Chuyển đổi số mở đường cho hàng Việt vào chuỗi cung ứng toàn cầu. (Ảnh: Đỗ Bảo)

Kết nối thương mại song hành cùng kết nối số

Sự kiện “Kết nối chuỗi cung ứng hàng hóa quốc tế” Vietnam International Sourcing 2026 (VIS 2026) lần thứ tư diễn ra ngày 3 đến 5/9 tại Thành phố Hồ Chí Minh đã cho thấy một cách tiếp cận mới trong xúc tiến thương mại: Các doanh nghiệp đang từng bước hình thành hệ sinh thái kết nối từ sản xuất, thu mua, logistics, thương mại điện tử đến tài chính, ngân hàng. Trong hệ sinh thái đó, chuyển đổi số đang trở thành yếu tố xuyên suốt.

Theo Thứ trưởng Công thương Phan Thị Thắng, chuỗi cung ứng toàn cầu đang được tổ chức lại không chỉ theo tiêu chí chi phí và hiệu quả, mà ngày càng đặt nặng yêu cầu về an toàn, khả năng chống chịu, tính minh bạch và phát triển bền vững. Điều này đặt doanh nghiệp Việt Nam trước một yêu cầu mới: muốn trở thành đối tác lâu dài của các tập đoàn và hệ thống phân phối quốc tế, doanh nghiệp phải chứng minh được năng lực bằng dữ liệu, quy trình và khả năng đáp ứng ổn định, thay vì chỉ dựa vào một sản phẩm có giá cạnh tranh.

Thực tế tại VIS 2026 cho thấy nhu cầu kết nối đang ngày càng lớn. Sự kiện thu hút hơn 580 đoàn doanh nghiệp quốc tế đến từ 60 quốc gia và vùng lãnh thổ, hơn 500 gian hàng của khoảng 600 doanh nghiệp Việt Nam; hơn 3.000 cuộc kết nối B2B được sắp xếp và khoảng 13.000 lượt kết nối trực tiếp tại các gian hàng. Theo ông Cha Ji-ho, Giám đốc Trung tâm Mua hàng Việt Nam thuộc Ban Hợp tác Chiến lược Samsung Việt Nam, các doanh nghiệp hiện không chỉ được đánh giá về giá cả mà còn phải bảo đảm thời gian giao hàng ổn định, chất lượng nhất quán, khả năng đáp ứng nhanh các yêu cầu kỹ thuật, quản lý dữ liệu minh bạch và phát triển bền vững. Như vậy, dữ liệu không còn nằm ở “phần hậu cần” của doanh nghiệp mà trở thành một bộ phận của năng lực cạnh tranh.

Số hóa để hoàn thiện chuỗi cung ứng

Với doanh nghiệp sản xuất, chuyển đổi số trước hết là thay đổi phương thức quản trị. Khi các tập đoàn toàn cầu yêu cầu ngày càng cao về chất lượng, tiến độ, nguồn gốc nguyên liệu và tiêu chuẩn môi trường, doanh nghiệp cần có hệ thống dữ liệu đủ tin cậy để kiểm soát toàn bộ quá trình từ nguyên liệu, sản xuất đến giao hàng.

Ông Nguyễn Đăng Khoa, Giám đốc Kinh doanh quốc tế Công ty cổ phần Tân Phú Việt Nam, cho rằng doanh nghiệp Việt cần chuyển từ tư duy “nhận đơn hàng” sang chủ động xây dựng năng lực đáp ứng các chuẩn mực toàn cầu. Chuyển đổi số chính là một trong những công cụ quan trọng để thực hiện sự thay đổi này. Khi dữ liệu sản xuất được số hóa, doanh nghiệp có thể theo dõi năng suất, kiểm soát chất lượng, dự báo nhu cầu và chủ động điều chỉnh kế hoạch. Khi dữ liệu được kết nối với logistics, tài chính và bán hàng, chuỗi cung ứng có thể vận hành linh hoạt hơn trước những biến động của thị trường.

Ở chiều ngược lại, logistics cũng đang chịu sức ép chuyển đổi mạnh mẽ. Việc tối ưu tuyến vận chuyển, quản lý kho, theo dõi đơn hàng theo thời gian thực hay chia sẻ dữ liệu giữa nhà sản xuất-đơn vị logistics-nhà mua hàng sẽ góp phần rút ngắn thời gian giao hàng và giảm chi phí. Đây là yêu cầu đặc biệt quan trọng khi các nhà mua hàng quốc tế ngày càng coi khả năng giao hàng đúng hạn và ổn định là một trong những tiêu chí lựa chọn nhà cung ứng.

