Theo các chuyên gia, sự quan tâm tới loại nhiên liệu tổng hợp này đang tăng lên khi chiến sự Iran buộc châu Âu phải xem xét lại các mối phụ thuộc năng lượng, qua đó mở ra hy vọng cho một ngành đang gặp khó khăn.

"Chiến sự đã khiến triển vọng kinh doanh của e-SAF hấp dẫn hơn nhiều", Mariano Berkenwald, Giám đốc chiến lược của Ineratec, đơn vị vận hành nhà máy ở Frankfurt, nói với AFP.

Trước khi chiến sự làm nguồn cung nhiên liệu hàng không của châu Âu bị siết chặt, nhiên liệu hàng không bền vững điện tổng hợp (e-SAF) chủ yếu được nhắc đến nhờ lợi ích khí hậu.

Theo những người ủng hộ, loại nhiên liệu không dùng dầu mỏ này có thể giảm tới 90% lượng khí thải gây nóng lên toàn cầu từ ngành hàng không, lĩnh vực chiếm tới 4% tổng lượng khí nhà kính của Liên minh châu Âu.

Brussels coi e-SAF là một phần quan trọng trong kế hoạch xanh hóa giao thông, yêu cầu các nhà cung cấp nhiên liệu pha trộn tối thiểu 1,2% e-SAF vào nhiên liệu máy bay tại các sân bay EU vào năm 2030 và 35% vào năm 2050.

Tuy nhiên, ngành này phát triển chậm do chi phí cao và đầu tư thấp.

Từ "số 0" thành động lực mới?

Thành lập cách đây 10 năm, Ineratec bắt đầu khai thác từ năm ngoái. Hiện nhà máy nhỏ của công ty tại Đức là cơ sở duy nhất ở châu Âu khai thác loại nhiên liệu này.

Bà Camille Mutrelle, thuộc tổ chức Transport & Environment (T&E), cho biết khoảng 40 dự án khác vẫn bế tắc vì không huy động được vốn để xây dựng nhà máy.

Theo bà, châu Âu cần thêm khoảng 9 nhà máy quy mô lớn để đạt mục tiêu năm 2030, nhưng hiện "vẫn chưa có nhà máy nào".

Nhà máy của Ineratec khai thác khoảng 2.500 tấn nhiên liệu mỗi năm, chỉ đủ cho khoảng 50 chuyến bay xuyên Đại Tây Dương.

Trong khi thời gian không còn nhiều, Brussels - nơi gần đây đã hạ thấp tham vọng của một số mục tiêu khí hậu khác, nhất là trong ngành ô tô - đang chịu sức ép phải hủy bỏ mục tiêu này hoặc ít nhất là các khoản phạt nặng đối với những nhà cung cấp không đạt yêu cầu.

Ngành này đã chuẩn bị cho cuộc rà soát quy định vào năm tới.

Hiện họ cho rằng chiến sự Iran và việc đóng cửa eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển dầu khí quan trọng của thế giới, có thể đã làm thay đổi tình hình.

Theo Matteo Mirolo, chuyên gia tư vấn hàng không về nhiên liệu bền vững, do nguyên liệu đầu vào có thể được cung cấp hoàn toàn từ châu Âu, e-SAF đang thu hút sự quan tâm của quân đội, vốn lo ngại về khả năng bảo đảm nhiên liệu cho máy bay chiến đấu, trực thăng và các phương tiện khác, đồng thời có thể chấp nhận trả giá cao hơn.

Sự quan tâm từ quốc phòng

Chi phí e-SAF cao gấp khoảng 10 lần nhiên liệu máy bay truyền thống. Ngay cả những người ủng hộ cũng thừa nhận nó khó có thể cạnh tranh về giá với nhiên liệu hóa thạch.

Quân đội Đức gần đây đã thử nghiệm nhiên liệu của Ineratec. Bà Mutrelle cho biết một số chính phủ khác cũng đã bày tỏ quan tâm tới việc phát triển năng lực khai thác.

"Cuộc khủng hoảng hiện nay là lời cảnh tỉnh về sự độc lập năng lượng của châu Âu", Ourania Georgoutsakou, Tổng Giám đốc Airlines for Europe, tổ chức vận động cho ngành hàng không, cho biết.

Theo bà, việc giảm giá thành và tăng nguồn cung nhiên liệu bền vững cần trở thành "ưu tiên chiến lược cấp bách".

Những người ủng hộ hy vọng sự tham gia của các chính phủ sẽ giúp thuyết phục các nhà đầu tư.

Bà Mutrelle cho biết các tập đoàn năng lượng lớn đến nay phần lớn vẫn đứng ngoài cuộc vì nghi ngờ triển vọng ngành và lợi nhuận thấp, thay vào đó tập trung vào nhiên liệu sinh học.

Loại nhiên liệu này được khai thác từ chất thải và cũng nằm trong kế hoạch khí hậu của EU.

Tuy nhiên, việc khai thác thường phụ thuộc vào dầu thải và mỡ động vật nhập khẩu từ Trung Quốc, khiến nó kém hấp dẫn hơn về mặt an ninh nguồn cung.

Tập đoàn khai thác nhiên liệu FuelsEurope không phản hồi đề nghị bình luận.

Ủy ban châu Âu cho biết đang xem xét thành lập cơ chế tài chính cấp EU cho e-SAF nhằm hỗ trợ phát triển lĩnh vực này.

"Mọi người cần nguồn năng lượng tự chủ, bao gồm cả nhiên liệu và nhiên liệu hàng không", người phát ngôn của Ủy ban châu Âu cho biết.

Ông Berkenwald cho biết Ineratec gần đây nhận được nhiều cuộc gọi quan tâm hơn, nhưng chưa chuyển thành hợp đồng. "Chúng tôi hy vọng mọi thứ sẽ đi theo hướng đó", ông nói.

Nguồn:Xung đột Trung Đông: Cơ hội để phát triển nhiên liệu xanh