Mùa mưa bão hằng năm luôn tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với hệ thống cây xanh đô thị, đặc biệt tại các khu vực có mật độ dân cư cao, tuyến giao thông trọng điểm và công trình công cộng. Trước diễn biến thời tiết ngày càng phức tạp, công tác quản lý cây xanh tại tỉnh Cao Bằng được các đơn vị chức năng triển khai với nhiều giải pháp như rà soát hiện trạng, đánh giá mức độ an toàn của từng cây, cắt tỉa cành khô, cành vươn dài, xử lý cây sâu bệnh, cây có nguy cơ gãy đổ và gia cố đối với những cây có tán lớn.

Song song với đó, việc kiểm tra định kỳ cũng được tăng cường nhằm kịp thời phát hiện, khắc phục các nguy cơ phát sinh. Hoạt động quản lý không chỉ hướng đến việc bảo đảm an toàn cho người dân, phương tiện và hạ tầng kỹ thuật mà còn duy trì cảnh quan xanh, sạch, đẹp của đô thị.

Việc xây dựng kế hoạch ứng trực, chuẩn bị nhân lực, phương tiện và vật tư phục vụ xử lý sự cố cũng góp phần nâng cao khả năng ứng phó trước các tình huống bất thường trong mùa mưa bão. Tại Cao Bằng, bài toán quản lý cây xanh hiện nay không chỉ dừng lại ở việc cắt tỉa cơ học, mà đang bắt buộc dịch chuyển sang hướng tiếp cận khoa học, đồng bộ, nhằm thiết lập sự hài hòa giữa việc bảo tồn sinh thái và bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân.

Theo số liệu thống kê hiện trạng đầu năm 2026, các phường trung tâm như: Thục Phán, Nùng Trí Cao, Tân Giang quản lý hệ thống gồm 4.488 cây xanh đô thị, phân bổ đều theo 25 tuyến phố, khu dân cư và các không gian công cộng được phân loại rõ ràng với gần 3.000 cây loại 1 chiều cao dưới 6 m; 1.400 cây loại 2 chiều cao dưới 12 m và gần 200 cây loại 3 với chiều cao trên 12 m.

Quản lý cây xanh gắn với bảo tồn sinh thái và bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân. (Ảnh: BCB).

Thực tế cho thấy, quần thể cây xanh đô thị của Cao Bằng khá đa dạng, bên cạnh các chủng loại cây bóng mát truyền thống như: hoa sữa, phượng vĩ, bằng lăng, lát, xà cừ, các địa phương đưa vào trồng thử nghiệm và phát triển nhiều loài cây mang giá trị thẩm mỹ cao, tạo bản sắc riêng cho từng tuyến đường như giáng hương, lộc vừng, bàng Đài Loan, sao đen, kèn hồng, Osaka vàng.

Cùng với những loài cây mới, nhiều khu vực trên địa bàn tỉnh vẫn giữ được hàng trăm cây cổ thụ. Những cây cổ thụ này có ý nghĩa quan trọng với đời sống của người dân khu vực. Cụ thể, tại khu vực trung tâm phường Thục Phán có trên 600 cây cổ thụ, phân bố chủ yếu trên các tuyến phố: Bế Văn Đàn, Hiến Giang, Kim Đồng, Hoàng Văn Thụ, Vườn Cam, Xuân Trường.

Ngoài những tuyến đường và khu vực trọng điểm, hệ thống cây xanh còn được phân bổ đồng đều góp phần hình thành không gian cảnh quan liên tục và nâng cao chất lượng môi trường sống. Chỉ tính riêng trên trục đường Võ Nguyên Giáp, diện tích che phủ lên tới hơn 1.600 cây xanh, bao gồm bàng Đài Loan, xà cừ trắng, sao đen cùng hàng trăm cây muồng hoa vàng, lát hoa. Bên cạnh đó, các khu vực tái định cư cũng sở hữu mật độ mảng xanh đáng kể với trên 700 cây xanh.

Tại những khu vực trung tâm có mật độ dân cư cao, hoạt động thương mại, dịch vụ phát triển như phường Thục Phán, hệ thống cây xanh giữ vai trò quan trọng trong việc giảm tác động của nắng nóng, hạn chế bụi và tiếng ồn, góp phần tạo không gian sống trong lành cho người dân.

Tuy nhiên, với số lượng cây xanh lớn, đặc biệt là nhiều cây có kích thước và tán rộng đòi hỏi công tác quản lý, chăm sóc và bảo đảm an toàn trong mùa mưa bão cần sát sao hơn nhằm hạn chế nguy cơ gãy cành, bật gốc, ảnh hưởng đến người dân và hạ tầng.

Do đó, khi bước vào mùa mưa bão thường kéo dài từ tháng 6 đến tháng 10 hằng năm, cây xanh cần được theo dõi chặt chẽ nhằm hạn chế các nguy cơ mất an toàn. Gió giật mạnh, mưa lớn kéo dài có thể làm suy giảm khả năng bám giữ của bộ rễ, trong khi tán cây ngậm nước làm tăng tải trọng, khiến nguy cơ gãy cành, bật gốc tăng cao.