Thương mại điện tử mở thêm “đường ra” cho hàng Việt

Một trong những thay đổi rõ nét của chuỗi cung ứng hiện nay là ranh giới giữa sản xuất, phân phối và bán lẻ ngày càng được thu hẹp bởi công nghệ số. Tại VIS 2026, các nền tảng thương mại điện tử như TikTok Shop và Amazon Global Selling được nhìn nhận như những kênh mới giúp doanh nghiệp Việt tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng quốc tế, đặc biệt với các doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Bà Trần Thị Tân, Giám đốc Trách nhiệm xã hội và Quan hệ Đối tác chiến lược TikTok Shop Việt Nam, nhấn mạnh vai trò của thương mại điện tử “khám phá” trong việc rút ngắn khoảng cách giữa nhà sản xuất và người tiêu dùng toàn cầu. Trong khi đó, ông Võ Thanh Tòng, Quản lý Tài khoản cấp cao Amazon Global Selling Việt Nam, cho rằng thương mại điện tử xuyên biên giới đang mở ra cơ hội xuất khẩu mới cho cả doanh nghiệp lớn và doanh nghiệp vừa, nhỏ.

Doanh nghiệp phải chuyển đổi từ bên trong, lấy dữ liệu và công nghệ làm nền tảng, lấy tiêu chuẩn quốc tế làm thước đo và lấy khả năng kết nối toàn chuỗi làm năng lực cạnh tranh. (Ảnh: Đỗ Bảo)

Điểm đáng chú ý là với thương mại điện tử, doanh nghiệp không chỉ bán hàng trên một nền tảng mới. Doanh nghiệp phải làm quen với một phương thức kinh doanh dựa trên dữ liệu: Hiểu hành vi người tiêu dùng, tối ưu sản phẩm, quản trị tồn kho, quảng bá số, thanh toán và xử lý đơn hàng xuyên biên giới. Đó cũng là quá trình chuyển đổi từ “xuất khẩu sản phẩm” sang “xuất khẩu trực tiếp giá trị thương hiệu”.

Tại Thành phố Hồ Chí Minh, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Thành phố (ITPC) đang xây dựng cơ sở dữ liệu doanh nghiệp và hệ sinh thái xúc tiến thương mại, đầu tư số; trong 7 tháng đầu năm 2026 đã tổ chức 71 chương trình xúc tiến thương mại và đầu tư trong, ngoài nước. Cùng với đó, mạng lưới Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài đóng vai trò đưa thông tin thị trường và nhu cầu của nhà mua hàng quốc tế về gần hơn với doanh nghiệp trong nước.

Sự tham gia của 20 địa phương tại VIS 2026, cùng các chương trình đưa đoàn thu mua quốc tế khảo sát trực tiếp nhà máy, cơ sở sản xuất, cho thấy kết nối thương mại đang được mở rộng từ không gian triển lãm đến từng vùng sản xuất. Trong một thế giới mà chuỗi cung ứng có thể thay đổi chỉ sau một quyết định chính sách hay một biến động địa chính trị, khả năng kết nối nhanh, chia sẻ dữ liệu và thích ứng linh hoạt sẽ quyết định sức chống chịu của doanh nghiệp. VIS 2026 vì vậy không chỉ đặt ra câu chuyện tìm kiếm đơn hàng. Quan trọng hơn, sự kiện cho thấy một yêu cầu mới đối với hàng Việt: muốn tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, doanh nghiệp phải chuyển đổi từ bên trong, lấy dữ liệu và công nghệ làm nền tảng, lấy tiêu chuẩn quốc tế làm thước đo và lấy khả năng kết nối toàn chuỗi làm năng lực cạnh tranh. Khi sản xuất được số hóa, logistics được tối ưu, thương mại điện tử mở rộng thị trường và tài chính được tích hợp vào chuỗi cung ứng, chuyển đổi số sẽ không chỉ giúp hàng Việt “đi nhanh hơn”, mà quan trọng hơn, tạo nền tảng để hàng Việt đi xa hơn và đứng vững hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Nguồn:Chuyển đổi số mở đường cho hàng Việt vào chuỗi cung ứng toàn cầu