Những năm gần đây, Cần Thơ chú trọng triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo tồn rừng và bảo vệ đa dạng sinh học, góp phần gìn giữ các hệ sinh thái đặc trưng của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Thành phố tập trung nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ diện tích rừng hiện có; tăng cường tuần tra, kiểm soát nhằm ngăn chặn các hành vi xâm hại tài nguyên rừng, khai thác trái phép động, thực vật hoang dã và các hoạt động làm suy giảm đa dạng sinh học.

Cùng với đó, các chương trình phục hồi hệ sinh thái, trồng bổ sung cây bản địa, bảo tồn nguồn gen và cải thiện sinh cảnh cho nhiều loài được triển khai đồng bộ. Công tác tuyên truyền cũng được đẩy mạnh để nâng cao nhận thức của người dân, doanh nghiệp và cộng đồng về vai trò của rừng đối với môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu và bảo tồn các giá trị tự nhiên.

Thành phố nằm ở lưu vực hạ lưu sông Mê Kông, so với các tỉnh thành khác mức độ đa dạng loài thủy sản khá cao. Về hệ sinh thái, gồm hệ sinh thái trên cạn và dưới nước. Trong đó các hệ sinh thái đất ngập nước (sông, cồn, cù lao…) là các hệ sinh thái tự nhiên, đóng vai trò quan trọng của thành phố.

Bên cạnh đó, TP.Cần Thơ còn có Khu bảo tồn thiên nhiên Lung Ngọc Hoàng. Nơi đây được đánh giá là một "lá phổi xanh" của Đồng bằng sông Cửu Long, nổi tiếng với hệ sinh thái đất ngập nước đa dạng và phong phú. Khu bảo tồn thiên nhiên Lung Ngọc Hoàng cũng là một trong những khu bảo tồn quan trọng, bảo vệ nhiều loài động, thực vật quý hiếm nằm trong Sách đỏ Việt Nam và thế giới.

Khu bảo tồn thiên nhiên Lung Ngọc Hoàng có hệ sinh thái đặc trưng với nhiều loại động thực vật quý hiếm.

Khu bảo tồn này có diện tích 2.800 ha, có nhiều hệ sinh thái đặc trưng như rừng tràm, đầm lầy và sông rạch, là điểm đến lý tưởng cho du lịch sinh thái và khám phá thiên nhiên hoang sơ. Nơi đây bảo tồn hơn 330 loài thực vật và 206 loài động vật; trong đó, một số động vật có tên trong sách Đỏ Việt Nam và thế giới. Đây là khu đất ngập nước tiêu biểu của vùng Tây Sông Hậu, là nơi bảo tồn sinh cảnh tự nhiên tiêu biểu, độc đáo, sự đa dạng sinh học, nơi cư trú của các loài sinh vật bản địa, các loài động, thực vật đặc hữu, quý hiếm. Theo thống kê, nhóm thực vật bậc cao tại Lung Ngọc Hoàng có 286 chi, 104 họ thuộc 3 ngành thực vật: dương xỉ, thông, ngọc lan. Bên cạnh đó, động vật cũng rất đa dạng như: động vật đất (59 loài), côn trùng (100 loài), thân mềm (13 loài), nhóm cá (75 loài), nhóm chim (72 loài).

Ngoài ra, TP Cần Thơ hiện có trên 13.393ha rừng, với đủ 3 loại: rừng đặc dụng, rừng phòng hộ và rừng sản xuất phân bố trên 26 xã, phường. Theo Chi cục Phát triển nông thôn và Kiểm lâm TP Cần Thơ, cho biết, nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các địa phương, chủ rừng, công tác quản lý và bảo vệ rừng thời gian qua đạt kết quả tốt. Thời gian tới, Chi cục rất cần các đơn vị tiếp tục phối hợp để hoàn thành đợt điều tra, xác định hiện trạng rừng năm 2026.

Để bảo tồn và phát triển rừng, từ đầu năm 2026 đến nay, TP Cần Thơ tổ chức 3 đợt phát động “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác”, trồng rừng phòng hộ nhằm nâng tỷ lệ che phủ rừng lên 1,8%. Qua đó, 6 tháng đầu năm 2026, toàn thành phố trồng mới 1,54ha rừng phòng hộ, 321ha rừng sản xuất, chăm sóc 376ha rừng, trồng gần 1 triệu cây xanh phân tán; sản lượng gỗ được khai thác 47.811m3, tăng 5% so với cùng kỳ, đạt 50,12% so kế hoạch năm.

Thời gian tới, ngành Nông nghiệp TP Cần Thơ tiếp tục theo dõi, cập nhật diễn biến diện tích rừng trên địa bàn, trồng cây phân tán và quản lý các hộ gây nuôi động vật rừng, các cơ sở gỗ, chế biến gỗ vườn, vựa tràm theo quy định… Cuối tháng 6-2026, Chi cục Phát triển nông thôn và Kiểm lâm TP Cần Thơ triển khai điều tra, xác định hiện trạng rừng năm 2026 trên địa bàn thành phố.