Trước đó, vào năm 2025, ảnh hưởng của cơn bão số 10 và 11 đã làm đổ, cuốn trôi 30 cây xanh, cho thấy những thách thức ngày càng lớn đối với công tác quản lý và bảo vệ hệ thống cây xanh đô thị trước diễn biến thời tiết cực đoan.

Để đảm bảo an toàn cho hệ thống cây xanh, nhất là khu vực đô thị, quy trình đánh giá cần được thực hiện theo nhiều bước, không chỉ dựa vào quan sát bên ngoài; công nhân phải kiểm tra khu vực gốc rễ, tình trạng mặt đất, dấu hiệu mục rỗng của thân cây, độ nghiêng và sự phát triển của tán trước khi quyết định cắt tỉa hay xử lý những cây nguy cơ gãy đổ, ảnh hưởng đến người và phương tiện.

Bên cạnh đó, quá trình đô thị hóa, thi công hạ tầng, ngầm hóa hệ thống kỹ thuật hay bó vỉa hè đã tác động đến bộ rễ của nhiều cây lâu năm. Cùng với ảnh hưởng của thời tiết cực đoan, những tổn thương âm thầm ấy có thể làm suy giảm khả năng chống chịu, khiến cây dễ gãy cành hoặc bật gốc khi mưa bão xảy ra.

Trước thực tế trên, ngay từ tháng 7/2025 đến nay, các đơn vị chuyên trách đã tiến hành khảo sát, cắt tỉa khống chế chiều cao cho hơn 800 cây xanh già cỗi, nặng tán trên địa bàn tỉnh Cao Bằng.

Quy trình cắt tỉa cây xanh phải được triển khai đúng các bước.

Theo đại diện Tổ cây xanh Công ty TNHH Nga Hải cho biết, trước mỗi mùa mưa bão, đơn vị đều kiểm tra tình trạng thân, cành, bộ rễ và độ nghiêng của cây. Có những cây nhìn bên ngoài vẫn xanh tốt nhưng bên trong thân đã bị mục hoặc rễ bị ảnh hưởng bởi quá trình thi công hạ tầng.

Khi phát hiện nguy cơ, đơn vị sẽ đánh giá mức độ và lựa chọn giải pháp phù hợp. Nếu còn khả năng bảo tồn thì ưu tiên cắt tỉa, giảm tải tán cây; chỉ khi cây không còn bảo đảm an toàn mới đề xuất chặt hạ theo đúng quy trình.

Bên cạnh đó, lãnh đạo UBND phường Thục Phán nhấn mạnh, cùng với quá trình phát triển đô thị và diễn biến thời tiết ngày càng cực đoan, công tác quản lý cây xanh đặt ra yêu cầu cao hơn, không chỉ bảo đảm cảnh quan mà còn bảo đảm an toàn cho người dân.

Phường xác định việc quản lý cây xanh phải được thực hiện trên cơ sở khoa học, chủ động đánh giá, dự báo và phòng ngừa các nguy cơ ngay từ sớm, thay vì chỉ xử lý khi xảy ra sự cố. Thời gian tới, phường tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy trình quản lý cây xanh theo hướng hiện đại, tăng cường kiểm tra, chăm sóc và xử lý kịp thời những cây có nguy cơ mất an toàn, đồng thời gìn giữ, phát huy giá trị của hệ thống cây xanh, góp phần xây dựng đô thị xanh.

Quản lý cây xanh đô thị trong mùa mưa bão là nhiệm vụ cần được duy trì thường xuyên, liên tục và dựa trên việc theo dõi sát diễn biến thực tế. Bên cạnh sự chủ động của các cơ quan chuyên môn, ý thức của người dân trong việc bảo vệ cây xanh cũng rất quan trọng đối với việc bảo đảm an toàn chung. Khi phát hiện cây có dấu hiệu nghiêng, nứt gốc, mục thân hoặc cành lớn có nguy cơ gãy đổ, người dân cần thông báo kịp thời đến cơ quan chức năng để kiểm tra và xử lý.

Việc kết hợp giữa kiểm tra định kỳ, ứng dụng các giải pháp kỹ thuật trong chăm sóc cây xanh và chuẩn bị sẵn sàng phương án xử lý sự cố sẽ góp phần hạn chế thiệt hại do mưa bão gây ra. Qua đó, hệ thống cây xanh tiếp tục phát huy vai trò tạo cảnh quan, cải thiện môi trường sống, đồng thời bảo đảm an toàn cho các hoạt động giao thông và sinh hoạt của người dân trên địa bàn tỉnh Cao Bằng trong suốt mùa mưa bão.

Nguồn:Cao Bằng: Rà soát, cắt tỉa cây xanh đảm bảo an toàn mùa mưa bão