Hiện nay, tỉnh Tuyên Quang đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao năng lực phòng, chống thiên tai trên địa bàn. Trước diễn biến thời tiết ngày càng cực đoan và khó lường, tỉnh chú trọng củng cố hệ thống dự báo, cảnh báo sớm để kịp thời cung cấp thông tin đến người dân.

Cùng với đó, các địa phương tăng cường tập huấn, diễn tập cho lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai tại cơ sở, nâng cao kỹ năng xử lý tình huống khi xảy ra bão lũ, sạt lở đất. Công tác rà soát, cập nhật phương án ứng phó cũng được thực hiện thường xuyên, phù hợp với từng khu vực có nguy cơ cao. Bên cạnh yếu tố con người, tỉnh quan tâm đầu tư, nâng cấp hạ tầng phòng chống thiên tai như kè chống sạt lở, hồ chứa nước, hệ thống thoát lũ.

Việc chủ động chuẩn bị từ sớm, từ xa giúp giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản, đồng thời nâng cao khả năng thích ứng của cộng đồng trước biến đổi khí hậu đang diễn ra ngày càng rõ rệt.

Trước đó, những trận mưa lũ lịch sử cuối năm 2025 với con số thiệt hại nặng nề cả về người và tài sản của người dân Tuyên Quang. Từ những bài học thực tiễn, các địa phương đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ để giảm thiểu rủi ro trong mùa mưa bão năm nay. Thống kê toàn tỉnh năm 2025 ghi nhận 23 đợt thiên tai, khiến 17 người chết, 16 người bị thương; hơn 30.600 ngôi nhà bị ngập nước hoặc sạt lở phải di dời khẩn cấp; gần 139 km đường giao thông hư hỏng; hơn 9.300 ha lúa và hoa màu bị tàn phá.

Tổng thiệt hại kinh tế vượt con số 5.000 tỷ đồng. Đặc biệt, chỉ riêng đợt mưa lũ do ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 10 vào tháng 10-2025, trạng thái khẩn cấp đã được kích hoạt trên diện rộng ở hầu khắp các địa phương.

Hiện nay, cấp xã được chuyển giao 12 nhiệm vụ phòng, chống thiên tai trọng tâm từ cấp huyện trước đây, đi kèm các thẩm quyền lớn về xây dựng tu bổ công trình, phân bổ hàng cứu trợ...

Năm 2025, thiên tai khiến Tuyên Quang bị thiệt hại tới 5.000 tỷ đồng.

Đây vừa là giải pháp tăng tính chủ động, rút ngắn thời gian phản ứng, vừa đặt lên vai cấp xã trách nhiệm pháp lý hết sức nặng nề. Xã bắt buộc phải trở thành một trung tâm chỉ huy điều hành tại chỗ độc lập. Điều này cũng đòi hỏi những thay đổi mới trong tư duy điều hành, chuyển từ chạy lũ bị động sang chủ động quản trị rủi ro thiên tai từ sớm, từ xa.

Trong phòng, chống thiên tai, tốc độ truyền tin và khả năng phản ứng nhanh chính là yếu tố quyết định sự an toàn của cộng đồng khi bị cô lập. Tại các xã Xín Mần, Du Già, Chiêm Hóa, Sơn Dương... mạng xã hội và các nền tảng số đã trở thành kênh phòng, chống thiên tai chính thức.

Theo lãnh đạo UBND xã Xín Mần phân tích, do địa bàn rộng sau sáp nhập, nguy cơ sạt lở lớn nên xã đã chỉ đạo cắm biển cảnh báo cố định tại các điểm xung yếu. Mỗi khi cơ quan khí tượng phát tin cảnh báo thiên tai, xã lập tức lược dịch dữ liệu radar mưa thành thông tin ngắn gọn, chuyển vào nhóm Zalo của các thôn, bản.

Chỉ vài phút sau, trưởng thôn, Bí thư chi bộ đã tiếp nhận và lan tỏa đến từng hộ dân, không còn phụ thuộc hoàn toàn vào loa truyền thanh hay các cuộc gọi khẩn giữa đêm. Nhờ thông tin thông suốt, thói quen ứng phó của người dân đã thay đổi hoàn toàn. Tại phường Hà Giang 1, trận đại hồng thủy năm 2025 có đến 2.700 hộ dân bị ngập sâu, 1.900 hộ thiệt hại nặng nề.

