Tính đến cuối năm 2025, diện tích dừa toàn tỉnh Vĩnh Long đạt 119.270ha, tương đương khoảng 22 triệu cây, đứng thứ nhất khu vực và cả nước, chiếm trên 50% diện tích dừa cả nước; tăng 11.335ha so với năm 2020, với tốc độ tăng bình quân khoảng 2 %/năm.

Diện tích dừa cho trái đạt 110.120ha, tương đương khoảng 20,31 triệu cây, chiếm 92,33% diện tích dừa toàn tỉnh. Trong cơ cấu giống, dừa cao phục vụ chế biến công nghiệp chiếm 99.909ha (83,77%); dừa lùn và dừa lai khoảng 18.000ha (15,10%); dừa sáp 1.361,4ha (1,14%), trong đó diện tích dừa nuôi cấy phôi là 31,1ha. Mật độ trồng dừa dao động từ 190-250 cây/ha, tùy theo giống, điều kiện đất đai và tập quán canh tác.

Đáng chú ý, thông qua việc áp dụng các tiến bộ kỹ thuật trong chọn giống, canh tác, tưới tiêu và phòng trừ sâu bệnh, nhiều vùng trồng dừa của tỉnh Vĩnh Long đã từng bước nâng cao hiệu quả sản xuất. Bên cạnh đó, việc áp dụng công nghệ trong thu hoạch, bảo quản và chế biến cũng giúp kéo dài thời gian sử dụng và nâng cao giá trị của các sản phẩm từ dừa.

Không chỉ dừng lại ở sản xuất nguyên liệu, Vĩnh Long còn chú trọng phát triển các sản phẩm chế biến sâu như nước dừa đóng hộp, dầu dừa, than hoạt tính từ gáo dừa hay các sản phẩm thủ công mỹ nghệ. Việc hình thành chuỗi liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp đã góp phần nâng cao giá trị của cây dừa, đồng thời tạo thêm việc làm và thu nhập ổn định cho người dân địa phương.

Cụ thể, tỉnh đã hình thành các mô hình liên kết sản xuất thông qua hệ thống tổ hợp tác và HTX, gắn kết ngày càng chặt chẽ vào chuỗi giá trị và bước đầu xây dựng được các vùng nguyên liệu dừa hữu cơ quy mô lớn.

Cùng với đó, ngành công nghiệp chế biến dừa ghi nhận sự phát triển nhanh nhờ ứng dụng các công nghệ hiện đại, giúp đa dạng hóa sản phẩm và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường trong nước và xuất khẩu. Toàn tỉnh hiện có khoảng 151 doanh nghiệp sản xuất, chế biến các sản phẩm từ dừa với quy mô và loại hình khác nhau, tập trung vào các lĩnh vực chế biến xơ dừa, gáo dừa, cơm dừa, nước dừa và các sản phẩm giá trị gia tăng.

Mặc dù phần lớn công nghệ thiết bị còn ở mức đơn giản, song một số doanh nghiệp đã đầu tư dây chuyền tự động hóa, công nghệ chiết xuất, bảo quản lạnh và kiểm soát chất lượng hiện đại, góp phần nâng cao năng suất và giảm chi phí lao động. Giá trị sản xuất ngành chế biến dừa năm 2024 đạt 7.700 tỷ đồng; năm 2025 ước đạt khoảng 8.150 tỷ đồng, tăng 5,84% so với năm 2024 và chiếm khoảng 5,96% giá trị sản xuất công nghiệp toàn tỉnh.

Ứng dụng dây chuyền, công nghệ hiện đại để chế biến sâu, giúp ngành hàng dừa của Vĩnh Long có thêm nhiều cơ hội để vươn ra thị trường quốc tế. (Ảnh: BL).

Theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường Vĩnh Long, chủ trương của tỉnh là phát triển ngành dừa theo hướng hiện đại, xanh và hiệu quả, gắn với vùng nguyên liệu tập trung. Trọng tâm là hình thành các cụm công nghiệp chế biến sâu gắn với vùng nguyên liệu nhằm thúc đẩy tái cơ cấu nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa quy mô lớn, chất lượng cao, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và phục vụ xuất khẩu.

Tỉnh tập trung phát triển thị trường xuất khẩu, xây dựng thương hiệu sản phẩm dừa bền vững, qua đó nâng cao giá trị kim ngạch xuất khẩu, hiệu quả sản xuất, đời sống cư dân nông thôn và bảo vệ môi trường. Để phát huy tối đa tiềm năng, thế mạnh, tỉnh xác định việc triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp trọng tâm là yếu tố then chốt nhằm thúc đẩy ngành dừa phát triển bền vững và bứt phá.

Trong đó, xây dựng và hoàn thiện chuỗi giá trị dừa được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, góp phần thực hiện hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM và cơ cấu lại ngành nông nghiệp. Đồng thời, hướng tới tăng cường liên kết vùng với các tỉnh ĐBSCL nhằm phát triển cây dừa thích ứng với biến đổi khí hậu. Cùng với đó, đẩy mạnh nâng cao nhận thức của người dân, doanh nghiệp và HTX trong việc liên kết xây dựng vùng nguyên liệu theo hướng an toàn, hữu cơ; chuyển dần từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang tư duy kinh tế nông nghiệp.

Công tác hỗ trợ phát triển sản xuất gắn với chuỗi giá trị được chú trọng, tập trung củng cố và nâng cao hiệu quả hoạt động của các tổ hợp tác, HTX sản xuất dừa, bảo đảm hoạt động thực chất, hiệu quả, góp phần ổn định thu nhập cho người trồng dừa và bảo đảm nguồn nguyên liệu chất lượng cao cho doanh nghiệp chế biến. Tỉnh sẽ tập trung nhân rộng các mô hình trồng xen, nuôi xen hiệu quả trong vườn dừa nhằm nâng cao thu nhập trên một đơn vị diện tích và bảo đảm tính bền vững của sản xuất.

Đồng thời, tăng cường hoạt động khuyến nông, tập huấn, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật trong canh tác dừa thích ứng với biến đổi khí hậu, chú trọng sản xuất theo tiêu chuẩn hữu cơ. Phát triển công nghệ chế biến, nâng cấp sản phẩm dừa đáp ứng yêu cầu thị trường, hoàn thiện bao bì, nhãn mác, truy xuất nguồn gốc; đồng thời, đầu tư hạ tầng thủy lợi, giao thông, điện phục vụ vùng sản xuất và sơ chế;…

Chú tọng ứng dụng khoa học công nghệ trong phát triển ngành dừa đang mở ra nhiều cơ hội mới cho nông nghiệp Vĩnh Long. Khi các tiến bộ kỹ thuật được áp dụng đồng bộ từ khâu sản xuất, chế biến đến tiêu thụ, giá trị của cây dừa không chỉ được nâng cao mà còn góp phần tăng sức cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường. Đây cũng là hướng đi phù hợp với xu thế phát triển nông nghiệp xanh, bền vững trên thị trường hiện nay.

Trong thời gian tới, tỉnh Vĩnh Long tiếp tục khuyến khích các chủ thể doanh nghiệp, HTX, nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và hỗ trợ nông dân áp dụng các mô hình sản xuất tiên tiến. Việc phát triển các sản phẩm chế biến sâu, đa dạng hóa sản phẩm từ dừa cũng được xem là giải pháp quan trọng để gia tăng giá trị kinh tế ngành hàng dừa theo hướng hiện đại.

Nguồn:Ứng dụng công nghệ trong phát triển ngành dừa