Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Vĩnh Long, từ đầu năm 2026 đến nay, toàn tỉnh ghi nhận 160 điểm sạt lở, sụt lún với tổng chiều dài khoảng 11.179m, ảnh hưởng 264 hộ dân, thiệt hại gần 18 tỉ đồng. Trước tình hình trên, tỉnh triển khai khắc phục 88 vị trí, công trình sạt lở trọng điểm với tổng chiều dài hơn 12.174m, kinh phí trên 147 tỷ đồng từ nguồn dự phòng ngân sách, Quỹ Phòng, chống thiên tai.

Đến giữa tháng 8/2026 trên địa bàn tỉnh có 32 công trình hoàn thành, đưa vào sử dụng; 29 công trình đang thi công, đạt khối lượng 10-80%; 22 công trình hoàn thiện thủ tục. Đã xử lý 4/6 khu vực sạt lở nguy hiểm. Tình hình xâm nhập mặn trong mùa khô 2026-2027 tại Vĩnh Long được dự báo có thể xuất hiện sớm, kéo dài và lấn sâu trên các sông chính. Trước nguy cơ này, tỉnh đang chủ động các giải pháp bảo đảm nguồn nước sinh hoạt, sản xuất và vận hành linh hoạt hệ thống thủy lợi.

Đáng chú ý, hiện tượng El Nino tiếp tục duy trì trong những tháng cuối năm 2026 và có khả năng kéo dài sang năm 2027, với cường độ dự báo từ mạnh đến rất mạnh. Diễn biến này có thể làm gia tăng nguy cơ hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn trong mùa khô 2026-2027. Từ tháng 11/2026, ranh mặn 4‰ có khả năng lấn sâu 25-30 km; đến tháng 12, ranh mặn 1‰ có thể xuất hiện cách biển 25-30 km.

Triển khai thực hiện Chương trình số 37-CTr/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về thực hiện Kết luận số 26-KL/TW của Bộ Chính trị về phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long chủ động phòng ngừa, ứng phó, kiểm soát và giảm thiểu thiệt hại do sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán và xâm nhập mặn; bảo vệ môi trường sinh thái, tài nguyên thiên nhiên và an ninh nguồn nước; bảo vệ tính mạng, tài sản của Nhà nước và Nhân dân.

Hệ thống công trình thủy lợi giữ vai trò quan trọng trong công tác phòng chống thiên tai đặc biệt là tình hình hạn hán, xâm nhập mặn.

Phấn đấu xây dựng tỉnh Vĩnh Long trở thành địa phương có năng lực chống chịu cao trước tác động của biến đổi khí hậu; cơ bản kiểm soát hiệu quả tình trạng sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán và xâm nhập mặn; bảo đảm an ninh nguồn nước, phát triển hài hòa giữa kinh tế, xã hội và môi trường, đóng góp tích cực vào mục tiêu phát triển bền vững của vùng đồng bằng sông Cửu Long và cả nước.

Địa phương này đặt mục tiêu cụ thể đến năm 2030: Trên 90% cán bộ, đảng viên và người dân tại các khu vực có nguy cơ sụt lún, sạt lở, hạn hán, xâm nhập mặn được tuyên truyền, phổ biến kiến thức và trang bị kỹ năng phòng tránh, ứng phó với thiên tai. Kiện toàn tổ chức bộ máy quản lý nhà nước, nâng cao hiệu lực quản lý, tăng cường phối hợp liên ngành, liên vùng; huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho công tác phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn, ứng phó với thiên tai trên địa bàn tỉnh.

Hoàn thiện công tác điều tra, đánh giá, phân vùng rủi ro, xây dựng cơ sở dữ liệu và bản đồ chuyên ngành phục vụ quản lý, quy hoạch và chỉ đạo điều hành. Nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo sớm, bảo đảm 90% thông tin dự báo, cảnh báo thiên tai được cung cấp kịp thời, chính xác đến các sở, ban, ngành, địa phương và người dân, nhất là tại các khu vực có nguy cơ cao.

Một trong những nhiệm vụ quan trọng được đẩy mạnh triển khai là đầu tư, nâng cấp hệ thống công trình phòng, chống thiên tai, thủy lợi, đê điều, ngăn mặn, trữ ngọt, kiểm soát xâm nhập mặn phù hợp với điều kiện từng vùng. Từng bước kiểm soát, hạn chế phát sinh các điểm sụt lún, sạt lở nghiêm trọng; giảm thiểu nguy cơ và thiệt hại do sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán và xâm nhập mặn; ưu tiên xử lý các khu vực đặc biệt nguy hiểm, bảo đảm an toàn khu dân cư, các công trình hạ tầng trọng yếu và vùng sản xuất tập trung.