Bước vào mùa mưa bão năm 2026, chính quyền phường đã ban hành phương án ứng phó thiên tai và tìm kiếm cứu nạn toàn diện, kịch bản hóa chi tiết các tình huống khẩn cấp như giông lốc, mưa đá, sạt lở đất, lũ quét và ngập úng cục bộ theo phương châm “4 tại chỗ”. Phường đã kiện toàn lực lượng xung kích, phân định rõ cơ chế phối hợp hiệp đồng, kích hoạt tại chỗ 40 cán bộ chiến sĩ công an phường, trung đội dân quân cơ động 250 đồng chí, lực lượng y tế 10 người cùng đầy đủ thuốc men, cáng nẹp;

Đồng thời ký quy chế phối hợp khẩn cấp với các đơn vị chủ lực đóng quân trên địa bàn như Trung đoàn 877, các Đại đội 19, 20, 27 và Tiểu đoàn huấn luyện Bộ đội Biên phòng tỉnh. Bài toán thiếu phương tiện chuyên dụng của năm cũ được giải quyết triệt để bằng cách huy động tổng lực, lên danh sách sẵn sàng trưng dụng xe tải, máy xúc, máy ủi của các hộ gia đình, doanh nghiệp trên địa bàn.

Hiện tại, bên cạnh việc cấp phát đồng bộ mũ cối, ủng, đèn pin, áo phao cho Ban Chỉ huy Quân sự, phường đang hoàn tất hợp đồng cung ứng để bàn giao hệ thống bè mảng, thuyền composite cho các tổ dân phố xung yếu trước cao điểm mùa mưa. Cùng với phương tiện, việc kiện toàn tổ chức chỉ huy và đầu tư cơ sở hạ tầng công trình là điều kiện tiên quyết để duy trì năng lực vận hành ổn định cơ sở. Hiện nay, tỉnh đã điều động, bổ nhiệm 124 cán bộ, sĩ quan quân đội chính quy về công tác tại Ban Chỉ huy Quân sự các xã, phường...

Tuyên Quang đẩy mạnh công tác phòng, chống thiên tai theo phương châm “4 tại chỗ”. (Ảnh minh hoạ: CL).

Mặc dù các địa phương đang đẩy mạnh công tác ứng phó thiên tai, tuy nhiên, hiện nay, trên địa bàn xã Pà Vẩy Sủ, tình trạng sạt trượt địa chất đang diễn biến ngày càng phức tạp. Riêng khu vực trung tâm xã đã ghi nhận 16 khối sạt trượt lớn nhỏ, trong đó có 9 khối vẫn đang hoạt động và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cao đối với người dân.

Chính quyền địa phương đã chỉ đạo rà soát toàn bộ các khu vực có nguy cơ sạt lở, xây dựng phương án ứng phó theo từng cấp độ rủi ro, phân công cán bộ phụ trách địa bàn để thường xuyên theo dõi diễn biến thực tế. Đồng thời, thành lập các tổ xung kích phòng thủ dân sự tại 34/34 thôn trên địa bàn nhằm tuyên truyền, cảnh báo, hỗ trợ sơ tán người dân và xử lý các tình huống khẩn cấp khi thiên tai xảy ra.

Đáng chú ý, để nâng cao năng lực ứng phó thiên tai, Tỉnh ủy Tuyên Quang ban hành văn bản số 1058 -CV/TU về việc triển khai thực hiện Chỉ thị số 23/CT-TTg ngày 25-5-2026 của Thủ tướng Chính phủ.

Theo đó, để triển khai hiệu quả Chỉ thị số 23/CT-TTg ngày 25-5-2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc đẩy mạnh thực hiện Kết luận số 213-KL/TW ngày 21-11-2025 của Ban Bí thư, tăng cường công tác phòng, chống thiên tai trong thời gian tới, chủ động tổ chức hiệu quả các giải pháp phòng, chống thiên tai trên địa bàn tỉnh, hạn chế thấp nhất thiệt hại do thiên tai gây ra, Ban Thường vụ Tỉnh ủy chỉ đạo các cấp ủy đảng, chính quyền, cơ quan, đơn vị, địa phương tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai…

Việc chủ động nâng cao năng lực phòng, chống thiên tai là nhiệm vụ quan trọng, mang tính lâu dài và cấp thiết trong bối cảnh thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng. Những giải pháp đồng bộ từ hoàn thiện hệ thống cảnh báo, nâng cao năng lực lực lượng tại chỗ đến đầu tư hạ tầng đã góp phần tăng cường khả năng ứng phó của Tuyên Quang. Đây không chỉ là bước đi nhằm giảm thiểu thiệt hại trước mắt mà còn tạo nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Nguồn: Tuyên Quang chủ động nâng cao năng lực phòng, chống thiên tai