Lãnh đạo Chi cục Phát triển nông thôn và Kiểm lâm TP Cần Thơ cho biết, đối với TP Cần Thơ, nhiệm vụ điều tra hiện trạng rừng là phản ánh chính xác thực trạng quản lý đối với hệ thống rừng phòng hộ ven biển, rừng đặc dụng, rừng sản xuất và đất trồng cây rừng ngoài quy hoạch lâm nghiệp;

Đồng thời cập nhật đầy đủ các biến động về diện tích, hiện trạng sử dụng đất, chủ quản lý rừng và chất lượng rừng trên địa bàn. Đây là yêu cầu quan trọng nhằm bảo đảm số liệu thống nhất giữa các ngành, các cấp và làm cơ sở cho việc hoạch định chính sách phát triển lâm nghiệp bền vững trong thời gian tới. Để thực hiện tốt nhiệm vụ trên, Chi cục Phát triển nông thôn và Kiểm lâm đề nghị các địa phương, chủ rừng và các đơn vị liên quan phối hợp chặt chẽ với lực lượng kiểm lâm và đơn vị tư vấn trong quá trình điều tra thực địa;

TP.Cần Thơ đẩy mạnh công tác bảo vệ diện tích rừng tự nhiên, gắn với bảo tồn đa dạng sinh học trên toàn thành phố.

Bên cạnh đó, cung cấp đầy đủ hồ sơ, tài liệu, bản đồ và các thông tin liên quan đến quản lý, bảo vệ và phát triển rừng; cử cán bộ tham gia, phối hợp xác minh hiện trạng ngoài thực địa, rà soát kỹ các khu vực có biến động về diện tích, mục đích sử dụng đất hoặc đối tượng quản lý để bảo đảm số liệu chính xác; tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ điều tra rừng thực hiện nhiệm vụ.

Các đơn vị trong quá trình triển khai cần kịp thời phản ánh khó khăn, vướng mắc phát sinh để được hướng dẫn giải quyết; kiểm tra, đối chiếu và xác nhận kết quả điều tra trước khi tổng hợp, nghiệm thu theo quy định…Trong bối cảnh yêu cầu quản lý tài nguyên rừng ngày càng cao, dữ liệu lâm nghiệp phải được số hóa, cập nhật đồng bộ để phục vụ hiệu quả công tác quản lý nhà nước.

Kết quả điều tra rừng không chỉ là cơ sở để công bố hiện trạng rừng theo quy định của Luật Lâm nghiệp mà còn phục vụ xây dựng chính sách quản lý, bảo vệ và phát triển rừng, thực hiện chi trả dịch vụ môi trường rừng, theo dõi diễn biến tài nguyên rừng, bảo tồn đa dạng sinh học và thực hiện các cam kết về tăng trưởng xanh.

Nhằm tăng cường công tác bảo vệ, bảo tồn tính đa dạng sinh học, TP.Cần Thơ ban hành Kế hoạch số 207/KH-UBND nhằm thực hiện quyết định số 1623/QĐ-TTG ngày 27 tháng 12 năm 2022 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt đề án “Tăng cường phòng, chống tội phạm về đa dạng sinh học đến năm 2030 tầm nhìn đến năm 2050” trên địa bàn TP.Cần Thơ.

Mục tiêu cụ thể đến năm 2030, TP.Cần Thơ sẽ đổi mới công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của cán bộ và người dân về bảo vệ đa dạng sinh học, đặc biệt là các loài động, thực vật hoang dã nguy cấp; chú trọng khu bảo tồn, vùng đất ngập nước và đưa nội dung này vào trường học, truyền thông.

Thành phố đồng thời hoàn thiện quy định quản lý, kiểm soát hoạt động gây nuôi, nhập khẩu động, thực vật; xử lý nghiêm các hành vi khai thác, buôn bán trái phép. Bên cạnh đó, tăng cường đào tạo lực lượng chuyên trách, đầu tư trang thiết bị, hệ thống giám định và phân tích phục vụ công tác bảo tồn, xử lý vi phạm…

Bảo tồn rừng và đa dạng sinh học là nhiệm vụ cần được thực hiện thường xuyên, gắn với sự tham gia của cả cơ quan quản lý, cộng đồng và các tổ chức liên quan. Bên cạnh việc tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý các hành vi vi phạm, việc khuyến khích người dân tham gia bảo vệ rừng, sử dụng hợp lý tài nguyên và gìn giữ môi trường sống của các loài sinh vật sẽ tạo hiệu quả tích cực trong dài hạn.

Nguồn: Cần Thơ: Triển khai đồng bộ giải pháp trong bảo tồn rừng, bảo vệ đa dạng sinh học