Cơ bản hoàn thành việc rà soát, sắp xếp, di dời, bố trí ổn định dân cư tại các khu vực có nguy cơ cao xảy ra sạt lở; bảo đảm người dân sau di dời có điều kiện ổn định cuộc sống, sinh kế bền vững và được tiếp cận đầy đủ các dịch vụ xã hội thiết yếu. Quản lý, khai thác và sử dụng bền vững tài nguyên nước, tài nguyên đất, cát sông và các nguồn tài nguyên khác; kiểm soát chặt các hoạt động làm gia tăng nguy cơ sụt lún, sạt lở trên địa bàn tỉnh; từng bước giảm khai thác nước dưới đất tại các khu vực có nguy cơ cao.

Đẩy mạnh ứng dụng khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong quản lý, giám sát, dự báo, cảnh báo và chỉ đạo, điều hành phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn; từng bước xây dựng hệ thống quản trị rủi ro thiên tai hiện đại, thông minh, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của tỉnh.

Địa phương ưu tiên triển khai nhiều công trình phòng, chống sạt lở bờ sông.

Rà soát, đánh giá tác động của các công trình, cơ sở hạ tầng đã đầu tư; đầu tư xây dựng các dự án tổng thể, đa mục tiêu phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn: Rà soát, đánh giá hiện trạng và hiệu quả hệ thống kết cấu hạ tầng. Rà soát, đánh giá toàn diện hiện trạng và khả năng đáp ứng của hệ thống đê điều, thủy lợi, giao thông, cấp nước, thoát nước đô thị, công trình phòng, chống sạt lở, hồ chứa, cống, đập, trạm bơm, bờ bao và các công trình hạ tầng khác trước tác động của sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn và các hiện tượng thời tiết cực đoan.

Đánh giá, xác định các công trình xuống cấp, không còn phù hợp hoặc phát sinh ảnh hưởng tiêu cực, kịp thời có phương án xử lý những bất cập, xuống cấp, các tác động bất lợi đến dòng chảy, tiêu thoát nước, ổn định bờ sông, bờ bao, môi trường sinh thái và đời sống Nhân dân; Xây dựng cơ sở dữ liệu hiện trạng kết cấu hạ tầng, phục vụ công tác quản lý tài sản công, lập kế hoạch đầu tư trung hạn và dài hạn.

Trên cơ sở kết quả rà soát, đánh giá, thực hiện việc bổ sung, điều chỉnh quy hoạch, phương án quản lý, vận hành, duy tu, bảo trì, nâng cấp hoặc đầu tư mới các công trình theo hướng đồng bộ, liên kết vùng, đa mục tiêu, phát huy hiệu quả tổng hợp, hiệu quả đầu tư và đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững trong điều kiện biến đổi khí hậu.

Ưu tiên đầu tư các dự án trọng điểm, đa mục tiêu, theo đặc điểm từng vùng sinh thái: Tập trung các nguồn lực đầu tư các dự án, công trình có tính tổng thể, liên vùng và đa mục tiêu nhằm phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán và xâm nhập mặn; bảo đảm đồng thời các mục tiêu phòng, chống thiên tai, cấp nước, giao thông, phát triển đô thị, sản xuất nông nghiệp, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

Ưu tiên đầu tư các công trình: Công trình kiểm soát mặn, giữ ngọt và bảo đảm an ninh nguồn nước. Công trình phòng, chống sạt lở bờ sông, bờ biển. Hệ thống đê điều, bờ bao, cống, trạm bơm, đập tạm và công trình tiêu úng. Công trình cấp nước sinh hoạt tập trung. Công trình hạ tầng phục vụ bố trí, ổn định dân cư vùng thiên tai. Căn cứ đặc điểm tự nhiên và điều kiện nguồn nước của từng vùng sinh thái (vùng ngọt, vùng lợ và vùng mặn), tổ chức triển khai các dự án đầu tư phù hợp theo Quy hoạch tỉnh và các quy hoạch ngành; ưu tiên các công trình kiểm soát nguồn nước, thủy lợi, đê điều, phòng chống sạt lở, cấp nước và hạ tầng bảo vệ dân cư.

Đối với các dự án trọng điểm đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt hoặc đang triển khai trên địa bàn tỉnh, các sở, ngành và địa phương có trách nhiệm rà soát tiến độ, nguồn lực và hiệu quả đầu tư, đẩy nhanh tiến độ thực hiện. Huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực đầu tư: Ưu tiên bố trí vốn đầu tư công cho các công trình khẩn cấp, cấp bách, công trình bảo vệ khu dân cư, công trình bảo vệ hạ tầng trọng yếu và các khu vực có nguy cơ cao xảy ra thiên tai.

Tranh thủ sự hỗ trợ của Trung ương, chủ động huy động các nguồn lực từ ngân sách nhà nước, các chương trình mục tiêu quốc gia, vốn ODA, vốn vay ưu đãi, vốn hợp tác công tư (PPP), nguồn xã hội hóa và các nguồn vốn hợp pháp khác để đầu tư các dự án phòng, chống thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu trên địa bàn tỉnh./.

Nguồn: Vĩnh Long: Phát triển hạ tầng thủy lợi đáp ứng yêu cầu phòng, chống thiên tai