TP. HCM có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển ngành chế biến gỗ và lâm sản như vị trí địa lý chiến lược, hệ thống hạ tầng logistics phát triển, nguồn lao động dồi dào và có tay nghề cao. Quy mô, năng lực sản xuất của ngành chế biến gỗ ngày càng được nâng cao; chất lượng và uy tín sản phẩm từng bước khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế.

Hiện nay, Thành phố có hơn 1.000 doanh nghiệp chế biến gỗ đang hoạt động tại các khu công nghiệp, khu chế xuất và cụm công nghiệp. Ngành chế biến gỗ đã đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm cho người lao động, nâng cao giá trị kim ngạch xuất khẩu và thúc đẩy sự phát triển của nhiều ngành công nghiệp phụ trợ.

TP. HCM tăng cường quản lý, minh bạch nguồn gốc lâm sản (Ảnh minh họa).

Tuy nhiên, ngành chế biến gỗ vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức. Nguồn nguyên liệu phục vụ sản xuất chủ yếu phụ thuộc vào nhập khẩu nên doanh nghiệp chưa chủ động được nguồn cung, chi phí sản xuất tăng cao. Hoạt động xuất khẩu cũng chịu tác động bởi suy giảm nhu cầu từ thị trường thế giới, cạnh tranh ngày càng gay gắt cùng các yêu cầu nghiêm ngặt về truy xuất nguồn gốc gỗ hợp pháp, tiêu chuẩn của Hội đồng Quản lý rừng và tín chỉ carbon.

Bên cạnh đó, việc Ủy ban châu Âu thông qua Quy định chống mất rừng của Liên minh châu Âu, quy định các sản phẩm nông, lâm sản nhập khẩu vào thị trường châu Âu phải bảo đảm không có nguồn gốc từ phá rừng hoặc gây suy thoái rừng đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với việc xây dựng các vùng sản xuất bền vững, kiểm soát chặt chẽ chuỗi cung ứng và bảo đảm truy xuất nguồn gốc lâm sản hợp pháp.

Trước yêu cầu trên, việc xây dựng Chương trình quản lý lâm sản trên địa bàn TP. HCM giai đoạn 2026 -2030 là cần thiết và cấp bách, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế, bảo vệ tài nguyên rừng, bảo tồn đa dạng sinh học và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững của Thành phố.

Theo đó, thành phố sẽ xây dựng và triển khai các giải pháp truy xuất nguồn gốc theo chuỗi cung ứng đến vùng, có định vị tọa độ địa lý và tích hợp mã số vùng trồng của từng vườn đối với các ngành hàng bị ảnh hưởng bởi EUDR để sản phẩm đưa ra thị trường hoặc xuất khẩu đảm bảo nguồn gốc hợp pháp theo đúng quy định EUDR và các quy định của Việt Nam.

TP. HCM đặt mục tiêu 100% diện tích rừng sản xuất trên địa bàn được số hóa, cấp Mã số vùng trồng và chứng chỉ rừng. Thiết lập ứng dụng di động (App) cho Kiểm lâm và chủ rừng để kê khai lâm sản trực tuyến. 100% các tổ chức, doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh, chế biến, xuất khẩu, nhập khẩu gỗ và các lâm sản khác trên địa bàn Thành phố nắm rõ các quy định của nhà nước về quản lý, kiểm tra, truy xuất nguồn gốc lâm sản.

Bên cạnh đó 100% các doanh nghiệp, tổ chức, các cơ sở chế biến, kinh doanh lâm sản trên địa bàn Thành phố được quản lý, hỗ trợ về pháp lý trên cơ sở ứng dụng công nghệ thông tin theo quy định của pháp luật. Nâng cao năng lực kiểm tra, kiểm soát và truy xuất nguồn gốc lâm sản cho lực lượng Kiểm lâm và các cơ quan chức năng. Tiếp tục hoàn thiện phần mềm hệ thống thông tin địa lý về cơ sở dữ liệu quản lý tổ chức, cá nhân khai thác gỗ, tàng trữ, cất giữ, sản xuất chế biến, kinh doanh lâm sản, xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ trên địa bàn

Thành phố sẽ tạo điều kiện, ưu tiên các doanh nghiệp chế biến lâm sản tham gia vào cung cấp các sản phẩm gỗ hợp pháp, đặc biệt là các sản phẩm có nguồn gốc từ gỗ rừng trồng của hộ gia đình, được sơ chế thông qua các xưởng xẻ quy mô hộ gia đình tại các vùng gỗ nguyên liệu, hình thành liên kết và mạng lưới chuỗi cung nội địa giữa doanh nghiệp, các cơ sở chế biến và các hộ trồng rừng, phục vụ phân khúc thị trường mua sắm công.

TP. HCM phát triển các chuỗi cung ứng gỗ minh bạch, nâng cao giá trị xuất khẩu cho ngành công nghiệp chế biến gỗ.

Một trong những nhiệm vụ quan trọng được TP. HCM đẩy mạnh triển khai là ứng dụng công nghệ thông tin địa lý, cập nhật cơ sở dữ liệu vào phần mềm quản lý các cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh gỗ và lâm sản và quản lý việc nhập khẩu, xuất khẩu các sản phẩm hàng hóa không gây mất rừng và suy thoái rừng của Liên minh châu Âu cho ngành hàng gỗ và sản phẩm gỗ, tích hợp vào cơ sở dữ liệu dùng chung của Thành phố.

Hỗ trợ xây dựng các cơ sở dữ liệu vùng trồng sản xuất không gây phá rừng, suy thoái rừng, sản xuất bền vững kết hợp với các mục tiêu bảo tồn tài nguyên và đảm bảo an sinh xã hội tại địa phương, xây dựng các chuỗi cung ứng quy mô lớn, bền vững cho các loại hàng hóa nông lâm sản của thành phố đáp ứng với các yêu cầu của thị trường và Liên minh Châu Âu trong giai đoạn 2025-2030;

Xây dựng và triển khai các giải pháp truy xuất nguồn gốc theo chuỗi cung ứng đến vùng, có gắn với tọa độ địa lý và tích hợp mã số vùng trồng của từng vườn đối với các ngành hàng bị ảnh hưởng bởi EUDR để tạo điều kiện cho sản phẩm gỗ, lâm sản đưa ra thị trường hợp pháp hoặc xuất khẩu đảm bảo nguồn gốc hợp pháp theo đúng quy định EUDR và các quy định của Việt Nam;

Ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý các cơ sở chế biến kinh doanh gỗ và lâm sản: Để tăng cường công tác kiểm tra, giám sát một cách đồng bộ, chặt chẽ, đồng thời tạo điều kiện cho các cơ sở, doanh nghiệp có đủ điều kiện chứng minh nguồn gốc lâm sản và nâng cao giá trị hàng hóa;

Thực hiện đánh giá, phân loại doanh nghiệp nhằm phát hiện kịp thời và hạn chế tối đa các vụ vi phạm pháp luật về sản xuất, chế biến, kinh doanh, mua bán, vận chuyển, cất giữ lâm sản trái với các quy định của pháp luật. Qua đó, hướng dẫn để các cơ sở, doanh nghiệp thực hiện đúng quy định của pháp luật./.

Nguồn: TP. HCM: Kiểm soát nguồn gốc, xây dựng chuỗi cung ứng lâm sản