Cô Tô là đặc khu tiền tiêu phía Đông Bắc của Tổ quốc có vị trí đặc biệt quan trọng về quốc phòng-an ninh, chủ quyền biển đảo. Đây là một trong 13 đặc khu của cả nước được thành lập sau sắp xếp đơn vị hành chính khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp khẳng định quan điểm lớn của Đảng trong chiến lược tiến ra biển, thúc đẩy phát triển nhanh, mạnh, bền vững gắn chặt với giữ vững địa bàn chiến lược.

Với lợi thế về cảnh quan tự nhiên, môi trường biển trong lành và hệ sinh thái đa dạng, đặc khu Cô Tô kiên định quan điểm không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế. Công tác quản lý môi trường, giảm rác thải nhựa, kiểm soát nước thải tại các cơ sở lưu trú, dịch vụ du lịch được triển khai đồng bộ.

Du lịch được xác định là ngành kinh tế mũi nhọn, động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của đặc khu Cô Tô. Phát triển du lịch phải gắn với bảo vệ môi trường, ứng dụng công nghệ để nâng cao chất lượng quản lý và dịch vụ, đồng thời bảo đảm sinh kế lâu dài cho người dân địa phương. Năm 2025, đặc khu đã thí điểm tổ chức các hoạt động vui chơi, giải trí dưới nước và tham quan các đảo theo Đề án được phê duyệt. 6 vùng nước và 8 tuyến, điểm tham quan đảo được công bố công khai, kèm theo các yêu cầu chặt chẽ về điều kiện phương tiện, nhân lực, an toàn và bảo vệ môi trường.

Công tác tuyên truyền, giảm rác thải nhựa đối với du khách được đặc khu đẩy mạnh triển khai.

Đề án “Cô Tô không có rác thải nhựa” tiếp tục được triển khai quyết liệt, với sự tham gia của 100% hộ dân và cơ sở kinh doanh du lịch. Các chiến dịch làm sạch bãi biển được tổ chức thường xuyên; các cơ sở lưu trú, dịch vụ được vận động sử dụng vật liệu thân thiện môi trường, hạn chế tối đa nhựa dùng một lần.

Tại Đại hội Đảng bộ đặc khu Cô Tô lần thứ I, nhiệm kỳ 2025–2030, công tác bảo vệ môi trường biển được đưa vào nhóm chỉ tiêu phát triển trọng tâm. Trong đó, mục tiêu “100% rác thải đại dương tại các bãi biển và điểm tham quan du lịch được thu gom, xử lý” được xác định là nhiệm vụ cấp thiết, gắn liền với định hướng phát triển du lịch và kinh tế biển của địa phương trong giai đoạn tới.

Để tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ môi trường, tạo động lực cho phát triển kinh tế-xã hôi, từ giữa tháng 12/2025, UBND đặc khu Cô Tô đã làm việc với Đoàn công tác Viện Khoa học Công nghệ và Môi trường, Sở Khoa học và Công nghệ, phối hợp triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Theo đó, các bên thống nhất định hướng hợp tác trong giai đoạn tới, theo đó đặc khu Cô Tô sẽ phối hợp triển khai 9 dự án khoa học công nghệ, với tổng kinh phí dự kiến khoảng 39,5 tỷ đồng, tập trung vào ứng dụng công nghệ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Nhiều dự án có tính ứng dụng cao, trực tiếp phục vụ mục tiêu phát triển du lịch xanh và bảo tồn hệ sinh thái biển đảo.

Một trong số đó là dự án ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giám sát, quản lý an toàn cho khách du lịch, với việc sẽ xây dựng hệ thống camera và mô hình AI giám sát, đếm và quản lý lượng khách đến - đi tại các đảo Cô Tô lớn, Cô Tô con, Thanh Lân và đảo Trần, phục vụ quản lý du lịch, phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn.

Phát triển du lịch gắn với bảo vệ môi trường góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội bền vững.

Trên cơ sở dữ liệu du lịch được số hóa và giám sát thông minh, đặc khu tiếp tục triển khai các dự án đánh giá sức tải và bảo vệ môi trường, như: Ứng dụng công nghệ giám sát, quản lý rác thải trôi nổi và rác thải đại dương; xử lý rác thải sinh hoạt, rác thải nhựa theo mô hình kinh tế tuần hoàn bằng công nghệ nhiệt phân hiện đại; dự án nghiên cứu phát triển hệ thống chế biến - bảo quản thủy sản, chiết xuất hoạt chất sinh học từ rong nâu Cô Tô theo hướng sản xuất xanh, tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải, góp phần nâng cao giá trị tài nguyên bản địa và phát triển sản phẩm OCOP...

Theo định hướng phát triển giai đoạn 2025-2030, đặc khu Cô Tô đặt mục tiêu phát triển tỷ lệ dân số được sử dụng nước sạch đạt trên 99%; tỷ lệ thu gom và xử lý chất thải rắn sinh hoạt đạt trên 99%; phấn đấu 100% rác thải đại dương tại các bãi biển và điểm tham quan du lịch được thu gom, xử lý; tỷ lệ che phủ rừng đạt 55%. Từ năm 2026, địa phương cơ bản loại bỏ hoàn toàn đồ nhựa dùng một lần trong hoạt động du lịch và đời sống.../.

Nguồn: Xây dựng thương hiệu du lịch xanh gắn chặt công tác bảo vệ môi trường