động cân đối nguồn lực để từng bước khắc phục.

Theo lãnh đạo Chi cục Thủy lợi Quảng Ngãi, nhìn chung, các hạng mục trọng yếu của các công trình đều cơ bản đáp ứng yêu cầu an toàn trước mùa mưa lũ. Dù vậy, hiện có 16 hồ chứa đã xuống cấp sau nhiều năm xây dựng, khai thác. Tỉnh Quảng Ngãi đã thống nhất chủ trương nâng cấp, sửa chữa các công trình này trong giai đoạn 2027 - 2029.

Để đảm bảo an toàn công trình thủy lợi, lãnh đạo UBND tỉnh Quảng Ngãi yêu cầu các đơn vị rà soát toàn diện hồ đập, thủy lợi, kịp thời khắc phục hư hỏng, điểm xung yếu; khơi thông dòng chảy, kiểm tra khu vực nguy cơ sạt lở, ngập lụt, lũ quét và hạ du tràn xả lũ.

Các chủ hồ cần theo dõi sát diễn biến thời tiết, xây dựng kịch bản vận hành, chủ động điều tiết hồ, đảm bảo an toàn công trình và vùng hạ du. Cùng với việc sửa chữa, yếu tố quan trọng trước mùa mưa lũ là chuẩn bị phương án vận hành. Các chủ hồ phải kiểm tra cửa van, nguồn điện, dầu và thiết bị vận hành, đảm bảo khả năng điều tiết nước kịp thời khi lũ về.

Để bảo vệ hiệu quả các công trình thỷ lợi, UBND tỉnh yêu cầu các chủ hồ và đơn vị quản lý hồ hoàn thành việc lập, phê duyệt phương án bảo vệ đập, phương án ứng phó thiên tai, phương án ứng phó với tình huống khẩn cấp; tổ chức kiểm định an toàn đập, quan trắc công trình, bảo dưỡng, chạy thử thiết bị và chuẩn bị theo phương châm “4 tại chỗ”.

Quảng Ngãi yêu cầu các Sở, ban ngành tập trung rà soát hệ thống thuỷ lợi, đảm bảo an toàn vùng hạ du.

Bên cạnh đó, UBND tỉnh Quảng Ngãi giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với Sở Công Thương, các chủ hồ và địa phương vùng hạ du góp ý dự thảo điều chỉnh Quy trình vận hành liên hồ chứa trên lưu vực sông Trà Khúc, bảo đảm đúng thời hạn; xây dựng kịch bản vận hành phù hợp, tăng cường quan trắc lòng hồ và lập bản đồ ngập lụt vùng hạ du. Đồng thời, Sở Công Thương kiểm tra, theo dõi việc vận hành hồ chứa theo quy định, phối hợp thực hiện Quy trình vận hành được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Sở Xây dựng kiểm tra hạ tầng giao thông, các điểm xung yếu, khu vực có nguy cơ sạt lở, bảo đảm giao thông phục vụ phòng, chống thiên tai. Công an tỉnh tiếp tục phối hợp, hỗ trợ các lực lượng trong công tác phòng, chống thiên tai trên địa bàn.

Bảo đảm an toàn công trình thủy lợi trước mùa mưa lũ không chỉ là nhiệm vụ thường xuyên mà còn có ý nghĩa quan trọng đối với công tác phòng, chống thiên tai tại Quảng Ngãi. Với đặc điểm địa hình có nhiều khu vực miền núi, sông suối và vùng hạ du, nguy cơ lũ lớn, sạt lở và ngập úng có thể tác động trực tiếp đến công trình cũng như đời sống người dân.

Vì vậy, việc kiểm tra, đánh giá hiện trạng và xử lý các điểm xung yếu cần được triển khai đồng bộ, thực chất, tránh tình trạng phát hiện nguy cơ nhưng chậm khắc phục. Cùng với nguồn lực đầu tư sửa chữa, các đơn vị quản lý cần nâng cao trách nhiệm trong vận hành hồ chứa, theo dõi diễn biến thời tiết, cập nhật phương án ứng phó và chủ động thông tin đến chính quyền, người dân vùng hạ du.

Khi công trình được kiểm soát chặt chẽ, phương án ứng phó được chuẩn bị từ sớm và lực lượng được tổ chức sẵn sàng, Quảng Ngãi sẽ nâng cao khả năng chủ động trước các tình huống bất thường, góp phần hạn chế thiệt hại do mưa lũ gây ra.

Nguồn:Tập trung rà soát công trình thủy lợi, đảm bảo an toàn mùa mưa lũ