Cảnh sắc thiên nhiên vùng hồ thủy điện Na Hang.

Cách làm ở Na Hang

Khu bảo tồn thiên nhiên Tát Kè - Bản Bung (nay là Khu bảo tồn Na Hang) của tỉnh Tuyên Quang được thành lập từ năm 1994, với gần 42.000ha rừng, chia thành các phân khu nghiêm ngặt, phục hồi và dịch vụ, trở thành lá chắn bảo vệ những loài quý hiếm.

Theo thống kê, hiện Na Hang có hơn 1.100 loài thực vật bậc cao, 88 loài thú, 294 loài chim; trong đó, đặc biệt có loài voọc mũi hếch và voọc đen má trắng… Với những tiềm năng như vậy, xã Thượng Lâm đã khai thác du lịch với hàng chục nghìn lượt khách mỗi năm, doanh thu từ dịch vụ du lịch đã đạt trên 50 tỷ đồng, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân trên địa bàn.

Để có được những thành quả như ngày hôm nay, theo ông Lê Hồng Binh, nguyên Giám đốc Khu bảo tồn Na Hang: Có những thời điểm, nơi này cũng từng là “điểm nóng” với những câu chuyện về khai thác rừng, săn bắt thú rừng trái pháp luật.

Thế nhưng, bằng quyết tâm của chính quyền địa phương và các cấp ngành trong tuyên truyền, vận động người dân tham gia bảo vệ và phát triển rừng, cùng với những chính sách thiết thực của Nhà nước về hỗ trợ sinh kế cho người dân sống ở khu vực vùng lõi, vùng đệm nên nhiều năm nay không còn hiện tượng chặt, phát phá rừng trái phép, nhiều diện tích rừng trước đây bị chặt hạ nay đã hồi xanh trở lại.

Ông Nguyễn Thế Cường, Phó Giám đốc Trung tâm Con người và Thiên nhiên, chuyên gia nghiên cứu về linh trưởng, cho biết: Qua nhiều năm đồng hành với các dự án trong nước và quốc tế triển khai ở Na Hang, từ xây chốt bảo vệ, trả công tuần rừng, xây dựng các mô hình sinh kế cho người dân bản địa, đến nghiên cứu khoa học… chúng tôi cảm nhận được rừng ở nơi này đang hồi sinh và có bước phát triển đa dạng.

Gắn bảo vệ rừng với phát triển du lịch sinh thái

Người dân thôn Nà Tông, xã Thượng Lâm, tỉnh Tuyên Quang, biểu diễn văn nghệ phục vụ du khách tại các homestay trên địa bàn.

Cùng với Tuyên Quang, tỉnh Thái Nguyên cũng đã và đang lựa chọn hướng đi gắn bảo tồn đa dạng sinh học với phát triển du lịch sinh thái, nổi bật là Vườn Quốc gia Ba Bể với diện tích hơn 10.000ha rừng.

Đề án du lịch sinh thái Vườn Quốc gia Ba Bể giai đoạn 2021 - 2030 định hướng xây dựng 17 điểm, tuyến du lịch sinh thái, với mong muốn chọn bảo tồn gắn phát triển hồ Ba Bể và rừng nguyên sinh thành sản phẩm du lịch sinh thái, vừa gìn giữ nét đẹp hoang sơ, vừa mang lại nguồn thu nhập cho người dân sở tại.

Ông Hoàng Văn Khoa, người dân bản Pác Ngòi, xã Ba Bể, chia sẻ: Trước kia chúng tôi sống nhờ vào nương rẫy, vào rừng lấy gỗ để làm nhà, làm củi, giờ thì làm homestay, chèo thuyền đưa khách tham quan. Khách du lịch càng đông, chúng tôi càng có thêm cơ hội về thu nhập và có việc làm, do vậy chúng tôi càng hiểu giá trị của việc giữ rừng, giữ môi trường trong sạch khu vực hồ.

Bảo tồn không chỉ là câu chuyện của kiểm lâm hay nhà khoa học, mà đã trở thành sinh kế của cộng đồng. Mỗi du khách đến Ba Bể, khi thưởng thức món cá nướng, khi nghe dân bản kể chuyện thần thoại về sự tích hồ Ba Bể, đều ít nhiều mang theo thông điệp về bảo vệ thiên nhiên.

Điểm chung của hai tỉnh Thái Nguyên và Tuyên Quang là đều coi cộng đồng là trung tâm để phát triển và bảo tồn. Ở Na Hang, bà con trở thành “kiểm lâm không lương” tuần rừng, thì Ba Bể, dân bản làm du lịch, gắn lợi ích với việc giữ gìn cảnh quan.

Nguồn: Giữ 'kho báu xanh' để phát triển du lịch